"Duurzaam bouwen gaat verder dan energie- en waterbesparing"

Batibouw focust dit jaar onder meer op natuurlijke materialen en duurzame technieken. Het uitgelezen moment dus om Peter Thoelen, directeur van het Vlaams Instituut voor Bio-ecologisch Bouwen en Wonen (VIBE), aan het woord te laten.

VIBE promoot bouwen met natuurlijke materialen, maar focust daarnaast ook steevast op energie, water en ruimtegebruik.

Peter Thoelen: "Mensen zijn op zoek naar authenticiteit en eerlijkheid."

Foto: VIBE - Bio-Ecologisch Bouwen & Wonen  

Peter Thoelen: "De belangstelling voor materialen uit land- en bosbouwgrondstoffen neemt toe."

Foto: VIBE - Bio-Ecologisch Bouwen & Wonen  

Vibe: "Bio-ecologisch bouwen is een geïntegreerde visie en gaat veel verder dan alleen maar materialen."

Foto: VIBE - Bio-Ecologisch Bouwen & Wonen  

Peter Thoelen: "Momenteel is iedereen het er over eens dat je duurzaam bouwen niet kan beperken tot energie- en waterbesparing, en dat er ook aandacht moet zijn voor ecologisch verantwoorde ruimtelijke ontwikkeling en een bewuste keuze van bouwmaterialen. Niet alleen uit milieuoverwegingen, maar ook voor onze gezondheid, hoewel dat laatste nog te weinig aan bod komt bij het evalueren van bouwmaterialen of gebouwen."
"Bio-ecologisch bouwen is een geïntegreerde visie en gaat veel verder dan alleen maar materialen. Als een nieuwe woning met bio-ecologische materialen niet minstens een lage-energiewoning is, zien wij het niet als een bio-ecologisch gebouw."

Kunnen we van de gemiddelde (ver)bouwer verwachten dat hij de juiste keuze maakt inzake energie en duurzaamheid, ook in functie van zijn budget?

"Voor de bouwheer wordt het er niet gemakkelijker op. Maar ook z’n architect krijgt het steeds zwaarder te verduren. Daarom werken de architectenbureaus die op een bewuste manier met duurzaamheid bezig zijn, dikwijls in bouwteams, waarbij de architect, het studiebureau, de aannemer en de bouwheer samen het totaalplaatje bekijken. Maar dat is helaas niet altijd haalbaar."

Heeft u tips voor mensen die gaan bouwen of verbouwen?

"Om weloverwogen keuzes te maken voor bepaalde bouwmaterialen, kunnen ze zich laten leiden door labels. Zo staat het internationale Natureplus-label garant voor bouwmaterialen die voldoen aan de strengste criteria op vlak van milieu en gezondheid. Je kan alle bio-ecologische bouwmaterialen bovendien terugvinden op onze website."

De fiscale aftrekbaarheid van energiebesparende investeringen is in het huidige crisislandschap niet overeind gebleven. Welke impact verwachten jullie hiervan?

"Daar kan ik moeilijk voorspellingen over doen. Blijkbaar liep de overheid hierdoor toch een pak geld mis. Stimulerende maatregelen zijn trouwens altijd tijdelijk. Ik vraag me persoonlijk ook af of je mensen financieel moet belonen omdat ze meer isoleren dan wettelijk verplicht. Als stimulans om bestaande, geïsoleerde huizen nog beter te isoleren, lijkt me dat nuttig. Maar voor nieuwe woningen en grondige verbouwingen moeten we volgens mij gewoon sneller naar een strengere wettelijke norm."

Bouwen is kiezen. Welke prioriteiten moeten mensen stellen?

"Geef voorrang aan de zaken die je de volgende twintig jaar niet meer zal veranderen: een goede dakdichting en onderdak, dikke en degelijke isolatie, hoogrendementsglas. Bij renovatie is het eerste wat je moet doen, nagaan of er vocht in de muren of de dakconstructie zit en dat dan eerst oplossen vooraleer je verder gaat. En als je bezig bent, kies je natuurlijk voor bio-ecologische producten. Gebruik voor de binnenafwerking in elk geval materialen die geen of zo weinig mogelijk schadelijke stoffen afgeven."

Welke materialen zijn dan bij uitstek duurzaam?

"Ten eerste materialen uit teelbare land- en bosbouwgrondstoffen. Zij stockeren CO2 uit de atmosfeer - tenzij je ze meteen verbrandt - gedurende hun hele groei- en gebruiksduur. Ten tweede hebben we het ook over een aantal bekende, ruim voorradige en onschadelijke minerale delf- of reststoffen, zoals klei, gips, kalk en leem. Beide soorten grondstoffen zijn quasi onuitputtelijk en overal ter wereld beschikbaar. Dat kan je niet zeggen van grondstoffen uit aardolie."

Eigenlijk is er altijd al een grote vraag geweest naar natuurlijke bouwmaterialen?

"Vroeger was er gewoonweg niets anders. Materialen uit synthetische processen en aardoliederivaten zijn pas massaal in zwang gekomen na de Tweede Wereldoorlog. Maar vandaag neemt de belangstelling voor materialen uit land- en bosbouwgrondstoffen toe, zoals isolatie uit vlas, hennep, houtvezels, papiervlokken, gerecycleerd katoen of schapenwol, maar ook andere materialen zoals natuurverven, strobalen en bamboeconstructies. Mensen zijn op zoek naar authenticiteit en eerlijkheid. Dat bevordert de keuze voor natuurlijke bouwmaterialen. Je moet natuurlijk opletten met hypes, want die kunnen snel overwaaien. Niettemin stijgt de vraag naar natuurlijke materialen, net als het aantal gespecialiseerde handels."

Wat kost bio-ecologisch bouwen?

Dikwijls krijgt VIBE de vraag: hoeveel meer kost dat, bio-ecologisch bouwen? Peter Thoelen: "Dat hangt natuurlijk altijd af van meerdere factoren, maar onze conclusie is dat de meerkost beperkt blijft. Zeker als je met aannemers werkt. Bovendien geef je best voorrang aan de belangrijkste investeringen zoals isolatie en een goed afgewerkte gebouwschil. Die designbadkamerkranen en luxekeuken kan je later nog aanschaffen. Nog een vraag die we dikwijls te horen krijgen: wat is de terugverdientijd? Typisch voor energiebesparende en ecologische investeringen. Maar heeft zich ooit al iemand afgevraagd wanneer z’n auto of bubbelbad terugbetaald is?"

Lees ook het Liviosdossier over bio-ecologisch bouwen.

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Bostoen

Bostoen
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

De Koevoet: het ecologisch magazine rond duurzaam bouwen

Dialoog vzw

De Koevoet: het ecologisch magazine rond duurzaam bouwen