Wat doen nu het capaciteitstarief er is? Met onze 6 challenges ben je helemaal mee!

Het capaciteitstarief is sinds begin dit jaar ingevoerd. Dat doet bij veel mensen wel wat vragen rijzen. Want welke impact gaat dit tarief hebben op je factuur? Hoe weet je wat jouw pieken zijn? En wat kan je nog doen om je verbruik te spreiden? We lijsten zes challenges voor jou op om helemaal capaciteitsproof te worden en bewuster om te gaan met de grote energieverbruikers in huis. 

CHALLENGE 1: wat is het capaciteitstarief?

Toegegeven, er is al veel over geschreven, maar weten wat het capaciteitstarief inhoudt is de eerste uitdaging. En daarvoor kijk je best eerst naar je energiefactuur. Dat bestaat immers uit vier delen: de energiekost (de prijs per kilowattuur (kWh) vastgesteld door je leverancier), de netkosten (het distributienettarief en het vervoersnettarief toegepast door je distributienetbeheerder), een aantal heffingen (taksen die opgelegd zijn door de overheid) en de btw. Concreet gaat het enkel over een deel van de netkosten die vanaf 1 januari 2023 anders berekend worden, namelijk volgens je piekverbruik. 

Capaciteitstarief en een digitale meter

Heb je al een digitale meter? Dan meet die je verbruik en stelt vast wanneer er een verbruikspiek is. Een verbruikspiek wordt per maand gemeten. Het gaat daarbij om de 15 minuten waarin je de meeste elektriciteit op hetzelfde moment afneemt. Je betaalt minimum een bijdrage van 2,5 kW voor het gebruik van het distributienet, ook al ligt je piek lager. 

Capaciteitstarief en een analoge meter

Heb je nog een analoge meter? Dan kan je piekverbruik niet bepaald worden tot je een digitale meter krijgt. Het capaciteitstarief is voor jou een vast bedrag. Dat bedrag is de minimumbijdrage van 2,5 kW, die ook iedereen met een digitale meter minstens betaalt. Alle andere netkosten worden berekend op basis van je jaarverbruik.  

Capaciteitstarief en het sociaal tarief?

Voor wie recht heeft op een sociaal tarief, dan gelden de nieuwe nettarieven niet. Momenteel heeft 16% van de Vlaamse gezinnen een sociaal tarief (= een totaalprijs per kWh).

Weetje: Het dubbelvoudig tarief (dag/nachttarief) verdwijnt vanaf 2023 voor de berekening van de netkosten. Je energieleverancier kan nog wel een onderscheid maken tussen een dag- en nachttarief, maar het prijsverschil is meestal heel klein.

CHALLENGE 2: je verwarmingssysteem onder de loep nemen

Het grootste deel van de energie gaat naar je verwarming. Begin dus met te kijken naar je verwarmingssysteem. Is er recent nog een onderhoud van je technische installatie geweest? Is het tijd om je verwarming te vervangen door een groener exemplaar? Zoek uit welk type verwarming het meeste geschikt is voor jouw situatie en ga aan de slag met onze besparingstips voor je verwarming.

Weetje: “Een warmtepomp is een grootverbruiker. Als die aanspringt op het moment dat je ovenschotel in de oven staat en je wasmachine draait, ga je een heel hoog piekverbruik hebben. Je warmtepomp slim aansturen is dus de boodschap”, weet Laura Clays van consumentenvereniging Test Aankoop.

CHALLENGE 3: je isolatie checken

Is je woning onvoldoende geïsoleerd? Dan zijn je dak, vloer en muren de grootste oorzaken van energieverlies. Zo gaat er gemiddeld 30% van de warmte verloren via je dak. Ook slecht geïsoleerde muren zorgen voor een verlies van ongeveer 20%. Tel daar nog eens het verlies van de vloer van ruim 10% bij en je weet meteen dat je heel wat energie kan besparen als je deze koudebruggen aanpakt met isolatie.

CHALLENGE 4: je piekmomenten bepalen

Je piekmomenten zijn de momenten waarop je het meeste elektriciteit verbruikt. Heel concreet: je kookt aardappelen, ondertussen staat er een gebraad in de oven, je afwasmachine draait al en je droogkast staat op. “De combinatie van die actieve huishoudtoestellen zal ervoor zorgen dat je een piek krijgt. Het is dus de bedoeling dat je die activiteiten beter gaat spreiden en zo hoge pieken gaat vermijden”, aldus Test Aankoop. 

Energieverslindende toestellen tegelijk inschakelen is dus niet meer van nu. “Elk toestel dat verwarmt of opwarmt heeft al snel 2 à 3 kW vermogen nodig. Denk maar aan: de oven, kookplaten, de droogkast, de wasmachine, het stoomstrijkijzer, de klassieke elektrische boiler, de waterkoker en de vaatwasser. Zodra twee van die toestellen aan de slag gaan, kan het piekverbruik al oplopen tot 4 à 6 kW.” 

CHALLENGE 5: je apparaten bekijken

Voor alle elektrische huishoudapparaten geldt: ga voor de meest energiezuinige versie, dus elektrische apparaten met energielabel A. Of je een piek creëert of niet hangt af van hoe lang het toestel op vol vermogen werkt. Test Aankoop: “Duurt het voor een waterkoker van 2,2 kW bijvoorbeeld drie minuten om water te koken, dan telt het vermogen ervan voor slechts een vijfde mee in het kwartiervermogen, dus 0,44 kW. Als een wasmachine met een vermogen van 2,5 kW tijdens een kookwasprogramma een kwartier op vol vermogen draait, moet je wel 2,5 kW meetellen.

Weetje: “Vooral toestellen die verwarmen verbruiken veel energie (wasmachine, droogkast, afwasmachine, oven, stoomoven). Het zijn vooral die toestellen die je best niet meer tegelijkertijd aanzet,” weet Clays.

Tips voor in de keuken:

  • Je koelkast en diepvries zijn de grootste verbruikers in de keuken. Dus stop je koelkast niet te vol zodat de koude lucht voldoende kan circuleren. Ontdooi ook regelmatig je diepvries. Een ijslaag van 2 millimeter geeft een meerverbruik van 10%.
  • Kook je elektrisch? Zet je kookplaat dan vroeger uit, de restwarmte doe je eten verder garen. Gebruik het juiste formaat van potten om warmteverlies te vermijden.
  • Temper het gebruik van de dampkap. Zet je dampkap enkel op het hoogste niveau als het echt nodig is. Zo hou je de koude buitenlucht beter buiten.
  • Gratin in de oven? Grill zo kort mogelijk, de grillfunctie gebruikt immers 50% meer energie.
  • Het eco-programma aanzetten van je vaatwasmachine is de norm. Maar zorg er dan wel voor dat je machine volledig gevuld is.

Tips voor in de wasplaats:

  • Zet je droogkast en wasmachine niet samen op. Gebruik de uitstelfunctie of zet een timer op het stopcontact.
  • Probeer je droogkast wat minder te gebruiken. Hang je natte was op een droogrek, maar hou wel rekening met deze tips om vochtproblemen in huis te voorkomen.
  • Kies voor het eco-programma: je was wordt gedurende een langere tijd gewassen, maar wel op een lagere temperatuur. Het stroomverbruik van je wasmachine zit namelijk vooral in het opwarmen van het water.

CHALLENGE 6: je meter en toestellen slim maken

Je digitale meter is voorzien van een extra datapoort waarop je een energiesysteem kan aansluiten. Dat systeem kan volautomatisch je energie regelen om zo je factuurbedrag te doen dalen op basis van je gedrag, comfort en eventuele lokale energieproductie. Op die manier maak je je digitale meter slim en kan je je piekverbruik afvlakken.

Maar door je toestellen slim te maken, kan je nog beter inspelen op je verbruik. “De grootste energieverbruiker is natuurlijk de elektrische auto. De beste tip daar is om ze op te laden via een slimme laadpaal. Die houdt zelf bij wanneer hij het goedkoopst kan laden. Zeker als je geen zonnepanelen hebt, zal zo’n slimme laadpaal een goede investering zijn, want anders ga je je auto op volle vermogen opladen. En dat zorgt natuurlijk voor hoge maandpieken.” 

Met slimme stopcontacten kan je je toestellen vanop afstand aansturen, of je koppelt ze aan je slimme meter als je zonnepanelen hebt. Zo kan je je toestellen laten aanspringen op het moment dat je veel energie aan het opwekken bent. “Het slim sturen van grootverbruikers (elektrische auto, warmtepomp, elektrische boiler) gaat in de toekomst zeker een belangrijkere rol spelen. Slimme sturing laat je toe om toestellen automatisch te laten draaien op het meest geschikte moment zonder dat je daarvoor zelf voortdurend een boekhouding moet bijhouden over je energieverbruik”, aldus Laura Clays van Test Aankoop.

Weetje: “Voor wie zonnepanelen heeft, lonkt de thuisbatterij om zo meer van je eigen stroom te kunnen verbruiken. Het komt erop aan om een capaciteit te voorzien die zo is aangepast dat je je zelf geproduceerde stroom maximaal via de batterij kunt benutten. Uiteraard is het altijd kijken naar de rendabiliteit van de thuisbatterij.”

Partnerartikels

Bekijk alle partners
  • Bouwfit-dagen: lees meer over ons programma van 2 zaterdagen
    Bouwfit-dagen: lees meer over ons programma van 2 zaterdagen

    Heb je bouw- of verbouwplannen? Laat je dan goed informeren. Zo vermijd je verrassingen, doorprik je verkooppraatjes en maak je betere keuzes. Tegelijk...

    Lees meer
  • Hoe werkt een ventilatiesysteem C+?
    Hoe werkt een ventilatiesysteem C+?

    Minimaal en gecontroleerd ventileren is meer dan vensters en deuren openzetten. Een gecontroleerde ventilatie zorgt voor het evenwicht tussen voldoende en...

    Lees meer
  • Energie besparen begint bij een goede isolatie: enkele tips
    Energie besparen begint bij een goede isolatie: enkele tips

    Loopt jouw energierekening hoog op? Door je woning goed te isoleren, bespaar je energie. In tegenstelling tot een slecht geïsoleerde woning heeft een goed...

    Lees meer
  • Bespaar op je energieverbruik dankzij duurzame woontechnieken
    Bespaar op je energieverbruik dankzij duurzame woontechnieken

    Ook geschrokken van je energiefactuur? Vraag je je af hoe je je energiefactuur onder controle kan houden nu de prijzen van gas en stookolie zo fors...

    Lees meer