“Vlaming niet klaar voor betonstop? De planeet is niet klaar voor de mens!”

De Vlaming is allesbehalve klaar voor de betonstop. Dat blijkt uit een enquête van Livios en Het Laatste Nieuws bij 1.500 verbouwers.

78 % van de Vlaamse verbouwers ziet een vrijstaande woning als ideaal, en 55 % wil het liefst landelijk of in een landelijk gelegen wijk wonen. Die woondroom staat haaks op de plannen van de Vlaamse overheid.

Foto: Profel  

De Vlaming lijkt niet bepaald klaar voor de betonstop. Marc Dillen, directeur van de Vlaamse Confederatie Bouw: "Dit bevestigt dat de Vlaming vooral onder druk van de budgettaire beperkingen kleiner is gaan bouwen.”

Leo Van Broeck (tweede van links): "De planeet is niet klaar voor de mens, als de mens zo blijft verder doen. Maar het besef dringt stilaan door dat alles anders moet. De grootste villa’s geraken al niet meer verkocht."

Foto: Marc Sourbron  

Dillen: “Iedereen heeft de mond vol van verdichting, maar je mag niet vergeten dat het nog twaalf tot vijftien jaar zal duren, voordat de gevolgen daarvan écht zichtbaar worden."

Tussen droom…

Eerst de harde cijfers: 78 % van de ondervraagden ziet een vrijstaande woning als ideaal, en 55 % wil het liefst landelijk of in een landelijk gelegen wijk wonen. Die woondroom staat haaks op de plannen van de Vlaamse overheid om tegen 2040 komaf te maken met de klassieke verkavelingen en de woondichtheid rond belangrijke knooppunten te verhogen.

De Vlaming lijkt niet bepaald klaar voor de betonstop. En dat verbaast Marc Dillen, directeur van de Vlaamse Confederatie Bouw, allerminst: “De resultaten liggen in de lijn van een enquête die wij een paar jaar geleden hebben laten uitvoeren. Dit bevestigt dat de Vlaming vooral onder druk van de budgettaire beperkingen kleiner is gaan bouwen.”

… en daad

Tussen droom en daad gaapt een grote kloof. Van de 40.000 vergunningen voor nieuwbouw die in 2016 verstrekt werden, was twee derde bestemd voor de bouw van appartementen. Marc Dillen: “De meeste nieuwbouwprojecten zijn appartementen of tweegevelwoningen. Dat heeft niet alleen te maken met de beschikbare bouwgronden, ook de strenge energie-eisen werken de bouw van compactere woningen in de hand.”

Dringend meer verbouwen…

Door de EPB-regelgeving is bouwen een pak duurder geworden. “Dat maakt dat jonge gezinnen vaker een oude woning kopen die niet is aangepast aan de hedendaagse energie-eisen”, weet Marc Dillen. “Deze zouden versneld gerenoveerd moeten worden, maar dat gebeurt niet. Het aantal vergunde renovaties in Vlaanderen hangt al een tijd rond de 16.000 per jaar. Ook het aantal sloopvergunningen, zo’n 5.000 per jaar, blijft laag."

"Als we de doelstelling van de Vlaamse regering willen halen (dat tegen 2050 alle bestaande woningen even energiezuinig zijn als een energetisch performante nieuwbouwwoning van vandaag, red.) moet het aantal vergunde renovaties drastisch omhoog naar 70.000 per jaar. Alleen zo krijgen we de 2,65 miljoen nog te renoveren of te vervangen woningen tegen 2050 in het vizier.”

… én bouwen

Intussen pleit Marc Dillen ook voor nieuwbouw. “Iedereen heeft de mond vol van verdichting, maar je mag niet vergeten dat het nog twaalf tot vijftien jaar zal duren, voordat de gevolgen daarvan écht zichtbaar worden. Denk maar aan de vele voorbereidingen, het studiewerk rond mobiliteit, milieueffecten, het draagvlak dat gecreëerd moet worden bij de huidige inwoners..."

"En dat terwijl er tegen 2050 550.000 nieuwe gezinnen bijkomen. Waar moeten die mensen ondertussen naartoe? Wij vragen aan de overheid om niet te snel beperkingen op te leggen en ervoor te zorgen dat de nog beschikbare bouwgrond op een efficiënte manier benut kan worden.”

"Ten slotte geven de resultaten van de enquête aan dat  gezinnen met een bovengemiddeld inkomen weigerachtig blijven om in de stedelijke kernen te wonen. Die groep is nochtans broodnodig om een goede stadsvernieuwing gefinancierd te krijgen. Een knelpunt dat moet verholpen worden om buitengebied überhaupt te ontlasten. Een shift in ruimtelijke ordening zonder een toereikend aandeel welgestelde Vlamingen – die blijven inzetten op landelijk wonen – is dan ook geen sinecure.”  

“Kan me niet schelen waar de Vlaming klaar voor is”

We vroegen ook Vlaams bouwmeester Leo Van Broeck om een reactie: “Vlaming niet klaar voor de betonstop? Het kan me niet schelen waar de Vlaming klaar voor is. De planeet is niet klaar voor de mens, als de mens zo blijft verder doen. Maar het besef dringt stilaan door dat alles anders moet. De grootste villa’s geraken al niet meer verkocht. Logisch: ze zijn te groot om te onderhouden, je moet een dure tuinman aannemen, zit met hoge stookkosten… en krijgt er anderhalf uur file per dag bij als extraatje. Los daarvan is het wel zo dat de Vlaming hierrond meer communicatie en informatie verdient. Verplichtingen opleggen werkt altijd minder goed dan de mensen motiveren om zelf de juiste keuzes te maken.”  

Leeglopende gehuchten

De verandering is ingezet in Vlaanderen, stelt de bouwmeester. “Tot 2011 namen de kleinste gehuchten, dorpen, kleine en middelgrote steden en centrumsteden allemaal toe in bevolking. De laatste meting in 2016 toont aan dat de kleinste gehuchten exponentieel leeglopen, en het bevolkingsaantal van de kleine dorpen begint lichtjes te dalen. Er is een duidelijke kentering.” 

Villa versus appartement

En maar goed ook, oordeelt Leo Van Broeck, die zelf in een Brusselse woontoren woont: “Een vrijstaande woning op het platteland heeft extra thermische verliezen en stoot daardoor dubbel zoveel CO2 uit. De villalocatie is bovendien niet bedienbaar met het openbaar vervoer. De transportbehoeften van de bewoners veroorzaken nog een extra CO2-uitstoot.

Een appartement, daarentegen, zit ingepakt tussen andere appartementen en alles is vlakbij: dat maakt een verschil van 12 à 13 ton CO2 per jaar, waarvan de helft het gevolg is van automobiliteit en de andere helft van de thermische verliezen en de ecologische voetafdruk van de materialen van de vrijstaande woning.”

“Vrijstaand bouwen is crimineel”

“Zowel op het vlak van ruimtelijke ordening als qua CO2-uitstoot is vrijstaand bouwen crimineel. De villa vermoordt het platteland. In Toscane vind je compacte stadjes van 150 woningen per hectare zonder een enkele verkaveling. Vlamingen zouden neerkijken op een lelijk Toscane als het verkaveld werd. We zijn alleen verstandig op reis. Bij thuiskomst lijden we aan collectief geheugenverlies”, aldus de bouwmeester.

Verelst Woningbouw en Renovatie

Verelst Woningbouw en Renovatie
  • Renovatie
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Bostoen

Bostoen
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

Blijf op de hoogte van nieuws over bouwen en verbouwen

Livios

Blijf op de hoogte van nieuws over bouwen en verbouwen

Vind een geschikte aannemer op buildyourhome.be

Build Your Home

Vind een geschikte aannemer op buildyourhome.be

De stapelblokken: eenvoudig, snel te plaatsen en toch heel stevig

Coeck nv

De stapelblokken: eenvoudig, snel te plaatsen en toch heel stevig

Ik wil bouwen

Focus Housing

Ik wil bouwen

Danneels, straf in bouwgrond

Danneels

Danneels, straf in bouwgrond

Gereedschappen

Gamma Belgie

Gereedschappen