“Duurzaam bouwen doe je in de stad”

Ben je goed bezig als je bijna energieneutraal (BEN) bouwt of zelfs passief? Lang niet altijd! Expert Dirk Verbeeck, architect-adviseur bij Kamp C, het Antwerps Provinciaal Steunpunt voor Duurzaam Bouwen en Wonen, pleit voor verdichting en inbreiding. We vroegen hem wat duurzaam bouwen vandaag de dag precies inhoudt.

Dirk Verbeeck: "Het is een boutade, maar BEN of passief bouwen in ‘the middle of nowhere’ is dom. Wie echt van de natuur houdt, kiest voor de stad of een dorpskern met alle voorzieningen in de buurt."

Foto: Kamp C  

"Met de Vlaamse steunpunten duurzaam bouwen geven we de voorkeur aan de 30/30/30-regel. Een E-peil van 30, een K-peil van 30 én een netto-energieverbruik van 30 kWh/m² per jaar."

"Mensen moeten hun plannen meer in vraag stellen. Voor wie wil bouwen en geen al te groene vingers heeft, is een appartement misschien beter geschikt, of een alternatieve woonvorm."

Foto: Build Your Home  

De bouweisen verstrengen continu. Gaan (ver)bouwers niet per definitie duurzaam te werk?

"Het is een boutade, maar BEN of passief bouwen in the middle of nowhere is dom. Wie echt van de natuur houdt, kiest voor de stad of een dorpskern met alle voorzieningen in de buurt. De overheid beperkt het wetgevend kader voorlopig tot het luik energie. Maar in de toekomst worden ook de ligging van de bouwplaats en het materiaalgebruik belangrijk."

"Binnen OVAM onderzoekt men de haalbaarheid van een M-peil voor de materialen die gebruikt worden in een bouwproject. En op termijn is er sprake van een D-peil dat zowel de milieu-impact als de energetische winsten in kaart brengt. Maar dat is nog niet voor morgen."

Denkt u dat (ver)bouwers staan te springen voor nog meer regelgeving?

“Absoluut niet! Ze vinden de EPB-regelgeving al een ergerlijke bemoeienis van de overheid. Veel mensen redeneren: ‘My house is my castle en ik doe als kasteelheer wat ik wil’.”

Wat vindt u van de huidige energie-eisen? Wallonië en Brussel gaan voor de passiefhuisstandaard. Vlaanderen kiest tegen 2021 voor de BEN-norm.

"Het spijtige aan de BEN-definitie van de Vlaamse overheid is dat ze genoegen neemt met een netto-energieverbruik van 70 kWh/m² per jaar. Met de Vlaamse steunpunten duurzaam bouwen geven we de voorkeur aan de 30/30/30-regel. Een E-peil van 30, een K-peil van 30 én een netto-energieverbruik van 30 kWh/m² per jaar. Dat is het dubbele van de passiefhuisnorm, dus zeker haalbaar."

"De BEN-norm legt enkel strengere eisen op voor het E-peil en hernieuwbare energie. Een woning mag in 2021 nog altijd evenveel energie verbruiken als vandaag, alleen zal je deze meer zelf moeten opwekken: een redenering die niet strookt met het ‘trias energetica’-principe. We moeten eerst ons verbruik verminderen, door bijvoorbeeld dikker te isoleren. Dan hoeven we achteraf minder te investeren in hernieuwbare energie. Je kunt dus zeker nog beter doen dan deze BEN-norm."

Zorgen de strikte regels voor nieuwbouw niet voor een al te grote kloof met bestaande woningen?

"Sinds 2015 gelden er ook energie-eisen voor energetische renovaties. Wie minstens 75 procent van zijn woning onder handen neemt én zijn technische installatie vervangt, moet een E-peil behalen van 90. In de praktijk valt dit moeilijker te controleren omdat veel renovaties niet vergunningsplichtig zijn. Het Vlaams Energieagentschap werkt nu wel aan een BEN-definitie voor bestaande woningen, die tegen 2050 ingevoerd zou moeten zijn."

Intussen blijven we nieuwe bouwgronden aansnijden. Hoe houdbaar is dat?

"Het meest duurzame dat je kan doen, is de overgebleven groene ruimte sparen en in de stad gaan wonen, met voorzieningen en openbaar vervoer binnen handbereik. Ik laat in het midden of je moet renoveren, want er zijn hier en daar nog gronden beschikbaar in stads- en dorpskernen, en ook slopen en opnieuw bouwen behoort tot de mogelijkheden. Er is niet zozeer een bouwstop nodig, dan wel het besef dat de resterende groene ruimte kostbaar is. Bouwen buiten de woonkernen heeft een grote maatschappelijke en milieukost."

"Mensen moeten hun plannen meer in vraag stellen. Voor wie wil bouwen en geen al te groene vingers heeft, is een appartement misschien beter geschikt, of een alternatieve woonvorm. Onze grootste uitdaging is dat we een verandering in het denken van mensen moeten teweegbrengen. Het verwerven van een eigen woning blijft het streefdoel. En daarbij worden we liefst niet gehinderd."

Ook vanuit de bouwsector is er een kentering nodig.

"Jazeker. Er gaan stemmen op om woonuitbreidingsgebieden aan te snijden, terwijl we juist werk moeten maken van inbreiding. Sommige projectontwikkelaars, zoals Re-Vive uit Gent, laten zien dat het anders kan. Dat bedrijf maakt er een erezaak van om alleen nog vastgoedprojecten te ontwikkelen op voormalige industriële sites, vaak gesaneerde brownfields."

Livingwood

Livingwood
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Blavier

Blavier
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

Super isolerende ramen en deuren: maximale besparing op energie, een leven lang!

Winsol

Super isolerende ramen en deuren: maximale besparing op energie, een leven lang!

BEN (bijna energie neutraal) woningen

Thuis Best Woningbouw

BEN (bijna energie neutraal) woningen

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Dialoog vzw

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Kamp C

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Zonnekaart - is uw woning geschikt voor zonnepanelen?

Vlaams Energieagentschap (VEA)

Zonnekaart - is uw woning geschikt voor zonnepanelen?