Het dakterras: onderhoudsvriendelijke buitenkamer met extra dimensie

Het dakterras: onderhoudsvriendelijke buitenkamer met extra dimensie

Een dakterras is oneidig veelzijdig: denk maar aan stadslandbouw met een klein groentetuintje of lekker ontspannen in een loungehoek.

Foto: Studio Verde

Als je twijfelt over de draagkracht van je dak is een houten terras het materiaal bij uitstek.

Foto: hkarchitecten

Een grondige evaluatie van de onderliggende structuur is belangrijk. Die bestaat in steden dikwijls slechts uit vrij beperkte houten balken. Versteviging is dan noodzakelijk.

Foto: Studio Verde

Een dak krijgt heel wat te verduren (wind, zon, regen, …), dus niet alleen je materialen en beplanting moeten daaraan aangepast zijn, maar ook de oriëntatie van het terras.

Foto: hkarchitecten

Een dakterras of -tuin creëren is volgens specialisten niet altijd eenvoudig. Er zijn heel wat aandachtspunten.

Foto: Studio Verde

Bij voorkeur ligt een dakterras zo dicht mogelijk bij je leefruimte of keuken. Hoe verder het zich bevindt van de gewone circulatie, hoe minder je er gebruik van zal maken.

Foto: hkarchitecten

Met een dakterras breid je je leefruimte uit en geef je meerwaarde aan je huis of appartement.

Foto: Studio Verde

Je ziet het steeds vaker in de moderne architectuur: een dakterras als extra buitenkamer. Voor de inrichting kan je heel wat kanten op, van trendy loungehoek tot groene stadsoase. Om er jarenlang van te kunnen genieten zijn een degelijke opbouw en de juiste materiaalkeuze bepalend. Livios ging ten rade bij enkele specialisten.

Vergunning

"Een dakterras of -tuin creëren is niet altijd eenvoudig", vertelt landschaps- en tuinarchitect Berwout Dochy. "Een bepaald plat dak kan dan wel ideaal zijn, maar als het destijds niet werd opgegeven als dakterras in de vergunningsplannen, moet het eerst vergund worden. Hiervoor werken we samen met een architect. Stond in de vergunningsaanvraag al vermeld dat er een dakterras komt, dan is er geen enkel probleem."

"Bij appartementsgebouwen is het vaak raadzaam om de inrichting van het terras voor te leggen op een bewonersvergadering of te melden bij de syndicus."

Lichten en zichten

"Hou ook rekening met de regels op lichten en zichten", vult tuinarchitect Pieter Croes aan. "Niet alleen mag je geen extra inkijk creëren, maar je beplanting of constructie mag ook geen licht bij de buren wegnemen."

Ook architect Hans Weemaes beaamt dat het uitwerken van een dakterras geen sinecure is. "Je moet veel factoren in het oog houden, zoals afstanden tot perceelsgrenzen, de hoogtes van scheimuren, schuine zichten naar naastliggende percelen,… Bovendien heb je voor rijwoningen vaak de goedkeuring van één of van beide buren nodig."

Voorstudie

"Wij starten altijd vanuit een grondig voorstudie", vertelt Dochy. "We contacteren eerst de architect van het gebouw om na te gaan wat er mogelijk is met het dakterras in zijn huidige toestand en of we eventueel verstevigingen moeten voorzien. Soms schakelen we ook een studiebureau in, want een dakterras of -tuin aanleggen is niet zo evident als je weet dat bijvoorbeeld 1 m³ aarde al 1,6 ton weegt. Daarom moet je het gewicht zo goed mogelijk verdelen over de oppervlakte en weten waar er steunmuren of -palen staan."

Weemaes wijst eveneens op het belang van een grondige evaluatie van de onderliggende structuur. "Die bestaat in steden dikwijls slechts uit vrij beperkte houten balken. Versteviging is dan noodzakelijk want enerzijds wijzig je de functie van dak naar gebruiksruimte met mogelijke sneeuwbelasting, en anderzijds moet de structuur door de nieuwe afwerking een groter gewicht opvangen."

"Voldoende draagkracht is trouwens niet alleen cruciaal voor de stevigheid, maar heeft ook invloed op de afwerkingsmogelijkheden. Een zeer draagkrachtig plat dak kan je bijvoorbeeld perfect gebruiken als intensieve daktuin", aldus Croes.

Opbouw en materialen

Bij renovatie is het volgens Hans Weemaes het makkelijkst om te starten vanaf een afgewerkte platte dakstructuur. "Je moet rekening houden met de dakdichting en dakterrasafwerking. Niet alle dakdichtingen en isolatieplaten zijn hiervoor geschikt. Vervolgens kan je een losse structuur met tegeldragers of een hardhouten keperwerk plaatsen, met daarop de afwerking - tegels of hout."

Als je twijfelt over de draagkracht van je dak is een houten terras volgens Berwout Dochy het materiaal bij uitstek. "Je vertrekt dan van een groot houten kader dat alle gewicht draagt op een grote oppervlakte. Tegels worden dan weer geplaatst op tegeldragers en verdelen hun eigen gewicht sowieso over hun eigen oppervlakte."

Volgens Pieter Croes kan je alle materialen gebruiken die geschikt zijn voor buitengebruik. "Natuurlijk speelt gewicht een rol als je op een dak zit. Dikwijls is de bevestiging dus een probleem. Je gaat immers liefst niet door de dakbedekking heen om iets vast te maken. Vaak heb je dan ook constructies die gewoon los op het dak staan of liggen."

Afwatering

Zorg voor een goede waterdichte laag op je plat dak, in rubberfolie of asfalt. "Vooraleer je aan de opbouw begint, moet je de kwaliteit van de waterdichte laag controleren. Is die ouder dan 15 à 20 jaar, dan vernieuw je ze best eerst", aldus Dochy. "Daarnaast moet het materiaal goed waterdoorlatend zijn. Laat bij tegels een open voeg zodat water makkelijk kan afvloeien. Grind is mogelijk als het correct is opgebouwd en voldoende water doorlaat. De laatste jaren wordt vaker gevraagd om het dakterras wat groener in te richten. Hier komt kunstgras zeker van pas."

Regenwaterafvoer gebeurt onder de eigenlijke dakterrasafwerking. "Vandaar dat je de voegen ietwat open moet laten. Voor een goede waterdichting, trek je de dakdichting best op tot boven de afgewerkte vloer", vult Weemaes aan.
Zorg er verder voor dat je de waterafvoer niet belemmert en hou in het achterhoofd dat je eventuele onderhoudswerken moet kunnen uitvoeren.

Ontwerp

Bij voorkeur ligt een dakterras zo dicht mogelijk bij je leefruimte of keuken. "Hoe verder van de gewone circulatie, hoe minder je er gebruik van maakt", weet Croes. "Een dak krijgt ook heel wat te verduren - wind, zon, regen, …, dus niet alleen je materialen en beplanting moeten aangepast zijn, maar zeker ook de oriëntatie van het terras."

"Denk ook eens aan een windbeschutting", tipt Dochy. "Op een dakterras is het vaak winderig. Een ander punt dat soms over het hoofd wordt gezien is een reling. Om voldoende veilig te zijn, is die best minstens 1,10 m hoog."

Om onaangename geuren op je terras te vermijden, wijst Hans Weemaes nog op het afleiden van mogelijke verluchtingen van standleidingen of uitkomende dampkappen.

Grootste troeven van het dakterras

Berwout Dochy: "Het dakterras is een onderhoudsvriendelijke buitenkamer met een extra dimensie. Je benut je leefruimte maximaal en kan er oneindig veel mee doen, zoals stadslandbouw met een klein groentetuintje of lekker ontspannen in een loungesfeer."

Pieter Croes: "Met een dakterras breid je je leefruimte uit en geef je meerwaarde aan je huis of appartement. Voor woningen zonder tuin is het ideaal. Bovendien is het ook nog eens goed voor de luchtkwaliteit als er veel planten staan."

Hans Weemaes: "De geborgenheid op een goed ontworpen dakterras is veel groter dan in een tuin. De hoogte en het dikwijls in bouwblokken eerder ingesloten gevoel op een dakterras, worden bij een goede oriëntatie net een troef."

Auteur: Heleen Neels

Lees meer over terras

Alles over terras vind je hier

Bestel gratis documentatie

Ontdek alle gratis documentatie