Ramen open om te verluchten in de winter: een goed idee?

In de zomer zetten we geregeld ons raam open om het huis te ventileren. Maar hoe doe je dat in de winter, zonder kostbare warmte te verliezen? En wat met de luchtvochtigheid? We vroegen tips aan Luc Dedeyne, energieconsulent bij sectororganisatie Bouwunie en secretaris-generaal bij de Belgische vakorganisatie voor ventilatie Ventibel.

Ventileren in de winter

“Ventileren is in elk seizoen belangrijk”, laat Luc Dedeyne ons meteen weten. Maar in de winter is dat minder evident dan in de zomer, want dan wil je het huis warm houden. Ventileren doen we om de woning van verse lucht te voorzien, om de CO2-hoeveelheid te drukken en de luchtvochtigheid op peil te houden.

Hoe je de beste waarden bereikt, hangt van een aantal factoren af. Of je al dan niet een ventilatiesysteem hebt, speelt een rol, en om welk ventilatiesysteem het gaat. Maar ook of je in een oud(er)e woning of een nieuwbouw woont, hoe goed je woning is geïsoleerd en met hoeveel personen je er woont.

Lucht binnen is tot vijf keer meer vervuild dan buiten: hoe herken je een woning met een gezond binnenklimaat?

Moderne ventilatiesystemen

“Wie gebruikmaakt van een modern, vraaggestuurd ventilatiesysteem hoeft in principe niks te doen”, zegt Luc Dedeyne. Alles gebeurt automatisch, meer en meer ook heel gericht per kamer. “Uiteraard is het niet verboden om gedurende een korte tijd het raam eens open te zetten, maar het systeem corrigeert in principe vanzelf. Nieuwbouwwoningen krijgen nu naast de ramen ook raamventilatie of roosterventilatie. Zo krijg je een passieve koeling van het gebouw.”

Alles op een rijtje gezet: welk ventilatiesysteem past bij jouw woning?

Heb je een ventilatiesysteem dat niet vraaggestuurd is, dan raadt Luc Dedeyne aan om dat aan te passen. “Een paar extra sensoren plaatsen, kan volstaan. Ook de klassieke ventilator in de badkamer, aangesloten naar buiten via de muur, kan je snel vervangen door een vraaggestuurd systeem.”

Plaatselijke ventilator

Niet elk huis is uitgerust met een ventilatiesysteem. “Dan kan je kiezen voor een plaatselijke ventilator”, zegt Luc Dedeyne. “Meestal plaatsen mensen die in de badkamer. Zo’n ventilator is ook vraaggestuurd met een ingebouwde sensor die werkt op vocht en die automatisch zijn debiet aanpast.

Ventileren via ramen en deuren

Zonder ventilatiesysteem kan je bijvoorbeeld even het raam openzetten. In de slaapkamer doe je dat bijvoorbeeld wanneer je opstaat, voor de duur dat je ’s ochtends in de badkamer bent. Daarna sluit je het raam weer. Veel langer dan een kwartier het raam laten openstaan in de winter is niet goed. Anders heb je kans op condensatie, wat het risico op schimmelvorming verhoogt.”

De binnendeuren openen, is volgens Luc Dedeyne een andere mogelijkheid om het huis te ventileren. “Na één of twee uur is doorgaans de volledige woning geventileerd.”

Let op de luchtvochtigheid

De luchtvochtigheid bedraagt bij voorkeur 40 tot 60%. “Bij nieuwbouw met niet goed ingeregelde zones kan de lucht soms wel eens te droog zijn. Dat komt omdat het systeem daar te veel ventileert en te veel vocht afvoert. Het debiet goed in balans brengen, is belangrijk.”

Om de ideale luchtvochtigheid te verkrijgen in woningen met een oud ventilatiesysteem houd je rekening met de hoeveelheid CO2. “Bedraagt die minder dan 750 ppm, dan ventileer je best wat minder tot je bij 800 à 1.000 ppm uitkomt.” Wie geen ventilatiesysteem heeft, kan de luchtkwaliteit weten via een CO2-meter. Die geeft de temperatuur en vaak ook de relatieve luchtvochtigheid weer.

Luchtvochtigheid te hoog tijdens het koken of het drogen van de was? Lees hier hoe je dit kan vermijden.

Wat met het onderhoud?

Volgens Luc Dedeyne volstaat het in principe om de filter van het ventilatiesysteem tweemaal per jaar te vervangen en het systeem ook twee keer per jaar te reinigen. “Dat kan je perfect zelf. Het systeem staat altijd aan, behalve wanneer je de filters vervangt. Zo voorkom je dat vuildeeltjes in de warmtewisselaar terechtkomen. Wie in een drukke straat woont of nabij industriële gebouwen, vervangt de filters best vaker. Om de kosten te drukken, koop je die dan aan in een pakket van tien.”

Lees ook: De aanwezige warmte in de afgevoerde lucht gebruiken voor de productie van sanitair warm water.

Partnerartikels

Bekijk alle partners
  • Een zomer vol ventilatie-nieuwigheden bij Vasco
    Een zomer vol ventilatie-nieuwigheden bij Vasco

    Het is een zomer vol ventilatie-nieuwigheden bij Vasco! Last van warmtepieken in huis tijdens warme zomerdagen of droge lucht in de winter? Last van...

    Lees meer
  • Hoe kan je geld en energie besparen dankzij de ventilatie in je woning?
    Hoe kan je geld en energie besparen dankzij de ventilatie in je woning?

    balansventilatie voor een gezond binnenklimaat Hoe beter een huis geïsoleerd is hoe minder energie er nodig is om het te verwarmen. Maar omdat onze...

    Lees meer
  • Een gezond binnenklimaat? Deze 3 innovaties zetten je op weg!
    Een gezond binnenklimaat? Deze 3 innovaties zetten je op weg!

    Wil je afrekenen met je oververhitte woning in de zomer? En altijd gerust ademhalen in huis? Je beseft dat een raam openzetten niet voldoende is? Een...

    Lees meer
  • Al eens aan gedacht om zelf je ventilatiesysteem te plaatsen?
    Al eens aan gedacht om zelf je ventilatiesysteem te plaatsen?

    Jaarlijks plaatsen meer dan 4500 slimme zelfbouwers hun technieken met onze Easykit zelfbouwoplossingen.Ze besparen zo meer dan 50%! Al eens aan gedacht om ...

    Lees meer