Aardgas

Veilig omgaan met gas - 02/02/2010

[ Foto: Aardgas - KVBG ]

De explosie in een appartementsgebouw in Luik heeft de reputatie van gas geen goed gedaan. Toch is het een veilige brandstof als je enkele eenvoudige tips in acht neemt.

Redenen gasexplosie

Een gasexplosie kan tweee redenen hebben, verduidelijkt Bart Thomas van de Koninklijke Vereniging van Belgische Gasvaklieden (KVBG).

1. Lek in gasleiding
   De schroefdraad van oude leidingen (voor 1980) is met vlas dichtgemaakt. Doordat aardgas kurkdroog is, droogt het vlas uit wat lekken kan veroorzaken. Aardgas vervliegt, maar kan zich wel ophopen in een gesloten ruimte zoals bijvoorbeeld holle keldergewelven. Als er meer dan 5 % gas is in de lucht, volstaat een vonk voor een explosie.
2. Opgehoopt Butaan
   Butaan wordt geleverd in flessen en is in tegenstelling tot aardgas zwaarder dan lucht. Als een fles lekt, zakt het gas naar het laagste punt waar het zich opstapelt en wacht op een vonk.

[ Foto: Eandis cvba ]

Veilig

Gelukkig komen gasontploffingen maar zelden voor. Uit analyse van gasontploffingen blijkt dat circa de helft te wijten is aan kwaad opzet of aan pogingen tot zelfdoding. In de andere gevallen is de oorzaak zo goed als altijd terug te brengen tot niet- of slecht onderhouden installaties en aan onvakkundig aangelegde installaties. Aardgas is veilig weet het KVBG en wel om volgende redenen:

1. Een lek merk je op
   Aardgas is niet geurloos. Er is een heel opvallende geur aan toegevoegd. Deze geur is waarneembaar van zodra er 1 procent aardgas in de omgevingslucht zit. Op dat ogenblik is de aardgasconcentratie nog veel te gering om tot ontvlamming te leiden. Dat gebeurt pas vanaf 5 procent aardgas in de lucht.
2. Gas verdunt en verdwijnt
   Aardgas verdunt en verdwijnt snel. Aardgas is lichter dan lucht en heeft daardoor de neiging te stijgen. Het ontsnapt dan ook heel snel langs boven. Zeker als je ventilatieroosters boven in de woning hebt, neemt bij problemen het potentieel gevaar snel af.
3. Vereiste concentratie
   Aardgas ontvlamt als de concentratie tussen 5 en 15 procent is. Als er minder dan 5 % aardgas in de omgevingslucht zit, is de concentratie onvoldoende hoog. Als er meer dan 15 % aardgas in de lucht zit, is er niet genoeg zuurstof om tot ontvlamming te komen.
4. Ontvlamming bij +650 graden
   Aardgas ontvlamt enkel bij een temperatuur van 650 °C of meer. Wanneer de omgevingslucht 5 tot 15 % aardgas bevat, is de situatie potentieel gevaarlijk. Of aardgas in die omstandigheden ook werkelijk ontvlamt, hangt van de temperatuur af. Vermijd hoge temperaturen en vonken, er zal niets gebeuren.
5. Aardgas is niet giftig
   Een mengsel van aardgas en lucht kan je zonder gevaar inademen. Het bevat geen koolstofmonoxide (CO). Die gevaarlijke stof ontstaat enkel bij een onvolledige verbranding van aardgas.

[ Foto: Aardgas - KVBG ]

Zo vermijd je een ongeval

Volgens de KVBG zijn er drie grote regels waaraan je je moet houden om een ongeval te vermijden.

1. Koop een goede ketel van een bekend en gekend merk. Er zijn ketels van diverse prijsklasses. Kijk eens op www.aardgas.be.
2. Kies voor een installatie uitgevoerd door een installateur die over het Cerga-kwaliteitslabel beschikt.
3. Laat je ketel om de twee jaar onderhouden. Dit ben je overigens wettelijk verplicht.

Wat doen bij gasreuk?

Indien je in huis een gasgeur waarneemt moet je volgende vier maatregelen nemen:

1. Open ramen en deuren
   Aardgas is lichter dan lucht en is heel vluchtig, daardoor zal de concentratie heel snel afnemen zodra je ramen en deuren openzet.
2. Gebruik geen elektrische schakelaars
   Maak geen vlammen of vonken. Dat klinkt heel logisch, maar weet dat je ook vonken veroorzaakt als je elektrisch schakelaars gebruikt. Als je bij een buur een gasreuk waarneemt, bel dan niet aan, want ook deze kan vonken veroorzaken. Een gaslek kan je vinden door met een verfborstel die je in zeepsop dopt langs de buisverbindingen te gaan, het ontstaan van belletjes geeft aan dat er een lek is.
3. Sluit de gastoevoer af
   Sluit de stopkranen van de gastoestellen en sluit de gasmeterkraan af, zo zorg je ervoor dat de oorzaak van het gaslek uitgeschakeld is.
4. Verwittig de distributienetbeheerder
   Bij twijfel, verwittig je distributienetbeheerder. De Vlaamse netbeheerders Eandis en Infrax en de Brusselse netbeheerder Sibelga hebben een wachtdienst die het hele jaar rond 24 op 24 uur paraat staat. Doe bij twijfel een gratis beroep op deze dienst. Deze aardgasspecialisten kijken na waar het lek zich situeert en nemen de gepaste maatregelen.