"De Prinses Elisabethbasis is een gewoon huis"

Na 40 jaar afwezigheid krijgen de pinguïns vanaf volgend jaar weer Belgisch gezelschap op Antarctica. Eind 2008 moet de Prinses Elisabethbasis er operationeel zijn. Het wetenschappelijk station zal op de Zuidpool volledig op hernieuwbare energie draaien. Livios trok naar Brussel waar prins Filip de basis heeft ingewijd voor de afreis naar het uiterste zuiden.

Veertig jaar geleden verdween met de Koning Boudewijnbasis de laatste Belgische aanwezigheid op de Zuidpool onder een dikke sneeuwlaag. In 2008 pikken we de draad van de Belgische Zuidpooltraditie, die eind 19de eeuw met Adrien de Gerlache begon, weer op. In een loods in Tour en Taxis in Brussel kan je vanaf volgende week de nieuwe Prinses Elisabethbasis bewonderen. De basis is er niet alleen (deels) rechtgezet opdat Prins Filip ze met een fles champagne mag inwijden, maar ook om ervaring op te doen en enkele testen uit te voeren.

Futuristisch

Het minste wat je van de constructie kan zeggen, is dat ze futuristisch oogt. Kan ook moeilijk anders als de ontwerper een verleden heeft als conceptueel ontwerper in de ruimtevaart. “De lay-out is de sleutel tot alles,” zegt ontwerper en projectmanager Johan Berte (38). “We hebben alles zo compact mogelijk gehouden en daardoor is de basis concentrisch opgebouwd. Lange rechte gangen, waaruit de andere Antarcticastations bestaan, hebben we speciaal vermeden. Dit vanuit psychologisch standpunt. Je kan vrij in de basis rondwandelen en vanuit elke comfortabele kamer krijg je een ander uitzicht. Ideaal om het grote probleem van de verveling tegen te gaan.”

Onbemand functioneren

In het midden zit de technische kern met alle temperatuursgevoelige, kwetsbare en compacte installaties zoals bioreactoren. De kern kan ook zelfstandig functioneren in de winter als het station onderbemand is. “Via satellietverbinding blijven we de controle behouden over de basis. Rond de kern zitten laboratoria, keuken, badkamer en wasplaats. De slaapkamers bevinden zich aan de oostkant waar er minder last is van turbulentie. De controlekamer is in het westen waar er door de hevige turbulentie minder ramen zijn. In het zuiden eten we waar het gezellig warm is, de bureaus staan in het noorden om te hevig zonlicht te vermijden. Ventilatie? Gebeurt volgens het systeem van het passiefhuis,” verduidelijkt de ingenieur.

Alles functioneel

“Niets is binnenin geplaatst omdat het tof is. Alles is te verantwoorden en past binnen het totaalbeeld. Zelfs de kasten zijn zo opgebouwd dat ze dienst doen als akoestische isolatie. Alles is parallel ontworpen en opgebouwd. We zijn niet gestart met eerst het gebouw lineair te tekenen, maar het is geleidelijk aan samen opgebouwd,” vervolgt Berte.

Lichaamswarmte

Op vlak van verwarming is de Prinses Elisabethbasis hoofdzakelijk aangewezen op lichaamswarmte. Leuk om te weten als je net op een van de koudste plekken op de aardbol zit. “De lichaamswarmte en de hitte die de computers en andere apparatuur afgeven, benutten we ten volle. De warmteverliezen van het gebouw zijn te verwaarlozen. Wij hebben eerder een probleem om de basis voldoende af te koelen,” verduidelijkt Berte die binnenkort voor de vierde keer naar de Zuidpool gaat.

Ramen

Merkwaardig aan de ramen is dat ze zo laag tegen de grond hangen. “Dat is gedaan om de bemanning het zo aangenaam mogelijk te maken. De ramen, die aan de binnen- en buitenkant uit dubbel glas bestaan, bevinden zich op zithoogte omdat de bewoners gedurende 85 % van hun tijd zitten. Ideaal om het contact met de buitenwereld te behouden. Bovendien proberen we zoveel mogelijk natuurlijk licht te benutten. Zo laten de dakramen bijvoorbeeld zonlicht binnen, maar wordt de warmte buiten gehouden,” luidt het.

Hout

Het belangrijkste bestanddeel van de nieuwe basis is geen superhoogwaardig materiaal, maar hout. “Hout is veel beter bestand tegen de extreme omstandigheden op de Zuidpool. Veel beter dan staal, aluminium of composietmaterialen. Bovendien is het CO2-neutraal. Hout zet ook niet uit bij hevige temperatuurschommelingen en is eenvoudig te herstellen,” aldus Berte.

Pantser

De basis heeft een 55 cm dik pantser om aan alle grillen van de natuur te weerstaan. “Het pantser bestaat uit een dampscherm, verlijmde planken, zwarte polystyreenisolatie, nog eens planken en roestvrij staal. Het polystyreen moet gaten en bijgevolg koudebruggen vermijden. Het roestvrij staal filtert infraroodstraling en is bestand tegen een onderdruk van 2.000 kg/m². We noemen het ook de cold skin,” klinkt het.

Windturbines

De ontwerpers gaan er prat op dat de basis alle energie uit herbruikbare bronnen zal halen. Acht windturbines en een nog veel groter veelvoud aan fotovoltaïsche panelen zijn hiervoor verantwoordelijk. “Enkel omdat het verplicht is, nemen we noodgeneratoren mee. Af en toe moeten we deze controleren, maar dan zullen we deze energie zo efficiënt mogelijk benutten.”

Water = sneeuw

De Prinses Elisabeth zal zelf water produceren. “Het water halen we uit sneeuw. Met de hulp van thermische zonnecollectoren smelten we de sneeuw. Bedoeling is om het water zoveel mogelijk te recycleren voor onder meer de toiletten, de wasmachine en de verwarming. Als we het niet meer kunnen gebruiken zuiveren we het om het vervolgens te lozen. Ook het menselijk afval wordt gezuiverd voordat we het dumpen in een diepe kloof onder de basis waar het meteen bevriest. Afval dat niet herbruikbaar of biologisch afbreekbaar is, wordt afgevoerd. De basis is eigenlijk een gewoon huis dat je in België ook kan neerzetten. Als je op de Zuidpool in de meest extreme omstandigheden kan leven en werken in een omgeving op hernieuwbare energie moet dat in ons land ook kunnen," besluit Berte.

Livingwood

Livingwood
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Dewaele Woningbouw

Dewaele Woningbouw
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

Ecohuis

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

Kwaliteit, energiezuinigheid en BEN (= Bijna EnergieNeutraal)

Verelst Woningbouw en Renovatie

Kwaliteit, energiezuinigheid en BEN (= Bijna EnergieNeutraal)

De Basis, unieke vergaderlocaties in een duurzame omgeving

Kamp C

De Basis, unieke vergaderlocaties in een duurzame omgeving

Ventilatiesysteem D: gezond en energiezuinig met Profi-air

Begetube

Ventilatiesysteem D: gezond en energiezuinig met Profi-air

Kalkzandsteenblokken, geschikt voor lage energiewoningen. Ontdek de voordelen.

Silka

Kalkzandsteenblokken, geschikt voor lage energiewoningen. Ontdek de voordelen.

Houtskeletbouw

Arkana

Houtskeletbouw