Duurzame woningbouw: milieu-impact en kost van een halfopen woning

Vandaag focust onderzoekster Karen Allacker in onze reeks rond duurzaam bouwen op de milieu-impact en financiële kost van halfopen woningen. Daarbij blijken isolatie, compactheid en ook de locatie belangrijke factoren.

Karen analyseerde vier halfopen woningen, die allemaal verschillen qua grootte, ontwerp en ouderdom. Ondanks die verschillende ouderdom werd voor het onderzoek verondersteld dat elke woning een nieuwbouw was. Per woning werden er liefst 3.000 tot 30.000 varianten geanalyseerd om na te gaan welke de meest duurzame halfopen woning is. De verschillen uiten zich in isolatiegraad, materiaalkeuze en technische installaties.

Belangrijkste conclusies:

Foto: Groep Huyzentruyt nv  
Foto: SuperHuis  
Foto: Passiefhuis - Platform vzw  
Foto: AVL Woningbouw  
  • De milieu-impact van een standaard halfopen woning kan je aanzienlijk verbeteren (30 tot 45 %) tegen een betaalbare meerinvestering (4 tot 7 %). Enkel voor de eerste woning resulteerde dit in een meerinvestering van 37 %.
  • Voor de vier woningen, gebouwd volgens de huidige bouwpraktijk, wordt het grootste aandeel van de milieubelasting veroorzaakt door het energieverbruik voor verwarming tijdens de gebruiksfase.
  • Voor de laatste drie geoptimaliseerde woningen blijkt de verwarming nog altijd het zwaarst door te wegen op de milieu-impact van de woning. Voor de geoptimaliseerde eerste woning draagt de intiële fase (vanaf de ontginning van de grondstoffen tot en met het bouwen van de woning) het meest bij tot de milieu-impact van de woning.
  • In functie van het beschikbaar budget, zijn er ingrepen die voorrang krijgen om een halfopen woning duurzamer te maken. Deze verschillen voor de vier woningen. Bovendien varieert de efficiëntie van eenzelfde ingreep per woning. Vanuit milieuoogpunt zijn volgende prioritaire stappen vastgesteld:
    • Halfopen woning 1 (hellend dak): buitenmuurisolatie (14 cm EPS), energiezuiniger ventilatiesysteem (C+ i.p.v. C) + dakisolatie (8 cm rotswol), thermisch verbeterde beglazing (U = 1.1 W/m²K) + vloerisolatie (10 cm pur), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), verhoogde buitenmuurisolatie (20 cm eps), meer dakisolatie (30 cm rotswol), extra vloer isolatie (21 cm pur)
    • Halfopen woning 2 (hellend dak + plat dak): buitenmuurisolatie (14 cm eps), energiezuiniger ventilatiesysteem (C+ i.p.v. C) + hellend dakisolatie (8 cm rotswol), thermisch verbeterde beglazing (U = 1.1 W/m²K) + vloerisolatie (3 cm pur) + plat dakisolatie (cellenbetonplaat + 14 cm resol), extra vloerisolatie (10 cm pur), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), verhoogde buitenmuurisolatie (20 cm eps), extra dakisolatie (30 cm rotswol), extra vloerisolatie (21 cm pur)
    • Halfopen woning 3 (hellend dak + plat dak): buitenmuurisolatie (14 cm eps), energiezuiniger ventilatiesysteem (C+ i.p.v. C) + vloerisolatie (3 cm pur) + plat daksiolatie (cellenbetonplaat + 14 cm resol), thermisch verbeterde beglazing (U = 1.1 W/m²K) + hellend dakisolatie (8 cm rotswol), verhoogde vloerisolatie (10 cm pur), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), verhoogd hellend dakisolatie (30 cm rotswol), verhoogde buitenmuurisolatie (20 cm eps), verhoogde vloerisolatie (21 cm pur)
    • Halfopen woning 4 (hellend dak + plat dak): buitenmuurisolatie (14 cm eps), energiezuiniger ventilatiesysteem (C+ i.p.v. C) + thermisch verbeterd glas (U = 1.1 W/m²K) + vloerisolatie (3 cm pur) + plat dakisolatie (cellenbetonplaat + 14 cm resol), verhoogde vloerisolatie (10 cm pur), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), verhoogde buitenmuurisolatie (20 cm eps) + verhoogd hellend dakisolatie (30 cm RW), verhoogde vloerisolatie (21 cm pur), verhoogde plat dakisolatie (20 cm resol)
  • Louter financieel bekeken, liggen de prioriteiten anders. Driedubbele beglazing is bijvoorbeeld niet meer aan de orde.
  • Omdat de vervoerskosten van de bewoners naar het werk, de school, ... (volgens het patroon van een gemiddelde Belg) een grotere milieukost veroorzaakt dan de verwarming van de woning, is de ligging van de woning uiterst bepalend voor de duurzaamheid.
  • De kosten (financieel + milieu) van water en elektriciteit van een doorsnee Belg zijn vergeleken met de andere levenscycluskosten. Hieruit blijkt dat voor standaardwoningen water- en elektriciteitsverbruik milieugezien minder belangrijk zijn dan verwarming. Echter, voor de geoptimaliseerde varianten bleek het belang te verschillen per woning. Zo bijvoorbeeld was verwarming het belangrijkst bij woning 3 en 4 en elektriciteit bij woning 1; en voor woning 2 bleken verwarming en elektriciteit een even grote bijdrage te leveren tot de levenscyclus milieu-impact. Financieel gezien blijven water en elektriciteit de minst belangrijke factoren.
  • Uit een vergelijking van de vier woningen blijkt bovendien dat de grootte een bepalende factor is voor de milieu-impact en financiële kost. Het aantal m² per bewoner is dus een belangrijk aspect bij het streven naar een duurzame woning.

Tabel 1: Samenvattende tabel woningkenmerken

 Halfopen woning 1Halfopen woning 2Halfopen woning 3Halfopen woning 4
Vloeroppervlakte (m²) 81150162144
Volume (m³)235445470525
Aantal bewoners3355
Compactheid (m) 1.381.701.41.60

Aanbevelingen

Foto: Nuyts Woningbouw  
  1. Als je een duurzame halfopen woning wil bouwen of kopen, is een eerste vereiste goed te letten op de locatie van de woning. Ligt ze dicht bij het werk, school, winkels of ontspanningsmogelijkheden? Zo niet, is ze dan goed bereikbaar met het openbaar vervoer?
  2. In tweede instantie zijn de grootte en de compactheid van de woning erg belangrijk. Een goed geïsoleerde, maar erg grote woning kan een hogere milieukost hebben dan een slechter geïsoleerde, kleinere woning.
  3. Ten slotte moet je het budget zo efficiënt mogelijk besteden. Hierbij zijn de isolatiegraad, luchtdichtheid en technische installaties belangrijk.
  4. Voor erg energiezuinige woningen qua verwarming, zijn het zuinig omspringen met elektriciteit en het kiezen voor hernieuwbare energie de volgende aandachtspunten, gevolgd door het kiezen voor milieuvriendelijke materialen en het zuinig omspringen met drinkbaar water.

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Thuis Best Woningbouw

Thuis Best Woningbouw
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

BEN-norm

Ecohuis

BEN-norm

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Kamp C

Breng een bezoek aan Kamp C met je school - verrassend boeiend !

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Dialoog vzw

Individueel bouw- en energieadvies op maat

BEN (bijna energie neutraal) woningen

Thuis Best Woningbouw

BEN (bijna energie neutraal) woningen

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist

Vasco

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist