Dossier duurzaam bouwen: zoektocht naar de ideale vloer

In dit tweede artikel van de reeks duurzaam bouwen, vertelt onderzoekster Karen Allacker hoe je de milieu-impact en levenscycluskost van een vloer op volle grond op een betaalbare manier kan verminderen.

Aanpak

De verschillende vloertypes zijn gedurende hun volledige levensduur geanalyseerd. Niet alleen de initiële milieu-impact en kostprijs zijn bekeken, maar ook de kosten voor schoonmaak, onderhoud, vervangingen, afbraak en eindelevensduurbehandeling (storten, verbranden, recyclage en hergebruik). Bovendien zijn de warmteverliezen via de vloer meegerekend op basis van de verwarmingskost die hiermee gepaard gaat. Enkel de op dit moment beschikbare materialen en technieken zijn geanalyseerd (zie FIGUUR).

Linoleum is volgens het onderzoek één van de vloerafwerkingen met de kleinste impact op het milieu.

Ook laminaat levert een kleine 'levenscyclusmilieukost' op.

Foto: Quick•Step/ UNILIN bvba division flooring  

Ecologisch gezien is Belgische Blauwe hardsteen het interessantst. Blauwe hardsteen uit Azië is goedkoper, maar zorgt voor een grotere milieukost omwille van ontginnngspocessen en transport.

Foto: Carrières Du Hainaut  

De analyse is per laag van de vloer (grondaanvulling, isolatie, dekvloer, afwerking) uitgevoerd waarbij telkens een levensduur van 60 jaar werd beschouwd. De milieu-impact is uitgedrukt in milieukost, ook wel schaduwkost genoemd. Dit is de kost ten gevolge van gezondheidsproblemen en andere milieu-effecten (inclusief uitputting van grondstoffen) die we als individu momenteel niet betalen, maar die naar de maatschappij doorgeschoven worden.

Belangrijkste conclusies

Uit de analyse blijkt dat de gebruiksfase het belangrijkst is voor de kosten. Voor de financiële kost is dit vooral te wijten aan schoonmaakkosten, terwijl vanuit milieuoogpunt vooral de warmteverliezen nadelig zijn. In vergelijking met de huidige bouwpraktijk is een levenscycluskostvermindering van 20 % mogelijk en een levenscyclusmilieukostvermindering van 60 %.

De isolatiewaarde en de vloerbekleding bleken de belangrijkste parameters om de levenscyclus financiële- en milieukost te beperken, waarbij de dikte van de isolatie belangrijker is dan de keuze van het isolatiemateriaal. Naargelang het type isolatie is een andere optimale dikte bepaald (zie TABEL).

Vanuit milieuoogpunt is meer isoleren nog belangrijker dan wanneer we enkel naar het financieel rendement kijken. De grotere isolatiedikte volgens het financieel optimum in vergelijking met de diktes die in de huidige woningbouw courant toegepast worden, vergt een meerinvestering van gemiddeld 5 % en resulteert in een beperkte levenscycluskostvermindering van gemiddeld 1 %. Hiertegenover staat een reductie van de levenscyclusmilieukost van gemiddeld 14 %. De optimale diktes vanuit milieuoogpunt vragen een extra investeringskost van gemiddeld 16 %, resulteren in een toename van de financiële levenscycluskost van gemiddeld 2 %, maar in een reductie van de levenscyclusmilieukost van gemiddeld 18 %.

De vloerafwerkingen die leiden tot de kleinste levenscyclusmilieukost zijn linoleum, kurk, laminaat en tapijt. Hygiëne en stootbestendigheid kunnen uiteraard steenachtige materialen vereisen. Blauwe hardsteen uit Azië is goedkoper dan deze uit België, maar zorgt voor een grotere milieukost door de ontginningsprocessen en transport.

Aanbevelingen

Omdat het bijzonder moeilijk is om het isolatieniveau van een vloer op volle grond te verhogen bij een latere renovatie, is het bij het bouwen van de woning absolute noodzaak om te streven naar een degelijke vloerisolatie. De vloerbekleding kan je later gemakkelijk vervangen en is in die zin van secundair belang.

Bovenstaande analyse maakt deel uit van het onderzoeksproject SuFiQuaD (Sustainability, Financial and Quality evaluation of Dwelling types), uitgevoerd in opdracht van de federale overheid (BELSPO) door KULeuven, departement ASRO (Architectuur, Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening) in samenwerking met VITO (Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek) en WTCB (Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf). Meer specifiek is de beschreven analyse onderdeel van een doctoraatsonderzoek uitgevoerd binnen het SuFiQuaD project.

Het volledige onderzoek van Karen Allacker kan je downloaden via deze link, of bestellen via karen.allacker@asro.kuleuven.be.

 

Bostoen

Bostoen
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Kamp C

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Dialoog vzw

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

Ecohuis

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

D275II: De ventilatie-unit voor appartementen en compacte woningbouw

Vasco Ventilation Concepts

D275II: De ventilatie-unit voor appartementen en compacte woningbouw

Kwaliteit, energiezuinigheid en BEN (= Bijna EnergieNeutraal)

Verelst Woningbouw en Renovatie

Kwaliteit, energiezuinigheid en BEN (= Bijna EnergieNeutraal)

Duurzaam bouwen? Kies voor beton

Coeck nv

Duurzaam bouwen? Kies voor beton