Dossier Duurzame woningbouw: conclusies en eindbedenkingen

Afgelopen weken kon je op Livios verschillende artikels lezen met de resultaten van het onderzoek naar de duurzaamheid van nieuwbouwwoningen van Karen Allacker (KUL). Dit laatste stuk bevat conclusies en eindbedenkingen.

In het onderzoek naar duurzaamheid van woningen werden de gevolgen onderzocht van onze manier van bouwen en wonen op het milieu. Dat wil zeggen de gevolgen voor onze gezondheid, de kwaliteit van ecosystemen en de voorradige grondstoffen. Bovendien werd onderzocht hoe we die impact op het milieu kunnen verminderen, of de vastgestelde maatregelen wel betaalbaar zijn en of deze interessant zijn vanuit financieel oogpunt, over de volledige levensduur van de woning bekeken.

Uit het onderzoek blijkt dat dit de belangrijkste aandachtspunten zijn bij het streven naar een duurzame woning (in volgorde van belangrijkheid):

  1. Locatie
  2. Keuze van gebouwkenmerken (grootte van de woning, compactheid, glasoppervlakte en oriëntatie)
  3. Isolatieniveau
  4. Luchtdichtheid
  5. Keuze van technische installatie
  6. Keuze van bouwmaterialen.

De volgorde van deze aandachtspunten is belangrijk. Zo kan een grote, goed geïsoleerde woning een hogere milieu-impact hebben dan een kleinere slecht geisoleerde woning (bij een zelfde aantal bewoners). Ondanks het belang van de gekozen gebouwkenmerken werd geen expliciete voorkeur voor één bepaald type woning (vrijstaand, rijwoning, halfopen bebouwing of appartement) vastgesteld. De kenmerken van de gekozen woning (grootte, compactheid, glasoppervlakte en oriëntatie) zijn dus belangrijker dan de bouwvorm zelf.

Volledige bouwschil

Qua isolatie is het belangrijk dat je de volledige gebouwschil isoleert. Niet enkel het dak of enkel de buitenmuren, maar én het dak én de vloer én de buitenmuren. De ideale isolatiedikte voor elk van deze elementen werd bepaald en is besproken in voorgaande artikels. Deze dikte is meestal groter dan de wettelijk minimum isolatiediktes.

Aandacht voor afwerkingsmaterialen

De afwerkingsmaterialen blijken vaak een belangrijke milieu-impact te veroorzaken. Niet alleen is het goed om milieuvriendelijke afwerkingsmaterialen te kiezen, maar ook te letten op de levensduur ervan. Dat wil zeggen, nagaan wanneer je bepaalde materialen moet vervangen.

Volledige levensduur

Meestal nemen bouwers enkel beslissingen op basis van de financiële investeringskost. Niettemin blijkt uit het onderzoek dat deze beslissingen vaak verschillen van beslissingen die je zou nemen op basis van de levenscycluskost. Zo zou je om de investeringskost laag te houden, best zo weinig mogelijk isoleren, terwijl iedereen weet dat dit helemaal niet het geval is als je ook de verwarmingskosten van de woning meerekent.

Bovendien blijkt dat energiebesparende maatregelen over hun volledige levenscyclus behalve in een lagere financiële kost ook altijd resulteren in een lagere milieu-impact van de woningen. Dit in vergelijking met beslissingen op basis van investeringskost alleen. Deze laatste vaststelling geldt niet altijd voor niet-energiegerelateerde maatregelen. Zo is blauwe hardsteen uit België wel duurder dan deze uit Azië, maar resulteert de Belgische blauwe hardsteen in een lagere milieu-impact. Een weloverwogen analyse van zowel de financiële kost als de milieu-impact is dus nodig om goede beslissingen te kunnen nemen.

Goed voor het milieu, goed voor je portemonnee

De maatregelen die werden bepaald om de milieu-impact van woningen te verminderen resulteren in tien van de zestien geanalyseerde woningen in een vermindering van de financiële kost. Bovendien blijken de meeste energie-gerelateerde maatregelen ook financieel haalbaar (gemiddelde meerprijs van 6%).

Lage energiewoning of passiefhuis?

Foto: Bostoen  

In totaal zijn zestien woningen geanalyseerd. Voor elk is nagegaan of de te verkiezen variant een lage energie- of passiefwoning is in de veronderstelling dat budget geen probleem is en men over de volledige levenscyclus dus enkel streeft naar een zo laag mogelijke milieu-impact of financiële kost.

Hieruit bleek dat voor de meeste van de woningen het jaarlijks netto energieverbruik voor verwarming groter is dan 30 kWh/m². Dit is de bovengrens voor de energiebehoefte van een lage energiewoning. Hieruit zou je kunnen besluiten dat een lage energiewoning of passiefhuis niet altijd de meest optimale keuze is. Echter, de geanalyseerde woningen zijn representatief voor het huidige woningbestand en dus niet speciaal ontworpen als lage energiewoningen of passiefhuizen. Hieruit kunnen we besluiten dat als we op een efficiënte manier lage energiewoningen en passiefhuizen willen bouwen, onze huidige manier van bouwen grondig moeten herbedenken op vlak van grootte, oriëntatie, lay-out, compactheid en glasoppervlakte.

Sneller verhuizen?

Ten slotte kunnen we ook nog onze huidige ‘statische’ manier van wonen in vraag stellen. Uit de analyse blijkt de grootte van de woning (per inwoner) een bepalende factor is voor de milieu-impact. Als we een woning kopen of bouwen op ons dertigste, doen we dit met kinderen in het vooruitzicht. Als de kinderen 30 jaar later het huis uit zijn, blijft de meerderheid van de Belgen in zijn veel te groot geworden huis wonen. Verhuizen naar een kleinere woning of appartement lijkt een aangewezen stap, die vaak niet gezet wordt.

Het volledige onderzoek van Karen Allacker kan je downloaden via deze link, of bestellen via karen.allacker@asro.kuleuven.be.

Ecohuis

Ecohuis
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Arkana

Arkana
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

De Koevoet: het ecologisch magazine rond duurzaam bouwen

Dialoog vzw

De Koevoet: het ecologisch magazine rond duurzaam bouwen

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Kamp C

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

D275II: De ventilatie-unit voor appartementen en compacte woningbouw

Vasco Ventilation Concepts

D275II: De ventilatie-unit voor appartementen en compacte woningbouw

Zonnekaart - is uw woning geschikt voor zonnepanelen?

Vlaams Energieagentschap (VEA)

Zonnekaart - is uw woning geschikt voor zonnepanelen?

Je glas, ramen en deuren gewoon renoveren? Beter BENOveren!

MijnBENOvatie.be

Je glas, ramen en deuren gewoon renoveren? Beter BENOveren!

BENOveer en profiteer van aantrekkelijke premies

Fluvius

BENOveer en profiteer van aantrekkelijke premies