Maai Mei Niet: waarom je nú moet stoppen met maaien voor meer biodiversiteit

Vlaanderen telt 2,5 miljoen tuinen. Als we deze maand mei onze grasmachine laten staan, creëren we een natuurgebied groter dan 125.000 hectare. De actie 'Maai Mei Niet' roept op om deze maand je gras niet of minder te maaien. Maar dat betekent niet dat je niets moet doen. Van een specifiek maaischema tot de aanleg van een bloemenweide: wij leggen uit hoe je je tuin klimaatbestendig maakt én zorgt voor meer biodiversiteit.

Waarom je gazon niet maaien in mei?

De actie 'Maai Mei Niet', een initiatief van Knack, Velt, Bond Beter Leefmilieu, KULeuven, Hogeschool Gent en het Ministerie voor Natuur, roept opnieuw op om onze gazon in de maand mei niet kort te wieken. Op die manier maken we onze leefomgeving gezonder, diverser en klimaatbestendig. Sowieso passen we onze tuinen best zo goed mogelijk aan aan het veranderende klimaat. Denk aan bomen planten met veel bladmassa, een waterpartij aanleggen, een buienborder voorzien, het ontharden van onze tuinen, enzovoort. Niets voor niets wint tegelwippen alsmaar meer aan populariteit. 

Belang van langer gras en meer bloemen

Maar ook je gras kan een belangrijke rol spelen. Maai je je gras namelijk te kort, dan verdampt het water uit de bodem sneller. Daarnaast vinden bestuivers, zoals bijen en vlinders, geen eten in te kort gemaaid gras. Honingbijen, hommels en andere wilde insecten hebben vooral genoeg groen nodig om voedsel te vinden. En daarom mogen deze maand je grassprieten, paardenbloemen, madeliefjes, … weelderig floreren. Vlaanderen telt 2,5 miljoen tuinen. Dat is 10 tot 12% van ons grondgebied. Je gazon wat groener en bloemrijker laten zijn, kan een impact hebben. Want elke extra vierkante meter bloemen levert extra voedsel op voor de insecten. Kijken we op Europees vlak en laten we allemaal minstens 5% van onze tuin verwilderen, zou dit goed zijn voor een gebied van meer dan 125.000 hectare.

Hoe je gazon wél verzorgen?

Je kan je gras deze maand gewoon weelderig laten groeien. Of je kan een maaischema opstellen. Hierbij bepaal je welke plekken gazon je niet maait. Waardoor bloemen en andere planten de kans krijgen om te groeien. Maak een plan op met welke zones je niet zal maaien. Voor een speels resultaat kan je zelfs patronen maaien in je grasperk, zoals een hanenkam waarbij je alleen de randen maait, cirkels, golvende lijnen, enzovoort. Kan je trouwens de rest van het jaar ook doen. Sowieso volstaat het om je gras om de drie à vier weken te maaien. Zo krijgen ook andere plantensoorten de kans om te groeien. Soorten die anders overschaduwd worden door snelle bloeiers en die ook broodnodig zijn voor de biodiversiteit.

Een bloemenweide als alternatief 

Een andere manier om bij te dragen aan de biodiversiteit in je tuin is een bloemengazon. Hierbij geef je bloemen en kruiden de kans om door te groeien in je grasperk. Doorgaans laat je ze 4 tot 15 centimeter hoog worden, zodat alle soorten de kans krijgen om te bloeien. Je eigen bloemengazon aanleggen, vraagt wel wat voorbereiding (zoals de aarde klaarmaken, de juiste zadenmix kiezen, …) en tijd. Naast een bloemengazon is de bloemenweide ook in opmars. Hierbij baken je een stuk grond af met begrenzingsdraad en zaai je een - bij voorkeur -  mengeling van inheemse weidebloemen. Ook dit vraagt een specifieke aanpak en wat geduld, maar resultaat is een weelderige bloemenpracht. Voordeel van een bloemenweide is dat de weide, in tegenstelling tot handmatig gemaaide gebieden, op dezelfde plek blijft en bloemen daar elk jaar opnieuw kunnen uitbloeien. 

Stappenplan: zo leg je zelf een bloemenweide aan

Het lijkt eenvoudig om een wilde bloemenweide aan te leggen. Maar dat is het niet. We leggen je in drie stappen uit hoe je zelf aan de slag gaat.

Stap 1: check je bodem

Je bodem speelt een heel belangrijke rol. Heb je een zure grond of een erg leemachtige grond? Je bodemomstandigheden hebben een impact op je aanpak. Zo is een overbemeste grond geen goede basis. Bloemen hebben een voedingsarme grond nodig. Je verwijdert best je graszoden en schraapt enkele centimeters van de bovenste grondlaag weg. 

Stap 2: kies het juiste bloemenmengsel

Ga voor een mix van eenjarige en meerjarige planten. Inzaaien doe je bij voorkeur in het najaar. In het voorjaar kan je ook zaaien, maar dan moet je rekening houden met ongewenste kruiden. Die kunnen de eenjarige bloeiers verdringen. Onder bomen of op schaduwrijke plekken kan je zaaien, maar kies dan voor de juiste schaduwplanten. Een bloemenweide heeft bij voorkeur veel zon en licht nodig.

Stap 3: pas je maaibeheer aan

Het klinkt misschien raar, maar je bloemenweide moet je ook maaien. Niet maaien is geen optie, omdat grassen de bloemen anders zullen overwoekeren. Je kan wel elke keer een ander hoekje overslaan, om de insecten niet weg te jagen. Of je maaisel enkele dagen te laten liggen. Zodat hommels, honingbijen, … de kans krijgen om een veilige plek te zoeken.

Laat jij je gras ook groeien deze maand? Ontdek alles op www.maaimeiniet.be.