Geen strobreed in de weg

Foto: Ado  
Foto: Ado  

Het strobalenhuis van Herwig Van Soom en Lies Declerck in Blanden. Onze ongeschreven huisregel zegt dat we voor onze woonreportages in eigen provincie blijven. Omdat er hier al verrassend en gevarieerd genoeg gebouwd en gewoond wordt. Dit is dus een uitzondering. Omdat we dit hier nog niet hebben. Herwig Van Soom bouwde in Blanden, een stil broertje van Oud-Heverlee, bij Leuven, een huis met strobalen, voor hem, vrouw Lies en hun zeven kids. Het is nog lang niet af, maar het is nu al een curieus project - en een boeiend verhaal.

Tussendoor noem ik het, een beetje oneerbiedig, een grote schoenendoos, maar Herwig Van Soom, architect en geestelijke vader van het strohuis, valt er niet over. «Het is een hele strakke, wat koele technische constructie, een rechthoekige doos van 16 bij 9 meter, en 8,5 meter hoog, tot tegen het dak. Maar het is in natuurlijke materialen opgetrokken en afgewerkt - stro, hout, glas, beton en metaal - en warm ingericht. Heel organisch allemaal. Zo'n ruwe boomstam is geen gladde metalen paal, de lemen muren zijn ook heel ruw en oneffen. We hebben nog lang gedacht een stamplemen vloer te leggen, maar dat hebben we gaandeweg maar opgegeven. Dat was echt niet praktisch, met stof en barsten, en poreus, en nog heel duur ook.»

Skelet

Eerst werden de steunpalen geplaatst: driemaal zes palen binnen, en nog eens tien buiten, om de dakoversteek te torsen. Tussen de buitenste palen werd een houten skelet getimmerd. «Het is eigenlijk een palen- en balkensysteem. Eerst was het de bedoeling dat het stro zelf de constructie zou dragen. Maar ik was er wat bang voor. In alles wat ik erover gelezen had, vond ik voorbeelden waarbij het stro één bovenlaag draagt, maar niet twee, zoals hier het geval is. Met het houten geraamte kon ik nog altijd terug op een ander materiaal overschakelen als er iets grondig mis zou lopen.»

De palen zijn gewoon dennenbomen, uit de Ardennen, zo'n twintig jaar oud. «Ze zijn ontschorst en dan op betonnen steunpunten gezet. Gemiddeld zijn ze iets van een 8,5 meter hoog - aan één kant wat hoger, omdat het dak een beetje val heeft. Het bestaat uit industriële, verzinkte staalplaten met een centrale lichtstraat in kunststof. We hebben het er meteen opgelegd, zodat we dan verder droog konden werken.»

Vervolgens werden de muren met kleine strobalen ingevuld. «Alles samen zitten er zo'n 650 in. Ze zijn iets van een 80 cm lang, 35 cm breed en een 47 cm dik. Daar is dan binnen en buiten machinaal een 4 cm dikke laag leem opgespoten. Die leem - gewoon klei, zand en gekapt stro - hebben we zelf aangemaakt. De strodeeltjes zitten erin voor een betere hechting.»

In een buitenmuur aan de eethoek zit een getuigenvenster, een open kader in de leem waarin je de stro bloot ziet zitten. Het heeft iets van een modernistisch schilderij. «Zo'n getuigenvenster is eigenlijk een constante in alle strohuizen. Het is overal anders, maar het is er altijd wel.»

Ecologisch

Gegeven het feit dat een architect vanzelf al met constructies en woonvormen speelt en experimenteert, blijft de vraag: hoe kóm je er toch maar bij? «Wel, als architect ben je uiteindelijk ook begaan met de omgeving en het milieu. Ik ben altijd met ecologische bouwvormen bezig geweest, zoals houtskelet en leem, de voor- en nadelen. Toevallig ben ik eens op internet op een Amerikaanse site terechtgekomen, waarop een huis in strobalen voorgesteld werd. Dat intrigeerde me. In heel België was er niks over te vinden. Ik ben dan eens naar zo'n huis in Zeeland gaan kijken, en ja, dat had toch wel iets. Lies en ik zijn dan nog eentje in Friesland gaan opzoeken, en toen wisten we het wel.»

«Herwig had vroeger al redelijk wilde plannen als hij het over een eigen huis had,» glimlacht Lies. «Hij heeft een tijd met de idee voor een glazen piramidehuis gespeeld, en toen voor een industriële loods, maar dat zag ik toch niet goed zitten. Ik was dus wel wat op mijn hoede, en heb ook lang reserves gehad voor zo'n strohuis. Maar toen we van Friesland terugkwamen, was ik toch ook wel mee. Dat huis was nog niet af, maar het was een heel aangename constructie.» Herwig gaf de loods op, maar linkte de idee aan een woonhuis. «De ruimte is heel groot, open, licht en luchtig, zoals een loft, waarin je nog van alles kunt doen. Ik hou van iets eenvoudigs en sobers.»

Dakterras

Lies woonde hier al, in een traditionele arbeiderswoning. Die ging tegen de grond en op de vrijgekomen 13 are zou het ecologisch woonproject van Van Soom vorm krijgen. Begin januari van dit jaar trokken ze erin.

Vanop de straat heeft het iets Zuid-Amerikaans pueblo-achtigs. De straat- en de rechtergevel zijn nagenoeg helemaal in leem afgewerkt. Voorin zit nog het horizontale keukenvenster en een hoge verticale houten strook, achterin enkele vensters van de kamers op de verdieping. De voor- en achtergevel zijn in gigantische glas- en kleinere leem- en houtpartijen opgetrokken. Tegen de terraspalen zijn, om veiligheidredenen, nog wat kruisplanken genageld. Ze ontsieren het beeld nu een beetje, maar zullen nog door wat 'harmonischer' windverbanden vervangen worden.

Een enorme dakoversteek, 4 meter diep, tegen zon en regen, overkapt de hele voorgevel en vormt een ruim terras, met een houten plankenvloer. «Het dak ligt niet meteen op de eerste verdieping, wat je normaal zou verwachten, maar staat vrij. We hebben het een 2,60 m hoger opgetrokken, zodat we nog een bijkomende verdieping hebben. Dat moet nog een soort dakterras worden.» Heel verrassend, die ruimte onder het dak. Afgezien van een veilige borstwering, zowat een meter hoog, is de ruimte rondom verder helemaal open, wat een mooie uitkijk geeft over de omgeving.

Binnenin

De voordeur zit in een enorme glaspartij op de zuidkant. Ook in de lemen vlakken zitten nog verscheidene bandvensters. Het gelijkvloers ligt volledig open, met een doorlopende vloer in zwart polierbeton. De eethoek staat in een soort vide. In het interieur komt veel hout en metaal terug. «Het concept is natuurlijk-ecologisch, maar ik heb geen moeite met het modern-industriële. De profielen van de ramen en deuren zijn van aluminium, de trap heeft een stalen leuning, in de keuken zit heel veel inox.»

In het tv-hoekje brengt een rood salonnetje wat kleur. Opmerkelijk is ook de lange vestiaire-kapstok, erg praktisch voor de lopende garderobe van negen mensen. «Je ziet dat het nog niet ingericht is, er moeten nog wel wat accenten bijkomen.» De keuken, een open werkterrein met een mix van hout en inox, heeft een mooie hoge vitrinekast en een mobiele werkunit. Achter de keuken ligt, wat afgesloten, een nutshoek, met een bergruimte en de techniek - gas, elektriciteit, water en cv.

Een stalen trap met houten treden leidt naar de eerste en verder naar de dakverdieping. De eerste etage wordt ingenomen door de open atelier en het gesloten nachtgedeelte. Overal ligt plankenvloer. Langs een open gaanderij liggen, op rij, een badkamer met wasplaats en vijf slaapkamers. «De kamers zijn allemaal met gipsvezelplaten gemaakt. In de tussenwanden zit enkele centimeters cellulosemateriaal - een goede akoestische isolator. In het bovenste plafond is een dikke laag isolatievlokken gespoten. Dat moet dan wel nog verder afgekast.»

Bron: Het Belang van Limburg

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Verelst Woningbouw en Renovatie

Verelst Woningbouw en Renovatie
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

De Nieuwbouw van een lage-energiewoning of passiefhuis in houtskeletbouw

Ralus Houtskeletbouw

De Nieuwbouw van een lage-energiewoning of passiefhuis in houtskeletbouw

De bijkomende kosten voor het bouwen van een woning

Ecohuis

De bijkomende kosten voor het bouwen van een woning

Bezoek EXPO C, dé tentoonstelling over duurzaam (ver)bouwen

Kamp C

Bezoek EXPO C, dé tentoonstelling over duurzaam (ver)bouwen

Nieuwbouw met in het zicht blijvend glad industrieel beton

Concrete House

Nieuwbouw met in het zicht blijvend glad industrieel beton

Bouwen met Dewaele Houtskeletbouw

Dewaele Woningbouw

Bouwen met Dewaele Houtskeletbouw

Bouwen op maat met vaste timing, vast budget en een vlekkeloze service

Sibomat NV

Bouwen op maat met vaste timing, vast budget en een vlekkeloze service