Tuinvijver metselen

Tuinvijver metselen

Een vijver brengt leven in de tuin en is een sfeervolle plek om te vertoeven. Zelf een vijver aanleggen, kan op verschillende manieren. In deze klus pakken we het omstandig aan en metselen we een tuinvijver.

Materiaal:Gereedschap:
  • Folie uit EPDM of PVC
  • Beton
  • Mortel
  • Zand
  • Piketten
  • Betonijzers
  • Profielen
  • Schoorlatten
  • Staven met binddraad
  • Snelbouwstenen
  • Gevelstenen
  • Spouwhaken
  • Waterkeringsfolie
  • Dekstenen
  • Pomp- en filterinstallatie
  • Metselkoord
  • Rolmeter
  • Spade
  • Stok
  • Truweel
  • Hamer
  • Waterpas
  • Potlood
  • Zaag
  • Slijpschijf
  • Pasdarm

Stap 1: plaats bepalen

  • Om zo veel mogelijk van je toekomstige vijver te kunnen genieten, plaats je hem best in de buurt van je woning. Kies bij voorkeur een vlakke plaats uit.
  • Probeer ervoor te zorgen dat er weinig (naald)bomen in de buurt van je vijver staan. Afgevallen bladeren kunnen het biologisch evenwicht van de vijver verstoren. Ook wortels van bomen en sterke rietsoorten, zoals bamboe, kunnen voor overlast zorgen.
  • Ga ook na hoeveel zonuren je vijver zal krijgen. In het beste geval zijn er dat gemiddeld 6 tot 8 per dag. Te weinig zonuren kunnen de ontwikkeling van waterplanten belemmeren, terwijl te veel zonuren ervoor kunnen zorgen dat er een overvloed aan algen ontstaat, waardoor de vijver helemaal vertroebelt.
  • Zorg er voor dat er een elektriciteitspunt in de buurt ligt voor de voeding van de vijverpomp en eventuele vijververlichting. Raadpleeg in dit verband ook onze klussen ‘Buitenstopcontact voorzien’ en ‘Vijververlichting installeren’.

Stap 2: funderingen graven

  • Baken de uit te graven oppervlakte af met een metselkoord en steek de randen af met een spade.
  • Je kan de vijver voor een stuk ingraven, maar het gemakkelijkste is om enkel de funderingen uit te graven zodat de diepte van de vijver meteen ook ongeveer de eigenlijke hoogte van de muurtjes is (minstens 80cm als je vissen wil houden).
  • Graaf een geul tot je ‘vaste zand’ bereikt (meestal ongeveer 50cm diep), dubbel zo breed als de muur (binnenmuur van snelbouwstenen + buitenmuur + kleine spouw). Steek de geul zo recht mogelijk af en voorzie eventueel een laag zand (damzand) op de bodem van 15 à 20cm voor extra stevigheid.
  • Maak nu een bekisting met stevige, rechte planken. Zet ze waterpas uit, en ondersteun ze met piketten. In stevige grond is een bekisting niet noodzakelijk, maar wel aan te raden, want je verspilt minder beton en voorkomt dat aarde en beton worden gemengd.
  • Voorzie in de lengterichting 2 betonijzers van 4 of 5mm dik om de fundering te wapenen. Laat de betonijzers niet op de grond rusten, maar ondersteun ze met bakstenen.
  • Bevestig in de breedterichting om de halve meter korte stukjes betonijzer op de 2 staven met binddraad. Zorg dat de staafjes niet te lang zijn en goed in de bekisting passen.
  • Herhaal dezelfde werkwijze voor elke muur van de vijver.

Stap 3: beton in fundering storten

  • Maak het beton aan, met 1 deel cement op 2 delen grof zand en 3 delen grind. Of gebruik kant-en-klare beton. Zorg er in ieder geval voor dat je voldoende beton hebt om de fundering volledig vol te gieten.
  • Stort het beton in de bekisting. Prik er met een stok in om het te ontluchten. Zo vul je alle hoeken en gaten van de bekisting goed op.
  • Als het beton gestort is, sla je met een hamer op de bekisting, om de massa te ontluchten.
  • Strijk de fundering ten slotte glad met een spaan en laat het beton enkele dagen uitharden.

Stap 4: binnenmuur metselen

  • Het binnenmuurtje met snelbouwstenen dient om de grootste druk van het water in de vijver op te vangen.

Voorbereiding metselwerk

  • Bereken afhankelijk van het gebruikte baksteenformaat en de afmetingen van het muurtje hoeveel snelbouwstenen je nodig hebt.
  • Per vierkante meter metselwerk, gebruik je gemiddeld 20l mortel. Bereid je de mortel zelf, meng dan 1 deel cement met 5 delen zand voor gewoon metselwerk. Voor waterdicht metselwerk kan je nog een vochtwerend additief toevoegen. Dat is hier wel aan te raden. Raadpleeg bovendien onze klus ‘Beton en mortel mengen’.
  • Plaats profielen op de uiteinden van de eerste muur die je metselt. Dat kunnen aluminium profielen of loodrechte balken zijn.
  • Ondersteun elk profiel met 2 schoorlatten, onder een hoek van 90° om ze stevig te fixeren.

Metselen

  • Duid op de profielen de lagen van het metselwerk aan. Eén laagdikte is de hoogte van een snelbouwsteen + de voeg. Teken de maataanduiding eerst op één profiel en breng ze dan over naar het andere profiel met een pasdarm.
  • Bevestig een metselkoord aan de profielen, waterpas en op de hoogte van de eerste rij stenen.
  • Breng een laag mortel (dikker dan de gewenste voegdikte) aan op de binnenzijde van de fundering en druk de eerste steen in de mortel.
  • Voorzie de zijkant van de vorige steen van een laag mortel en tik de volgende steen met je truweel op de juiste plaats of gebruik hiervoor een vuisthamer.
  • Let er voor de volgende rijen op dat de voegen volgens een regelmatig (halfsteens)verband verspringen. Zo beperk je slijpwerk tot een minimum.
  • Meestal is het nodig om een waterkeringslaag in de muur te voorzien. Dat kan door een waterkeringsfolie over de volledige lengte van de muur vast te metselen, meestal tussen de eerste en de tweede rij stenen.
  • Stel je metselkoord steeds af op de nieuwe rijhoogte en controleer voortdurend of je waterpas werkt. Is er een afwijking, tik dan tegen de bakstenen met het handvat van je truweel (of met een gummihamer) tot ze juist liggen en schraap de overtollige mortel meteen weg.

Werk op deze manier de volledige omtrek van de vijver af. Laat de muren haaks op elkaar aansluiten (makkelijkste methode) of metsel een hoek of een boog. Je zult dan met een slijpschijf de stenen moeten afschuinen.

Stap 5: buitenmuur metselen

  • Plaats profielen op elke hoek van de muur en zet ze vast met schoorlatten.
  • Teken er met potlood de lagenmaat op af om je koord laag per laag juist te kunnen spannen. Voorbeeld: zijn de bakstenen 5cm hoog en kies je voor een voeg van 1,5cm, dan is één laag 6,5cm hoog. Teken de maataanduiding op één profiel en breng ze over naar het andere profiel met een pasdarm.
  • Metsel nu het muurtje aan de hand van de uitgetekende lagenmaten.
  • Verbind de binnen- en buitenmuur met enkele spouwhaken (om de meter) om het geheel extra stevig te maken.
  • Krab de voegen na het metselen meteen uit met een voegijzer en veeg de muur schoon met een borstel. Zo vergemakkelijk je het voegwerk achteraf.

Werk de volledige omtrek van de vijver (vier muren) op de hierboven beschreven manier af. Raadpleeg onze klus ‘Tuinmuurtje metselen’ voor meer info.
Heel belangrijk: zorg dat het eindresultaat perfect waterpas ligt. Water liegt niet en bij het vullen zijn onvolkomenheden heel goed zichtbaar.

Stap 6: vijverbak waterdicht maken

  • We maken de vijver dicht met een speciale vijverfolie.

Folie kiezen

  • Kies voor een kwaliteitsvolle folie uit PVC of EPDM.
  • PVC-folie is betrekkelijk goedkoop en leverbaar in diktes van 0,5mm tot 1mm. De gemiddelde levensduur van deze folie schommelt rond de 15 jaar. Nadeel is wel dat PVC-folie erg stug is, en daarom de nodige vaardigheid vereist om netjes geplaatst te worden.
  • EPDM-folie is erg flexibel en rekbaar. Deze folie is duurder dan PVC-folie, maar wordt dan ook vaak verkocht met een garantie van 30 tot zelfs 40 jaar. De dikte van EPDM-folie varieert van 0,75mm tot 2mm. Algemeen wordt gesteld dat een dikte van 1,15mm volstaat, zonder een extra beschermingsdoek te plaatsen, maar vraag toch om advies in de winkel.
  • Voor specifieke koi- of grote visvijvers raadt men het gebruik van EPDM aan. Voor een plantenvijver of kleinere vijvers met zowel planten als vissen is PVC prima geschikt.
  • Laat je bij het kopen van folie adviseren, zodat je voldoende folie hebt, afgestemd op de oppervlakte, diepte en bijkomende tussendieptes van je vijver.

Folie plaatsen

  • Zorg voor een egale ondergrond, vrij van scherpe voorwerpen. Je kan hiervoor een laag zand van 5cm gebruiken, die je goed aanstampt. Of je kan een vilttapijt of een beschermingsdoek kopen, maar ook oud papier kan perfect dienst doen. Bevochtig het eerst en verdeel het over de volledige vijveroppervlakte tot je een laag hebt van ongeveer 1cm.
  • Laat de folie een tijdje opwarmen in de zon, dan is ie makkelijker te vormen.
  • Spreid de folie (liefst met twee of meer personen) uit over het vijveroppervlak en laat de folie zo goed mogelijk aansluiten met de vijverwanden.
  • Buig de uitstekende folie om en verberg de uiteinden (minstens 20cm) in de spouw van de gemetselde muurtjes.
  • Pas als je de vijver vult moet je, wanneer het water halfweg is, stenen in de hoeken plaatsen om de folie er in te fixeren.

Is het niet mogelijk om de folie uit één stuk te laten bestaan, dan moet je met verschillende banen werken, die je aan elkaar lijmt. Maar daarbij moet je voorzichtig te werk gaan. Anders loop je het risico dat de vijver gaat lekken omwille van een slecht gelijmde naad.

Stap 7: bodem inrichten

  • Om de bodem van de vijver te bedekken, kan je gezuiverd grind gebruiken. Als je geen vissen in de vijver wil houden, mag je ook zand vermengd met leem gebruiken.
  • Op de plekken waar je waterplanten wil plaatsen, leg je plastic plantzakken met vijveraarde. In de bovenkant van de plantzakken maak je een gat waarin je de planten plaatst.
  • Om de plantzakken aan het zicht te onttrekken, dek je ze af met grind of keien.

Stap 8: vijver vullen

  • Vul de vijver met leidingwater. Hiervoor kan je meerdere tuinslangen tegelijk inzetten. Het gebruik van regenwater is af te raden door de mogelijke hoge zuurtegraad
  • Tijdens het vullen, kan je vouwen in de folie in de gewenste richting glad strijken.
  • Wacht na het vullen van de vijver een aantal dagen alvorens je met de verdere afwerking begint. Zo heeft de folie genoeg tijd om zich tegen de ondergrond te ‘zetten’.

Noteer de begin- en eindstand van de watermeter om de exacte waterinhoud van je vijver te kennen.

Stap 9: vijverrand en –muurtjes afwerken

  • Werk de rand af met zware dekstenen.
  • Zorg dat de folie goed in de spouw zit als je de dekstenen erop bevestigt.
  • Plaats de dekstenen in een dikke laag mortel en controleer of ze perfect waterpas liggen.
  • Voeg nu ook het metselwerk op. Daarvoor zal onze klus ‘Gevelsten voegen’ je ongetwijfeld goed van pas komen.

Om een gezonde biotoop in je vijver te creëren voor planten en vissen, verwijzen we je door naar onze klus ‘Tuinvijver onderhouden’.

Moeilijkheidsgraad:

Lees meer over vijver

Alles over vijver vind je hier

Bestel gratis documentatie

Nidagravel

Nidagravel - Grindstabilisatie
Nidagravel - Grindstabilisatie
Voeg toe

Renson - Ventilatie

Gids voor een gezonde en aangename woning
Gids voor een gezonde en aangename woning
Voeg toe
Ontdek alle gratis documentatie