Duurzame woningbouw: milieu-impact en kost van een vrijstaande woning

Vandaag focust Karen Allacker in onze reeks rond duurzaam bouwen op de milieu-impact en financiële kost van vrijstaande woningen. Daarbij blijken isolatie, compactheid, maar ook de locatie belangrijke factoren.

Karen analyseerde vier types vrijstaande woningen, verschillend qua grootte, ontwerp en ouderdom (tabel 1). Ondanks die verschillende ouderdom werd voor het onderzoek verondersteld dat elke woning een nieuwbouw was. Per woning werden er liefst 3.000 tot 30.000 varianten geanalyseerd om na te gaan welke de meest duurzame vrijstaande woning is. Er gebeurde een analyse op basis van de standaardwoningen, maar anderzijds ook voor mogelijk betere alternatieven (opgebouwd met duurzamere elementen). De verschillen uiten zich in isolatiegraad, materiaalkeuze en technische installaties.

Kenmerken onderzochte woningen

 Vrijstaande woning 1Vrijstaande woning 2Vrijstaande woning 3Vrijstaande woning 4
Vloeroppervlakte (m²) 127 98 149 123
Volume (m³) 502 293 371 382
Aantal bewoners 3 4 5 4
Compactheid (m) 1,23 1,1 0,87 1,18

Belangrijkste conclusies:

Foto: Koramic  
  • De levenscyclusmilieukost van een standaard vrijstaande woning kan je aanzienlijk verbeteren (30 tot 55 %).
  • Bij de vier standaard vrijstaande woningen wordt het grootste aandeel van de milieubelasting veroorzaakt door het energieverbruik voor verwarming tijdens de gebruiksfase.
  • In functie van het beschikbaar budget, zijn er ingrepen die de voorrang krijgen om een vrijstaande woning duurzamer te maken. Deze verschillen voor de vier woningen. Bovendien varieert de efficiëntie van eenzelfde ingreep per woning. Vanuit milieuoogpunt zijn volgende prioritaire stappen vastgesteld:
    • Vrijstaande woning 1 (hellend dak + plat dak): hellenddakisolatie (8 cm rotswol) + thermisch verbeterde beglazing (U = 1.1 W/m²K) + vloerisolatie (10 cm PUR) + platdakisolatie (cellenbetonplaat met 14 cm resol) + buitenmuurisolatie (14 cm EPS), extra vloerisolatie (21 cm PUR), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), verhoogde buitenmuurisolatie (20 cm EPS) + meer hellend dakisolatie (30 cm rotswol), zonneboiler.
    • Vrijstaande woning 2 (hellend dak): buitenmuurisolatie (14 cm EPS), dakisolatie (8 cm rotswol), thermisch verbeterde beglazing (U = 1.1 W/m²K) + vloerisolatie (10 cm PUR of 21 cm PUR indien het budget dit toelaat), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K) + extra dakisolatie (30 cm rotswol), meer buitenmuurisolatie (20 cm EPS), zonneboiler.
    • Vrijstaande woning 3 (plat dak): thermisch verbeterde beglazing (U = 1.1 W/m²K) + plat dakisolatie (cellenbetonplaat en 14 cm resol) + buitenmuurisolatie (14 cm EPS), vloerisolatie (10 cm PUR), verhoogde vloerisolatie (21 cm PUR), verhoogde buitenmuurisolatie (20 cm EPS), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), zonneboiler, meer dakisolatie (20 cm resol).
    • Vrijstaande woning 4 (hellend dak): buitenmuurisolatie (14 cm EPS), hellenddakisolatie (8 cm rotswol), thermisch verbeterd glas (U = 1.1 W/m²K) + vloerisolatie (10 cm PUR), driedubbele beglazing (U = 0.6 W/m²K), meer hellenddakisolatie (30 cm rotswol), meer buitenmuurisolatie (20 cm EPS), zonneboiler, verhoogde vloerisolatie (21 cm PUR).
  • Louter financieel bekeken liggen de prioriteiten anders. Driedubbele beglazing en een zonneboiler zijn dan zelfs niet meer aan de orde.
  • Omdat voor een gemiddelde Belg het vervoer naar het werk, de school, … een grotere milieukost veroorzaakt dan de verwarming van de woning, is de ligging uiterst bepalend voor de duurzaamheid.
  • De kosten (financieel + milieu) van het water en elektriciteitsverbruik van een doorsnee Belg werden vergeleken met de andere levenscycluskosten. Voor de standaard vrijstaande woningen, blijkt verwarming een grotere impact te hebben dan elektriciteits- en waterverbruik. Voor de geoptimaliseerde woningen verschilt het belang per woning. Financieel bekeken blijven water en elektriciteit de minst belangrijke factoren.
  • Uit een vergelijking van de vier woningen blijkt bovendien dat de grootte van de woning een bepalende factor is voor de milieu-impact en financiële kost. Het aantal m² per bewoner is dus een belangrijk aspect bij het streven naar een duurzame woning.

Drie aanbevelingen

  1. Als je een duurzame nieuwe vrijstaande woning wil bouwen of kopen, is een eerste vereiste goed te kijken naar de locatie van de woning. Ligt ze dicht bij het werk, school, winkels of ontspanningsmogelijkheden? Zo niet, is ze dan goed bereikbaar met het openbaar vervoer?
  2. In tweede instantie zijn de grootte en de compactheid van de woning erg belangrijk. Een goed geïsoleerde, maar erg grote woning kan een hogere milieukost hebben dan een slechter geïsoleerde, kleinere woning.
  3. Ten slotte moet het budget zo efficiënt mogelijk besteed worden. Hierbij zijn de isolatiegraad, de luchtdichtheid en de technische installaties bepalend voor de milieubelasting van de woning, samen met de materiaalkeuze.
  4. Bij energiezuinige woningen (qua verwarming), gebouwd met milieuvriendelijke bouwmaterialen, zijn het zuinig omspringen met elektriciteit en het kiezen voor hernieuwbare energie de volgende aandachtspunten, gevolgd door het zuinig omspringen met drinkbaar water.

Het volledige onderzoek van Karen Allacker kan je downloaden via deze link, of bestellen via karen.allacker@asro.kuleuven.be.

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Bostoen

Bostoen
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

Zonnekaart - is uw woning geschikt voor zonnepanelen?

Vlaams Energieagentschap (VEA)

Zonnekaart - is uw woning geschikt voor zonnepanelen?

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Dialoog vzw

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Bezoek EXPO C, dé tentoonstelling over duurzaam (ver)bouwen

Kamp C

Bezoek EXPO C, dé tentoonstelling over duurzaam (ver)bouwen

BENOveer en profiteer van aantrekkelijke premies

Fluvius

BENOveer en profiteer van aantrekkelijke premies

De grootste verticale screens met het mooiste doek dankzij een nieuw type as

Wilms nv

De grootste verticale screens met het mooiste doek dankzij een nieuw type as