4 generaties in granito

Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  

Jean-Louis Bernardin, zaakvoerder van Ets Bernardin

Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  
Foto: André Nullens - Arch. S. Roose  

In ons land zijn er slechts enkele ambachtslui die werken met granito. Dit type vloerbekleding is opnieuw aan een opmars bezig. Daarom namen we een kijkje in de showroom van granito- en mozaïekspecialist Jean-Louis Bernardin in Luik.

In België is Jean-Louis Bernardin dé specialist in granito en mozaïekvloeren. Zijn familie beoefent dit ambacht als sinds 1880. Zijn overgrootvader verliet in 1864 Spilimbergo, de Italiaanse gemeente waar de meeste mozaïekmakers wonen, om zich te vestigen in Luik. Sindsdien volgden vier generaties elkaar op aan het hoofd van nv Bernardin.

Van restafval naar pure klasse

“Granito, ook terrazzo genoemd, is een vloerbedekking die sinds eeuwen hoofdzakelijk in Italië wordt gebruikt. Het heeft zijn glansperiode gekend na de tweede wereldoorlog, maar is sindsdien onterecht in de vergetelheid beland. Vandaag wordt het wel opnieuw meer en meer gebruikt door architecten en binnenhuisarchitecten”, aldus Bernardin.

Oorspronkelijk werd granito gemaakt van restafval dat vrijkwam bij het kappen van marmer voor het maken van mozaïeken in Italië. De mensen uit de armere regio’s gebruikten het restafval om terrassen aan te leggen. Ze plaatsen de marmerbrokjes in cement of in klei.

Samenstelling

De samenstelling van granito lijkt sterk op die van traditioneel beton. Het is een mengsel van granulaatkorrels uit natuursteen, marmer of zandsteen met cement, zand en water. Daaraan kunnen pigment en andere materialen worden toegevoegd om de kleur af te stemmen op de wens van de klant.

Voor een persoonlijke en heldere touch kan er kristal of gekleurd glas aan het basismengsel worden toegevoegd. Ook de granulaatkorrels bestaan in de meest uiteenlopende kleuren en afmetingen.

Het fabricageproces van granito is doorheen de jaren onveranderd gebleven. Het wordt net zoals beton ter plaatse gegoten en vervolgens gepolijst om het effect van de toegevoegde granulaatkorrels te accentueren.

In twee fasen

“Bij ons wordt het plaatsen van granito toevertrouwd aan gekwalificeerde mozaïekbewerkers en wordt het uitgevoerd in twee gescheiden fasen”, vertelt Bernardin.
“De eerste fase omvat het aanbrengen van een betonnen onderlaag als chape, voor de helft samengesteld uit gewassen aarde en voor de andere helft uit rivierzand. Een wapening, samengesteld uit een gelast wapeningsnet, wordt in het midden van de chape ingebracht om haar te versterken.”

“De tweede fase omvat de bekleding van het gegoten granito over een dikte van 10 tot 15 mm, de zogenaamde slijtlaag. De onderbrekingsvoegen uit aluminium, messing of pvc worden zorgvuldig verdeeld in functie van het te bekleden oppervlak, om zones te vormen die gaan van 2 tot maximaal 12 m2 – afhankelijk van de gekozen korrelgrootte.”

Deze onderbrekingsvoegen zijn nodig om de werking van het beton op te vangen en kunnen in verschillende vormen geplooid worden. Daarom zijn ze handig om verschillende kleuren te combineren en om vormen en patronen te maken in de vloer. De minimumdikte voor de uitvoering van een gestorte granito bedraagt 70 mm, waarvan 55 mm verse chape en 15 mm granito.”

“Na het drogen van de granito bekleding (na 5 tot 8 dagen) wordt het oppervlak gepolijst met water om de steenslag van het granito te accentueren. Nadat het oppervlak wordt schoongemaakt, mastikeren we de openingen met hetzelfde type cement, waaraan hechthars werd toegevoegd. Het eindresultaat is een helder, glanzend en natuurlijk betonoppervlak.”

Beton in duizenden kleuren

Tot de jaren ’60 en ’70 werd er voor de grote meerderheid van granitovloeren grijze cement gebruikt. Nadien schakelde men over op wit cement. Vroeger was er niet veel variatie, alleen wat beige en witte tinten, waaraan rode, gele of zwarte korreltjes werden toegevoegd. “Zo was het patroon van de Belgische vlag ooit erg populair in openbare gebouwen”, weet Bernardin.

“Nu is het kleurengamma van granito nagenoeg oneindig. Bij ons is er geen prijsverschil tussen bijvoorbeeld een witte granito of een granito met felle kleuren. Wel zijn blauwe en zwarte tinten duurder omdat ze zeldzaam zijn. De zwarte korrels uit Mazy (bij Namen) zijn het zwartst ter wereld en dus erg duur.”

Onderhoud en restauratie

Een granitovloer is erg makkelijk in onderhoud. Reinigen met wat marseillezeep volstaat. Voor granito met een glanzende afwerking gebruik je alleen water en eventueel een neutraal product zoals Lithofin. Wel moet je opletten met zuren zoals wijn en citroensap. Deze zuren bijten en kunnen vlekken veroorzaken.

Het herstellen van traditionele granitovloeren is in de meeste gevallen de moeite waard. Het is wel een specialistenwerk en moet zeer vakkundig gebeuren. Jean-Louis Bernardin heeft voor verschillende grote projecten granitovloeren gerestaureerd, zoals bijvoorbeeld in het Paleis van Laken.

Duurzaam

Granito slijt niet. Bij marmer en graniet worden plaatsen waar veel gelopen wordt matter. Bij granito merk je daar volgens Bernardin niets van. Komen er toch krassen in de vloer, dan kan je die eenvoudig laten polijsten of patineren.
Granito wordt ook gebruikt voor aanrechtbladen, trappen, tafels, bureaus, baden,… Het is uitermate stoot- en krasvast. Granito is bovendien ecologisch. Beton is een recycleerbaar natuurlijk product en ook het afval van het polijsten kan gerecycleerd worden.

Prijs

Een granitovloer is niet goedkoop. Je betaalt tussen de 130 en 200 euro per m2. Bij Bernardin zitten de ondervloer en chape in deze prijs inbegrepen.

Realisaties

Jean-Louis Bernardin heeft doorheen de jaren in heel het land opmerkelijke gebouwen voorzien van een granitovloer. Een kleine selectie: het Stripmuseum in Brussel, het Europees Parlement, Château du Val Saint-Lambert in Seraing, het Gallo-Romeins museum in Tongeren, het AZ in Luik en het station van Namen.

Veelzijdig product

Beton is enorm veelzijdig. Dit benadrukt ook Eric Schelstraete, communicatieverantwoordelijke van Fediex, een van de negen zusterorganisaties van infobeton. "De technische kwaliteiten van beton zijn alomgekend. Het is een natuurlijk materiaal, dat naast zijn robuustheid en duurzaamheid, een opmerkelijke geluidsisolatie en thermische inertie biedt. Het is bovendien een van de meest brandbestendige materialen. Allesbehalve grijs en onpersoonlijk dus", besluit Schelstraete.

Producten

Bamboeparket: ecologisch en duurzaam

BLM Enterprises

Bamboeparket: ecologisch en duurzaam

Hoe water in de kelder stoppen?

Vochtbestrijding TIBAS

Hoe water in de kelder stoppen?

Kies de juiste vloer voor de juiste plaats

Impermo

Kies de juiste vloer voor de juiste plaats

Kleefvloeren - Verkrijgbaar in alle stijlen

Santana

Kleefvloeren - Verkrijgbaar in alle stijlen

Belgische blauwe hardsteen: de vloer bij uitstek voor elke ruimte in huis

Carrieres Du Hainaut - Interieur

Belgische blauwe hardsteen: de vloer bij uitstek voor elke ruimte in huis

Thermisch- en geluidsisolerende vloerelementen (gipsvezel en cementgebonden)

Fermacell BV (James Hardie Europe Group)

Thermisch- en geluidsisolerende vloerelementen (gipsvezel en cementgebonden)