Welke bio-ecologische materialen zijn er?

Er is een groeiende interesse voor het gebruik van bio-ecologische materialen. Toch is er nog een lange weg af te leggen, want momenteel wordt hun aandeel geschat op amper 0,5 tot 1,5% van de totale bouwsector, becijferde VIBE.

Voor we een overzicht geven, moet je eerst weten wat bio-ecologische bouwmaterialen zijn. Ze bestaan uit quasi onuitputtelijke natuurlijke basisgrondstoffen zonder of met zo weinig mogelijk chemische toevoegstoffen, zonder zware milieubelasting en zonder schadelijke gevolgen voor onze gezondheid. Natuurlijke grondstoffen zijn plantaardige, dierlijke en/of minerale grondstoffen. Synthetische petrochemische grondstoffen vallen hierbuiten.

Wil je weten of je te maken hebt met een bio-ecologisch of milieuverantwoord product, vraag dan naar het label.

Foto: Cedric Verhelst / PUUR Bouwen  

 

Groep 1

Meestal voorkeurcategorie: nagroeibare of teeltbare materialen. Dit zijn materialen die volledig of voor het grootste deel bestaan uit hernieuwbare grondstoffen. Er is geen sprake van uitputting van de grondstoffen, geen afvalprobleem en ze garanderen een duurzame ontwikkeling op lange termijn. Voorbeelden: vlas, hennep, stro, schapenwol, kurk, riet, hout, papiervlokken, katoen, kokos, bamboe, zetmeel, lijnolie...

Groep 2

Groep 2 bevat meestal aanvaardbare materialen. Het gaat om bouwmaterialen die voor het grootste deel uit oppervlaktedelfstoffen gemaakt zijn. Vele daarvan zijn ruim beschikbaar (zand, klei, leem, kalk…), andere zijn eerder zeldzaam of worden zeldzaam door massaproductie. Er zijn ook een aantal minerale reststoffen uit de industrie die aanvaardbaar zijn zoals onder andere rookgasontzwavelingsgips en afval uit materialen uit gebakken klei.

Groep 3

Groep 3 is vanuit bio-ecologisch standpunt waar mogelijk te mijden omdat ze bestaan uit petrochemische (fossiele) grondstoffen. De productie is vaak erg milieuvervuilend, vaak worden ook gevaarlijke stoffen in de productie gebruikt (of komen ze tijdens of na de productie vrij). Bij recyclage van kunststoffen gaat het in bijna alle gevallen om producten die in technisch minderwaardige toepassingen gebruikt worden.

Te koop in België

In ons land kan je verschillende bouwproducten kopen die geproduceerd zijn met land- en bosbouwgrondstoffen. Vooral voor isolatie, onderdaken en winddichting is het gamma uitgebreid. Daarnaast vind vind je opnieuw meer natuurverven terug.

Foto: www.casacalida.be  
  • isolatiemateriaal uit verschillende basisgrondstoffen (gerecycleerd papier, hennepvezels, vlasvezels, houtvezels, schapenwol, gerecycleerd textiel, gerecycleerd glas),
  • akoestische isolatie uit een mengeling van oud papier en vlasscheven,
  • natuurverf en klassieke merken met een ‘natuurlijk’ product. Dit zijn niet allemaal verven op plantaardige basis. Vaak gaat het om minerale verven, maar de meeste lakken zijn wel op basis van plantaardige grondstoffen.
  • vele mensen beseffen het niet, maar ook linoleum is een product dat voor meer dan 90 % uit natuurlijke grondstoffen (lijnolie en een aantal andere stoffen) bestaat.
  • vanzelfsprekend zijn ook vele houten materialen bio-ecologisch verantwoord, behalve als ze uit niet-duurzaam beheerd woud komen of indien ze chemisch behandeld zijn tegen schimmels en insecten.
  • strobalen als bouw- en of isolatiemateriaal.

Daarnaast zijn er nog aanverwante bouwmaterialen uit of met bijmenging van teeltbare grondstoffen. Zo onder meer:

  • onderdakmembranen uit vlasvezels,
  • dichtingskitten met kurkkorrels,
  • spuitpleister uit kalk en hennepmix… ,
  • blokken uit een kalk- en hennepmengsel,
  • los gestort mengsel van kalk en hennepscheven,
  • hardboard op basis van landbouwreststoffen.

Steeds vaker maakt ook de kunststofsector gebruik van teeltbare in plaats van fossiele grondstoffen. Dit noemt men ‘bioraffinage’. Zo bestaan er:

  • EPS-isolatiebolletjes uit biokunststoffen,
  • PUR-isolatie, afgeleid uit soja,
  • membraan voor platte daken uit 80 % biogrondstoffen.

Minerale materialen

Vele ‘traditionele’ bouwmaterialen uit de minerale sector kunnen ook bio-ecologisch zijn. In de mate dat de voorraden goed beheerd worden, er geen ongezonde toeslagstoffen gebruikt worden en de productie milieuverantwoord is. 

Kijk naar het label

Wil je weten of je te maken hebt met een bio-ecologisch of milieuverantwoord product, vraag dan naar het label.

VIBE-label

Het VIBE-label is een onafhankelijk label voor de bouwsector. Het is het enige onafhankelijke label voor bedrijven in de bouwsector (architecten, aannemers, handelaars, producenten, importeurs, installateurs,…). Dit label getuigt dat de VIBE-bouwpartners veel verder gaan inzake ‘duurzaam’ bouwen dan wat wettelijk vereist is. Professionelen die dit label behaalden, hebben bewezen met alle aspecten van bio-ecologisch bouwen rekening te houden: energie, water, materialen, gezondheid, enz.

Naturepluslabel

Het Naturepluslabel is een internationaal label voor gezonde en milieuverantwoorde bouwmaterialen. De criteria van Natureplus zijn de meest volledige en de strengste die er bestaan voor een internationaal label. VIBE hanteert voor het VIBE-label deze criteria om bouwmaterialen te beoordelen, zetelt in de raad van bestuur en vertegenwoordigt Natureplus in België.

Een uitgebreide lijst met criteria, verdelers en producten vind je op www.vibe.be en op www.natureplus.org.

Concrete House

Concrete House
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Betonbouw
Bekijk woning

Bostoen

Bostoen
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

De Koevoet: het ecologisch magazine rond duurzaam bouwen

Dialoog vzw

De Koevoet: het ecologisch magazine rond duurzaam bouwen