Investeren in energie

Zonnecellen made in Tienen - 08/03/2010

[ Foto: Photovoltech ]Johan Nijs

De kans dat jij als trotse pv-panelenbezitter een stukje Tienen op je dak hebt, is reëel. Want naast suiker veroveren nu ook zonnecellen vanuit de Vlaams-Brabantse gemeente Europa. Photovoltech produceert ze als enig bedrijf in België.

Livios sprak met general manager Johan Nijs over subsidies, een intelligent elektriciteitsnetwerk, grijze zonnepanelen...

Photovoltech is gegroeid uit het Leuvense onderzoeksinstituut Imec en heeft sinds 2001 zijn thuisbasis in de suikerstad. De belangrijkste aandeelhouders vandaag zijn giganten als Total en GDF Suez. Momenteel telt Photovoltech ongeveer 200 werknemers. “Eind 2010 moeten dat er 280 tot 290 zijn, want in augustus van dit jaar openen we een nieuwe productielijn”, stelt general manager en medestichter Johan Nijs. Het bedrijf produceert zonnecellen op zogenaamde silicium wafers. Die zonnecellen worden door modulefabrikanten elders in België en Europa verwerkt tot panelen.

[ Foto: Photovoltech ]

Nog altijd een gigantisch potentieel

In 2009 plaatsten de Belgen en de Vlamingen in het bijzonder massaal zonnepanelen op hun dak. Het voordelige ondersteuningsbeleid was daar niet vreemd aan. Johan Nijs verwacht niet meteen een terugval nu onder meer de waarde van groenestroomcertificaten zakt. "Er is nog altijd een gigantisch potentieel. Bovendien is het huidige ondersteuningsbeleid, gecombineerd met de verlaagde prijzen nog altijd zeer gunstig. Daarnaast zal door de schaalvergroting de prijs van de producten (maar natuurlijk ook de ondersteuningsmaatregelen!) verder zakken en door innovatie zal het rendement verder stijgen."

Subsidies straks niet meer nodig

Dat de subsidies zakken, ziet Nijs niet als een hinderpaal. Ooit zullen ze zelfs helemaal overbodig worden. "Naarmate de kost daalt, zal het in bepaalde landen op een bepaald moment zelfs niet meer nodig zijn om subsidies te verlenen. Je krijgt dan met netpariteit te maken. Een land zal elektriciteit kunnen opwekken uit duurzame energiebronnen aan dezelfde kostprijs als wat men betaalt voor energie uit het stroomnet. Volgens EPIA, de European Photovoltaic Industry Association zou Italië het eerste land in Europa kunnen zijn, dat dit kan. Er is veel zon en de elektriciteit van het net is duur. Als de productiekosten voor panelen blijven dalen en de elektriciteitsprijs blijft stijgen zoals de afgelopen jaren, zal dit in Vlaanderen ook het geval zijn, maar dan ten vroegste binnen een 5-tal jaren.”

[ Foto: Photovoltech ]

Azië

Photovoltech moet op de Europese markt opboksen tegen vooral producten uit Azië. Naar schatting komt 70 % van de zonnepanelen in Europa uit Azië. “Met onze nieuwe technieken proberen wij voor te blijven. Dat de meeste Aziatische zonnepanelen goedkoper zijn, heeft met verschillende factoren te maken. Ook met het feit dat we soms in Europa heiliger willen zijn dan de paus. Bovendien financieren de banken en overheden in sommige delen van Azië hun bedrijven enorm. Daarnaast is er nog de lage muntwaarde tegenover de euro, goedkope arbeidskrachten... "

Helemaal geen groene panelen

Zonnepanelen leveren broeikasgasloze energie tijdens hun werking, bij de productie van de componenten ervan is dat natuurlijk niet het geval. "Het energieverbruik voor de productie is afhankelijk van welke elektriciteit men in heel de keten gebruikt. Natuurlijk zit hier wel een verdunningsfactor op van minstens 10, omdat een zonnepaneel gedurende zijn levensduur minstens 10 x de elektriciteit levert, die erin gestoken is in heel de cyclus om het te maken. Zo is er toch een groot verschil tussen vervaardiging in bijvoorbeeld China. Liefst 80 % van de elektriciteit komt er uit steenkoolcentrales en die zijn het meest vervuilend op gebied van CO2. Terwijl in Europa de elektriciteit voor een groot stuk uit kernenergie en zelfs hernieuwbare energie komt. Bovendien moeten ze ook nog eens van Azië tot hier overgevlogen worden… Qua vervuiling kan dat tellen.”

[ Foto: Photovoltech ]Photovoltech produceert deze zonnecellen op silicium wafers.

Garantie-afdwingbaarheid

Dit is niet het enige minpunt voor componenten uit sommige delen van Azië volgens Nijs. "Er is nog de garantie-afdwingbaarheid. Wat ga je doen als er stukken komen aan je panelen of die niet meer werken? Jij stapt naar je (bijv. Belgische) leverancier die vervolgens naar de producent stapt voor zijn garantie. Het is maar zeer de vraag of de producent dan tussenkomt. Ofwel moet jij of je leverancier gaan procederen in het Verre Oosten. Succes alvast! Bij Europese producenten kan de garantie juridisch worden afgedwongen."

Nieuwigheden

Johan Nijs haalde al aan dat innovatie één van de belangrijkste aandachtspunten is om de concurrentie voor te blijven. "Er zitten verschillende projecten en technieken in de ‘pipeline’ voor de zonnecellen uit het hogere segment. Zo zijn wij onder meer bezig om het uitzicht van de cel te verbeteren. Doel is een meer uniforme, donkere kleur te krijgen zodat de visueel storende metaalgeleiders in de zonnepanelen nauwelijks nog opvallen. Daarnaast willen we het rendement verbeteren en de cellen nog dunner maken door een geavanceerde techniek waarbij we minder silicium gebruiken."

Intelligent elektriciteitsnetwerk

Tot slot ziet Nijs nog een grote rol weggelegd voor hernieuwbare energie en zonne-energie in het bijzonder bij het Smart Grid-systeem of het intelligente elektriciteitsnetwerk. "Bedoeling is om de ogenblikkelijke trading-kost van elektriciteit mits een toeslag voor distributie tot bij de eindklant te brengen. Als er veel zonne-energie op het net wordt gestuurd, zal de elektriciteitsprijs dalen."

"Laat slimme meters dat detecteren en laat op dat moment grote verbruikers zoals bijvoorbeeld wasmachines of afwasmachines automatisch aanspringen. Op die manier doe je aan 'peakshaving' of 'demand-side management', zodat je toch niet zoveel van de elektriciteit moet stockeren, wat zeer moeilijk is. Het is de bedoeling om in het komend decennium het elektriciteitsnet, zoals we het momenteel kennen in Europa, te laten migreren naar een Smart Grid. Dit zou vele nieuwe mogelijkheden openen voor hernieuwbare energievormen. Elektriciteit als energievector zal trouwens in het algemeen aan belang winnen, denk maar aan elektrische wagens."