Nieuw jaar, nieuwe regels! Wat verandert er vanaf 2024 voor (ver)bouwers, huiseigenaars en huurders?

Wil je in 2024 geld lenen, zonnepanelen aanschaffen, een woning slopen en heropbouwen, …? Dan moet je rekening houden met enkele wijzigingen. Wij lijsten voor je op wat er allemaal verandert en wat de nieuwe regels zijn.

Elektriciteit wordt duurder

Vanaf 2024 zullen we meer betalen voor onze elektriciteit. Elia, de beheerder van het hoogspanningsnet in België, gaat de komende jaren 6,4 miljard euro investeren in het stroomnet. Dit om tegemoet te komen aan de toenemende elektrificatie (denk aan meer warmtepompen, meer elektrische wagens, enzovoort). Maar die investering rekenen ze wel deels door aan de consument via de transmissiekosten. De transmissiekosten maken deel uit van het nettarief. Hiermee betalen we de netbeheerder om de elektriciteit in onze huizen en appartementen te krijgen. Tussen 2024 en 2027 zullen de transmissiekosten met 77% toenemen. Reken op ongeveer 40 euro extra per jaar, met vooral een sterke stijging vanaf 2025.

Einde btw-verlaging op zonnepanelen en zonneboilers voor jonge woningen

Is je woning jonger dan 10 jaar, dan betaal je vanaf 2024 terug 21% btw op zonnepanelen en zonneboilers. Zonneboilers gebruiken de energie van de zon om warm water te produceren. De voorbije twee jaar betaalde je slechts 6% btw om de recente prijsstijgingen tegen te gaan. Zo konden huishoudens nog steeds investeren in duurzame energie tegen een betaalbare prijs. Voor woningen ouder dan 10 jaar blijft het verlaagd btw-tarief wel gelden.

Sloop en heropbouw aan 6% of 21%

Gaat de btw op sloop en heropbouw op 6% blijven? Of gaan we terug naar 21%? De voorbije maanden werd er druk gespeculeerd en geijverd om de btw permanent te verlagen naar 6%. In oktober hakte de federale regering de knoop door. Ze besliste om de btw op sloop en heropbouw permanent te verlagen naar 6%. Maar wel op voorwaarde dat de bouwheer een natuurlijk persoon is, het gaat om de enige en eigen woning gedurende minstens vijf jaar en de bewoonbare oppervlakte niet groter is dan 200 m².

Maar wat als je een sloop- en heropbouwwoning koopt via sleutel-op-de-deur of via een bouwpromotor? Dan betaal je vanaf 2024 terug 21% btw. De tijdelijke maatregel is voor dit type projecten niet verlengd. Al komt er een overgangsmaatregel. Projecten waarvan de vergunning voor 1 juli 2023 is aangevraagd kunnen in 2024 nog genieten van de lagere btw-regel.

Einde meeneembaarheid registratierechten 

Dateert jouw woning van voor 2022 en wil je deze nu verkopen? Dan geldt nog tot 31 december 2023 het principe van meeneembaarheid. Dat betekent dat de registratierechten die je reeds betaalde voor een stukje recupereert bij de aankoop van je nieuwe woning. Die meeneembaarheid vervalt vanaf 2024. Koop je na 1 januari 2024 een nieuwe woning, dan betaal je 3% registratierechten.

Woonbonus voor tweede woning verdwijnt

Wie in 2024 een tweede woning aankoopt, kan vanaf januari niet meer genieten van het huidige belastingvoordeel. Het gaat om een fiscaal voordeel op kapitaalaflossingen van een hypothecaire lening voor tweede woningen. Jaarlijks kon je daardoor ongeveer 700 euro besparen. Deze gunstmaatregel geldt dus niet meer voor wie na 1 januari een tweede woning koopt.

Kosten hypothecaire lening dalen

Wil je een hypothecaire lening afsluiten, dan komen daar extra kosten bij. Denk aan de aktekosten bij de notaris, de schuldsaldoverzekering en de dossierkosten die de bank je aanrekent. Voor de dossierkosten is er sinds 2017 een maximumbedrag van 500 euro vastgelegd. Maar sindsdien rekenen bijna alle banken het maximumbedrag aan. En dat is niet meer correct, volgens minister van Economie Pierre-Yves Dermagne (PS). Vooral omdat banken niet meer dezelfde service verlenen als zes jaar geleden. Vanaf 1 januari 2024 mogen banken daarom nog maximaal 350 euro dossierkosten aanrekenen bij het afsluiten van een woonkrediet. Ga je voor een herfinanciering naar je bank, dan zakken de dossierkosten vanaf januari 2024 van 250 euro naar 175 euro.

Huurprijs van woningen met slecht EPC mogen weer stijgen

In 2022 besliste de regering om de huurprijzen voor woningen met EPC-label D, E en F en woningen zonder EPC een jaar lang niet te indexeren. Deze maatregel kwam in het midden van de energiecrisis, terwijl ook de huurprijzen de hoogte in gingen. Het was echter een tijdelijke maatregel. Volgens Minister van Wonen, Matthias Diependaele (N-VA), zijn de inflatie en energiemarkt genormaliseerd en dat maakt een nieuwe verlenging van deze crisismaatregel overbodig. Sinds 1 oktober 2023 mogen verhuurders hun huurprijzen dus terug indexeren. In Wallonië is dat sinds 1 november 2023.

In totaal gaat het om 275.000 huurwoningen, waarvan 75.000 met EPC-label D, 100.000 met een EPC-label E of F en 100.000 huurwoningen die geen EPC hebben. De verhuurder mag de prijs niet dubbel indexeren. De verloren indexatie van vorig jaar mag dus niet doorgerekend worden aan de huurder. 

EPC gemeenschappelijke delen verplicht voor appartementen

Woon je in een klein appartementsgebouw? Dan ben je verplicht om een (energieprestatiecertificaat) EPC te laten opmaken van de gemeenschappelijke delen. Onder de gemeenschappelijke delen verstaan we bijvoorbeeld liften, traphallen, daken, … maar ook de collectieve installaties. Momenteel hebben nog maar 1 op 3 appartementen een EPC gemeenschappelijke delen. Wil je een boete tot 5.000 euro vermijden, dan is het belangrijk om de komende weken een EPC te laten opstellen.

Onder een klein appartementsgebouw verstaan we een gebouw dat bestaat uit minstens twee en maximaal vier residentiële wooneenheden. Grote en middelgrote gebouwen zijn al langer verplicht om EPC gemeenschappelijke delen (GD) te hebben. Een EPC geeft aan hoe energiezuinig een gebouw is.