BENOveren niet even energiezuinig als nieuw bouwen

De Vlaamse regering trekt volop de kaart van het BENOveren. Maar is dat wel voldoende? Toch niet, oordeelt Dialoog vzw na een vergelijkende analyse.

Samenvatting

De Vlaamse regering wil dat tegen 2050 alle bestaande woningen even energiezuinig zijn als een energetisch performante nieuwbouwwoning van vandaag. Daarom trekt de overheid volop de kaart van het BENOveren. Maar is dat wel voldoende? Dialoog, een vzw die sensibiliseert rond duurzaam bouwen, vergeleek de BENOvatie-doelstellingen van de Vlaamse overheid met de EPB-eisen voor nieuwbouw. Conclusie: “Voldoen aan een van de drie BENOvatie-doelstellingen maakt jouw bestaande woning niet even energiezuinig als een nieuwbouw, laat staan een BEN-woning.”

Dialoog stelt daarom voor om de energieprestatie-eisen van bestaande woningen op het niveau te leggen van een bijna-energieneutrale nieuwbouw. Hieronder lees je een ingekorte versie van het artikel dat eerder verscheen in magazine De Koevoet.

Eisen voor nieuwbouw

Nieuwbouwwoningen moeten aan EPB-eisen (eisen op vlak van energieprestatie en binnenklimaat) voldoen. Voorlopers leggen de lat hoger en bouwen een bijna-energieneutrale (BEN) woning. Tegen 2021 moet elke nieuwe woning aan de BEN-eisen voldoen. Wat we onder ‘een energetisch performante nieuwbouwwoning van vandaag’ moeten verstaan, een BEN-woning of een woning die voldoet aan de huidige wettelijke energieprestatie-eisen, wordt in de BENOveer-campagne niet verduidelijkt.

Nieuwbouwwoningen moeten voldoen aan de EPB-eisen.

Foto: Willco Products N.V.  

Voorlopers leggen de lat hoger door vandaag al BEN te bouwen.

Foto: Blavier  

Qua luchtdichtheid worden er vandaag geen eisen opgelegd, zelfs niet voor BEN-woningen.

Foto: Duco Ventilation & Sun Control  

Een ge-BENOveerde woning met een E-peil van 60 is niet even energiezuinig als een nieuwbouwwoning en al helemaal niet als een BEN-woning.

Foto: Architektuurburo ABRO bvba  

De specialisten van Dialoog pleiten ervoor om de eisen voor renovatie op hetzelfde niveau te brengen als die voor nieuwbouw.

Foto: Belisol ramen en deuren   

Tegen 2050 moeten 2,7 miljoen woningen in Vlaanderen energetisch gerenoveerd worden.

Foto: Livios  

Vergunningsplichtige werken aan bestaande woningen moeten, afhankelijk van de aard van de werken voldoen aan de EPB-eisen voor renovatie of voor ingrijpende energetische renovatie. Los van de categorie van werken, en onafhankelijk het feit of de werken vergunningsplichtig zijn of niet, kunnen verbouwers zich nu ook als voorloper profileren, door te voldoen aan de BENOvatie-doelstellingen. Net zoals bij de BEN-eisen voor nieuwbouw, is het de bedoeling de BENOvatie-doelstellingen op termijn te verplichten.

Belangrijke begrippen

E-peil: de globale energieprestatie van een woning en de vaste installaties, bepaald door de isolatie, aanpak van koudebruggen, luchtdichtheid, compactheid, oriëntatie, bezonning en installaties voor verwarming, warm water, ventilatie en koeling. Wordt berekend bij nieuwe woningen en bij ingrijpende energetische renovaties. Hoe lager het E-peil, hoe beter de energieprestatie.
EPC-kengetal of energiescore (kWh/m².jaar): het berekende energieverbruik per jaar en per m² bruikbare vloeroppervlakte van een bestaande woning, bepaald door muur- en dakisolatie, ramen en deuren en de installaties voor verwarming en warm water. Wordt berekend bij verkoop en verhuur van bestaande woningen en staat vermeld op het energieprestatiecertificaat. Hoe lager, hoe beter de energiescore.
U-waarde of warmtedoorgangscoëfficiënt (W/m²K): de isolatiewaarde van daken, muren, vloeren, ramen, deuren… Hoe lager de U-waarde van een wanddeel, hoe beter het geïsoleerd is. Lees ook Kent u 'U' al?
Installatie-eisen bij renovatie: minimale eisen op vlak van verwarming, sanitair warm water, koeling en ventilatie, geldig voor nieuw geplaatste, vernieuwde of vervangen installaties.
Ingrijpende energetische renovatie: minstens 75 % van de gebouwschil wordt geïsoleerd en alle installaties worden vervangen. Lees ook Welke EPB-eisen voor jouw verbouwing?

BENOvatie-doelstellingen

Wat opvalt bij de BENOvatie-doelstellingen, is de mogelijkheid om te voldoen aan een globale doelstelling (E-peil of EPC-kengetal), óf aan een aantal deeleisen op vlak van isolatie en woningverwarming. Twee opties met andere woorden:

  1. Ofwel zorg je ervoor dat elk onderdeel van de gebouwschil (dak, muren, ramen,  vloeren…) van je woning een welbepaalde isolatiewaarde of U-waarde niet overschrijdt én verwarm je met een energiezuinige installatie of laat je je woning aansluiten op een warmtenet.
  2. Ofwel heeft je woning na renovatie een E-peil van maximaal E60 óf een energiescore (EPC-kengetal) van 100 kWh/m².

Hieronder vergelijken we de verschillende opties:

Optie 1: maximale U-waarden in combinatie met energiezuinige verwarmingsinstallatie of warmtenet

De maximale U-waarden komen overeen met die van een (BEN-)nieuwbouw of een (ingrijpende energetische) renovatie. De BENOvatie-eisen voor verwarming worden niet gespecifieerd. Aangezien er voor woningen waarvoor een E-peil berekend moet worden geen afzonderlijke installatie-eisen worden opgelegd, is het ook hier weer moeilijk om een ge-BENOveerde woning te vergelijken met een nieuwbouw.

Bovendien blijven deze deeleisen beperkt tot isolatie van bouwdelen en verwarming. Voor het globaal isolatiepeil van de woning, een gecontroleerde basisventilatie of risico op oververhitting zijn er geen eisen.

Optie 2: maximum E-peil 60 of EPC-kengetal van maximaal 100 kWh/m²

Maximaal E-peil 60 of ...

Dit is strenger dan het maximale E-peil bij ingrijpende energetische renovaties (E90), maar minder streng dan de EPB- of BEN-eisen (respectievelijk E50 en E30) bij nieuwbouw. Een ge-BENOveerde woning met een E-peil van 60 is niet even energiezuinig als een nieuwbouwwoning en al helemaal niet als een BEN-woning. Op basis van het E-peil scoort ze beter dan een ingrijpende energetische renovatie. Maar deze laatste moet, net als nieuwbouwwoningen, naast het E-peil ook aan een resem andere eisen voldoen.

... EPC-kengetal van maximaal 100 kWh/m²

Aangezien er voor een nieuwe woning geen EPC-kengetal berekend wordt, en deze score ook niet vergeleken kan worden met het E-peil (het E-peil is het resultaat van veel meer parameters dan het EPC-kengetal en is in hoofdzaak gebaseerd op gekende technische specificaties van materialen en toestellen, terwijl bij de bepaling van de energiescore of het EPC-kengetal veel meer onbekende parameters een rol spelen) is het moeilijk om aan de hand van dit getal na te gaan hoe goed een woning scoort in vergelijking met een nieuwbouwwoning.

Het is wel mogelijk om de verbetering na te gaan in vergelijking met de initiële energiescore, voor zover deze berekend werd. Om de energetische performantie van een ge-BENOveerde woning te vergelijken met een nieuwbouw is dit cijfer dus niet bruikbaar.

Conclusie

  • Voldoen aan een van de BENOvatiedoelstellingen maakt jouw bestaande woning niet even energiezuinig als een nieuwbouw, laat staan een BEN-woning. Een gemiste kans, want we zijn ervan overtuigd dat het wel kan. Zeker als je in fases renoveert.

  • Het feit dat bij renovatie alleen aan een globale eis of enkel aan deeleisen moet worden voldaan, zorgt ervoor dat, afhankelijk van het gekozen scenario bepaalde deelaspecten onder de radar blijven. De BENOvatie-brochure moedigt wel aan om te kiezen voor de juiste energiebronnen en –technieken. Maar concrete eisen op het vlak van ventilatie en hernieuwbare energie ontbreken.

Aanbevelingen

Willen we het ambitieus en eenvoudig houden, dan lijkt ons de beste optie om het streefdoel voor de energieprestatie van bestaande woningen gelijk te leggen met de BEN-eisen voor nieuwe woningen, met als belangrijkste verschil de mogelijkheid tot een gefaseerde aanpak gespreid over een langere termijn.

Concreet betekent dit onder meer een volwaardig ventilatiesysteem en een minimale hoeveelheid hernieuwbare energie, zaken die vandaag in de BENOvatie-doelstellingen ontbreken. Het is ambitieus om op lange termijn de energieprestatie-eisen voor renovatie even hoog te leggen als die voor nieuwbouw, maar de mogelijkheid om de werken te spreiden in de tijd maakt dit mogelijk en haalbaar.

Meer weten over ventilatie? Begin met deze 10 ultieme geboden voor ventilatie.
Op zoek naar hernieuwbare energie voor je verbouwing? Duik in onze rubriek Hernieuwbare energie.

Maar als we eerlijk zijn, zien we liever voor alle woningen, ook nieuwbouw, de lat nog hoger liggen, zeker op het vlak van warmteverliezen. Het verschil tussen de BEN-eisen en de wettelijke eisen voor nieuwbouw vertaalt zich vandaag in een strenger E-peil, terwijl de eisen qua netto-energiebehoefte en globaal isolatiepeil (K-peil) ondermaats blijven en er al helemaal geen luchtdichtheidseisen zijn. Een BEN-woning kan zich perfect van een ‘gewone’ nieuwbouw onderscheiden door alleen meer hernieuwbare energie te voorzien en verder niets.

Bron: www.dialoog.be/dekoevoet

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Thuis Best Woningbouw

Thuis Best Woningbouw
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

Gratis infosessies rond duurzaam bouwen

Provinciaal steunpunt Duurzaam Bouwen Vlaams-Brabant

Gratis infosessies rond duurzaam bouwen

Seminaries en opleidingen bij Centrum Duurzaam Bouwen

Centrum Duurzaam Bouwen

Seminaries en opleidingen bij Centrum Duurzaam Bouwen

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Dialoog vzw

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Breeam als evaluatie-instrument

De Duurzame Wijk

Breeam als evaluatie-instrument

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

Ecohuis

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

D275II: De ventilatie-unit voor appartementen en compacte woningbouw

Vasco Ventilation Concepts

D275II: De ventilatie-unit voor appartementen en compacte woningbouw