Nieuwe studie van de CREG toont wanneer een warmtepomp loont

Wanneer maakt een warmtepomp écht het verschil, niet alleen voor het milieu maar ook voor je portemonnee? Een nieuwe studie van de CREG toont aan wanneer deze investering echt loont en welke factoren daarbij een rol spelen.

Financieel rendement van een warmtepomp?

Wanneer is het financieel interessant om over te stappen naar een warmtepomp? Dat was het uitgangspunt van een recente studie van de CREG. Volgens de energiewaakhond is dat als je voldoende kan besparen op je energiefactuur en die besparing niet minder is dan de meerkost die je betaalt voor een warmtepomp in vergelijking met de prijs van bijvoorbeeld een gasketel. Kort door de bocht: is een warmtepomp 1.000 euro duurder dan een gasketel, dan moet je die 1.000 euro eruit kunnen halen met wat je bespaart op je elektriciteitsfactuur. 

Wat zijn de voordelen van een warmtepomp?

Op zich lijkt dit een logische redenering. Vaak gaan we pas over tot een aankoop als een warmtepomp profijtelijker is voor onze portemonnee. Uiteraard zijn er ook huishoudens die resoluut voor een warmtepomp kiezen om futureproof te zijn. “Met een warmtepomp geniet je het hele jaar door van een comfortabele binnentemperatuur. Maar je vergroot er ook je energie-onafhankelijkheid mee, zeker in combinatie met zonnepanelen, en het doet de waarde van je woning stijgen”, weet Patrick O, woordvoerder van Climafed, de Belgische federatie voor klimaattechnologieën. Dat neemt natuurlijk niet weg dat een warmtepomp nog steeds duurder is dan een gasketel. En dat hoeveel je kan besparen op je energiefactuur heel individueel is en afhangt van een aantal factoren. 

Welke rol speelt isolatie bij een warmtepomp?

De studie van de CREG bevestigt dat het type woning en de mate van isolatie een belangrijke rol spelen. Een warmtepomp in een goed geïsoleerde woning zal veel sneller renderen dan een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning. Hetzelfde geldt voor het afgiftesysteem: een warmtepomp rendeert sneller als je verwarmt met vloerverwarming of (warmtepomp)radiatoren. “Deze besluiten uit de studie van de CREG zijn niet nieuw”, aldus Bouwunie-topman Jean-Pierre Waeytens. “We weten dat woningen met label D vaak onvoldoende zijn om een warmtepomp te laten renderen. Ga je de gasketel in dergelijke woningen vervangen door een warmtepomp, dan kost dat je meer en stijgt de terugverdientijd.“ Huishoudens waarvan de woning slecht geïsoleerd is, doen er altijd goed aan om eerst te isoleren. Dat blijft de gouden regel. 

Hoe beïnvloedt je energiecontract de rendabiliteit?

Daarnaast speelt het type energiecontract mee in de rendabiliteit van de warmtepomp. 

• Volgens de CREG haal je het meeste uit je warmtepomp als je een dynamisch tarief hebt. Door je warmtepomp slim en flexibel in te zetten op momenten dat de elektriciteitsprijs laag is, kan je veel voordeel doen.
• Bij een variabel contract speelt volgens de CREG-studie de regio waar je woont een doorslaggevende rol. Doorgaans is een warmtepomp economischer dan een cv-ketel op propaan of stookolie. Behalve voor slecht geïsoleerde woningen in Brussel en Wallonië. Voor dit type woningen is aardgas financieel interessanter. Reden daarvoor is dat je in Brussel en Wallonië meer netwerkkosten betaalt voor elektriciteit dan in Vlaanderen.
• Heb je een vast energiecontract, dan moet de warmtepomp vaak de duimen leggen tegen aardgas.

Waar lopen we in België tegenaan?

Er zijn dus zowel pro’s als contra’s voor de warmtepomp. Alles hangt af van je specifieke situatie. Maar wat wel geldt voor iedereen in ons land is het gebrek aan financiële stimulansen. Je kan een premie aanvragen als je een warmtepomp aanschaft, maar de geplande taxshift, waardoor elektriciteit goedkoper wordt dan gas, blijft nog altijd uit. “De scheve belastingstructuur moet en zal veranderen”, zegt Patrick O, woordvoerder van Climafed. “Een taxshift is nodig, maar intussen moeten we blijven duidelijk maken dat een warmtepomp de verstandigste keuze blijft op lange termijn.”

Bouwunie, de spreekbuis van de bouwsector pleit eveneens voor een taxshift, maar wil ook dat de renovatieplicht aangepakt wordt. “We moeten meer woningen warmtepompklaar krijgen”, reageert Bouwunie-topman Jean-Pierre Waeytens. “Wij zeggen al jaren dat een warmtepomp enkel rendabel en nuttig is bij woningen die ervoor geschikt zijn. En dat zijn er minder dan altijd werd gezegd. We dringen er dan ook op aan om het verlaagd btw-tarief op warmtepompen zo snel als mogelijk opnieuw in te voeren en niet te wachten tot 1 januari 2026.” Minister van Financiën Jan Jambon liet eerder aan onze redactie weten dat hij openstond voor discussie.