Een goede badkamerverlichting begint bij een degelijk lichtplan. In zo'n lichtplan zet je vooraf alles op papier: de verschillende types licht, de lichtsterktes en waar de lichtpunten zullen komen. Omdat elektriciteit en natte ruimtes geen ideale combinatie zijn, is het belangrijk dat je voor armaturen kiest die de lichtbron voldoende beschermen. Maar hoe vertalen die aandachtspunten zich in de praktijk? Wij staken ons licht op bij Bas Temmermans, beter bekend als superklusser Bas van het tv-programma Eerste Hulp Bij Linkerhanden.
Superklusser Bas in actie tijdens Eerste Hulp bij Linkerhanden. Het AREI deelt de badkamer op in verschillende zones, elk met aparte IP-eisen. Lichtplan
Goed begonnen is half gewonnen: een goed lichtplan is de eerste stap. Op zo’n plan teken je uit welke lichtpunten en armaturen waar komen. Je kan hiervoor beroep doen op een lichtadviseur of een interieurarchitect die naargelang jouw wensen en budget een lichtplan opstelt. Maar als je liever zelf aan de slag gaat, weet dan dat alles draait om een goede mix van algemene, functionele en accentverlichting, en de juiste lichtsterktes. Het artikel Badkamerklussen? De interieurarchitect weet raad met interieurarchitect Karla Hennes zet je op weg.
"Bij het inrichten van je badkamer moet je weten wat waar gaat komen", pikt superklusser Bas in. "Dat is immers belangrijk bij het leggen van je elektriciteitsleidingen. Onlangs vroeg iemand me wat ik van zijn bezette muren vond. Heel mooi en glad zei ik, maar waar zijn je stopcontacten en schakelaars? Die had hij niet ingepland en dus vergeten. Om van die toestanden te vermijden, is het handig een plan te maken of alles op de muren te tekenen."
Ben je van plan zelf je elektriciteitsleidingen aan te leggen? Lees er alles over in onze klus Sleuf in muur uitfrezen en dichten.
Welke soort verlichting waar?
De algemene verlichting zoals een plafondlamp of halogeenspots zorgt voor de basisverlichting in je badkamer. Het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor Het Bouwbedrijf WTCB raadt in zijn 'Praktische en technische gids voor de verlichting van woningen' een gemiddelde verlichtingsterkte van 200 lux aan voor de badkamer.
Naast een algemene verlichting is ook een accentverlichting voor de spiegel belangrijk. Hier heb je immers wat meer licht nodig om je deftig te kunnen scheren of make-up aan te brengen. "Ik merk vaak dat de kabel voor die spiegelverlichting niet op de juiste plaats zit. Dat komt dan omdat bij het leggen van de elektriciteit het nog onduidelijk is wel badkamermeubel er gaat komen. Plaats de kabel daarom op een doordachte en logische plaats zodat hij goed zit voor de meeste in de handel verkrijgbare spiegels en armaturen", adviseert Bas.
Verlichting, maar geen verblinding
Let wel op dat er geen gevaar is voor verblinding. Voor de accentverlichting kan je kiezen voor een lichtbron boven of aan weerszijden van de spiegel. Die laatste optie heeft als voordeel dat ze geen schaduw op het gezicht vormt, tenminste als je de lichtbronnen op ooghoogte plaatst. Het
WTCB adviseert voor deze accentverlichting een lichtsterke van 300 tot 500 lux.
Bescherming tegen water
Armaturen vervullen verschillende functies, maar nergens is het beschermende aspect ervan
zo belangrijk als in natte ruimtes. De lichtbronnen zijn immers blootgesteld aan vochtige lucht, stoom en waterspatten. Kies daarom voor armaturen met de juiste IP-classificatie (International Protection).
Die classificatie bestaat uit twee cijfers, waarvan vooral het tweede cijfer dat de waterbestendigheid aanduidt, in deze context belangrijk is. Dat cijfer geeft aan of een armatuur de verlichtingsbron voldoende beschermt tegen water.
Het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties AREI deelt de badkamer op in vier zones naargelang de nabijheid van bad, lavabo of douche. Voor elke zone gelden andere IP-voorschriften.
- Zone 0: in zone 0 moeten alle verlichtingsapparaten die gevoed worden door een spanning kleiner dan of gelijk aan 12 V minimaal IPX7 zijn. Voor apparaten die gevoed worden met een spanning kleiner dan 6V zijn er geen speciale voorschriften.
- Zone 1: Ook hier zijn er geen speciale vereisten voor apparaten die gevoed worden met een spanning kleiner dan 6V. Voor apparaten die van stroom worden voorzien door een spanning groter
dan of gelijk aan 12 V, is IPX4 het minimum.
- Zone 2: Als de apparaten gevoed worden door een lage spanning, geldt een IP-minimum van X4. Alle andere apparaten moet je op een hoogte van minstens 1,6 m plaatsen.
- Zone 3: Wordt het verlichtingspunt gevoed met een netspanning van 230V? Dan is een beschermingsindex IPX1 verplicht. Voor zeer lage spanningen gelden er geen verplichtingen.
IP-index | Bescherming |
IPX0 | Geen bescherming |
IPX1 | Bescherming tegen druppelend water |
IPX2 | Bescherming tegen waterdruppels met een invalshoek tot 15 graden |
IPX3 | Bescherming tegen sproeiend water |
IPX4 | Bescherming tegen opspattend water |
IPX5 | Bescherming tegen waterstralen |
IPX6 | Bescherming tegen krachtige stralen |
IPX7 | Bescherming tegen onderdompeling |
IPX8 | Bescherming tegen permanente onderdompeling |
Nu het plan- en tekenwerk erop zit, is het moment aangebroken om de handen uit de mouwen te steken. In onze klusrubriek Verlichting vind je vast de klus die je zoekt. Superklusser Bas zet je alvast op weg met enkele praktische tips.
Armatuur plaatsen op tegels
"Een armatuur plaatsen op tegels is niet altijd eenvoudig. Bij gewone wandtegels valt de moeilijkheidsgraad nog mee, maar bij volkeramische varianten wordt het al iets minder evident. Met een gewone steenboor raak je er immers amper door. Gebruik daarom een speciale watergekoelde steenboor. Het kan eventueel ook met een pneumatische boormachine, maar wees dan extra voorzichtig zodat je de tegel niet breekt. Niet te hard duwen en indien mogelijk koelen met water. Om niet van het puntje te glijden waar je boort, kan je best een stukje tape kleven zodat de boor een beter houvast heeft."
Op zoek naar nog meer boortips? Lees dan zeker onze klus Boren
om je boortechniek op punt te stellen.
Gipsplaten wand? Maak er gebruik van
"Vaak heb je in een badkamer, zeker bij verbouwingswerken, een gipsplaten wand waar je alle leidingen kunt wegwerken. Heel handig, dus hou er zeker rekening mee bij het opstellen van je badkamerplan. Gebruik dan wel een watervaste gipsplaat. Het is ook heel eenvoudig om een schakelaar of stopcontact in deze wanden te plaatsen als je gebruik maakt van hollewand inbouwdozen. Gebruik hiervoor een klokboor met een diameter van 68mm", aldus Bas.
"Indien je een dubbele inbouwdoos wil plaatsen, zitten de twee centers 71mm uit elkaar. Zaag dan nadien de twee overgebleven 'driehoeken' weg. Controleer de juiste maten nog wel even met de richtlijnen van de leveranciers. Dit kan soms wel eens een paar millimeters verschillen."
Stijn Vandevoordt
Vind je deze informatie nuttig?
Deel deze dan nu.
De redactie van Livios® nv streeft steeds naar juistheid, objectiviteit en betrouwbaarheid van de door haar gepubliceerde informatie waarvoor zij echter niet aansprakelijk gesteld kan worden voor welk gebruik dan ook. Livios® nv is niet verantwoordelijk voor welke beslissing of handeling dan ook die door de gebruiker zou zijn genomen op basis van de verstrekte informatie of gegevens; noch is ze verantwoordelijk voor fouten of vergissingen; en ze is evenmin verantwoordelijk t.a.v. gebruiker of derden voor mogelijk geleden directe, indirecte, incidentele schade, winstderving, verlies van opportuniteit of voor eender welke schade veroorzaakt door haar nalatigheid of vergetelheid in het verschaffen, compileren, monteren, schrijven, interpreteren, melden en verspreiden van info of data d.m.v. deze dienst, en dit zelfs indien Livios® nv gewaarschuwd werd voor zulke schade.<br/>Voor de volledige gebruiksvoorwaarden: zie livios.be
[ Foto:
Westvlaams Tegelhuis ]
Bouwen aan morgen in partnership met 
en 
Gedurende ruim 7 jaar was de Concept Store aan de Brusselse Steenkoolkaai hét uithangbord van het merk BTicino. Legrand Group gooit het nu over een andere boeg. De Concept Store "b ...
Wij hebben een speciale coating ontwikkeld dat tegen UV-straling en zeer koude temperaturen (anti-freezing) kan en ook geen veroudering van de silicone optreedt (anti aging). Zowel ...
Onze nieuwe led-technologie levert maar liefst 90 lumen/watt op. De levensduur van onze lampen zijn de hoogste op de markt. Dit komt door onze speciale koeltechniek, wij gebruiken ...
