Dossier duurzame woningbouw: de aftrap!

Iedereen heeft de mond vol over duurzaam bouwen, maar hoe kan je eigenlijk weten of een woning duurzaam is of niet? Dat was – in zeer eenvoudige bewoordingen - het uitgangspunt van de doctoraatsstudie van Karen Allacker (KU Leuven). De belangrijkste resultaten ontdek je de komende weken op Livios. In dit eerste deel stellen we het onderzoek in grote lijnen aan je voor.

De bouwsector is verantwoordelijk voor een belangrijk aandeel van de totale milieuvervuiling in België. In 2007 werd een onderzoek gestart om efficiënte, betaalbare maatregelen te bepalen om daar verandering in te brengen. In opdracht van de federale overheid (BELSPO) werd door het departement ASRO (Architectuur, Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening) van de KU Leuven een studie (SuFiQuaD) opgezet, in samenwerking met VITO (Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek) en WTCB (Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf). Het doctoraatsonderzoek van Karen Allacker, waarvan Livios de belangrijkste resultaten zal publiceren, werd uitgevoerd binnen deze studie.

Behalve het bepalen van acties om te komen tot een duurzamer woningbestand in België, was het onderzoek gericht op het ontwikkelen van een instrument om de duurzaamheid van gebouwen tijdens hun hele levensduur te evalueren. Dit moet architecten toelaten de milieu-impact van gebouwen mee als ontwerpparameter op te nemen, net zoals dit nu gebeurt met de financiële investeringskost. Het onderzoek is gebeurd in verschillende stappen.

Methodologie

Foto: Terca  

Eerst werd een methodologie ontwikkeld voor het evalueren van de milieuprestatie en financiële kost van gebouwen waarbij de volledige levenscyclus beschouwd wordt. De milieubelasting is uitgedrukt in milieukosten, ook wel externe kosten genoemd.

Evaluatietool

De ontwikkelde methodologie is vertaald naar een evaluatietool: via een beperkte input worden zowel de milieuprestatie - aan de hand van milieukosten - als de financiële kosten berekend. De analyse gebeurt op gebouwniveau en beschouwt de volledige levensduur. Bovendien wordt de energieprestatie van de woningen volgens de Vlaamse EPB-normering berekend. Een eenmalige input geeft dus een zicht op het K- en E-peil, de investeringskosten, de levenscycluskosten en op de initiële en en levenscyclus milieu-impact.

Zestien woningen

Zestien woningen zijn milieutechnisch en financieel beoordeeld aan de hand van het ontwikkelde instrument. De milieuprestatie, investeringskost en levenscyclus financiële kost zijn in kaart gebracht van bestaande woningen daterend uit vier periodes: voor 1945, 1945 – 1970, 1971 – 1990 en 1991 – 2001. Deze zijn vergeleken met de huidige bouwpraktijk. Ten slotte is via een optimalisatie onderzocht welke verbeteringen mogelijk zijn met huidige technologie.

De tool laat naast een optimalisatie op gebouwniveau een meer beperkte optimalisatie op elementniveau toe. Voor de meest voorkomende elementen, zoals vloer op volle grond, buitenwanden, binnenwanden en daken, is op een analoge manier een optimalisatie uitgevoerd, die focust op materiaalkeuze en op isolatiegraad.

In de artikels die volgen wordt in eerste instantie gefocust op elk van de geanalyseerde elementen en worden de belangrijkste resultaten samengevat. Vervolgens bekijken we in de daaropvolgende artikels de resultaten van de woningen. Aangezien deze een brede waaier van de bestaande en nieuwbouwwoningen binnen de Belgische bouwcontext vertegenwoordigen, zijn ze exemplarisch voor heel wat gelijkaardige woningen.

Het volledige onderzoek van Karen Allacker kan je downloaden via deze link, of bestellen via karen.allacker@asro.kuleuven.be.

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Dewaele Woningbouw

Dewaele Woningbouw
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Kimblokken, isolerend en dragend tegelijk

Ytong

Kimblokken, isolerend en dragend tegelijk

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist

Vasco

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist