Met drie generaties onder één dak: de toekomst van het wonen?

In kader van Carehome of The Future schenkt Livios de komende maanden op geregelde basis aandacht aan levenslang wonen en meegroeiwonen. Deze week doen Sylvain de Bleeckere en Danny Windmolders, verbonden aan de opleiding architectuur van de Provinciale Hogeschool Limburg, hun visie op deze thematiek uit de doeken met het concept '3G-woning'.

Van ideaal naar concreet

De 3G-woning volgens Laura Vanderhoven.

Foto: Laura Vanderhoven  

Kris Buysmans kiest voor een 3G-woning met drie verdiepingen. Elke generatie heeft zijn eigen verdieping om te slapen, zonder ze af te sluiten voor andere bewoners. De middelste verdieping bevat een gemeenschappelijke keuken en ontspanningsruimte.

Foto: Kris Buysmans  

Het plan van het gelijkvloers van Glenn Janssens. Hij brengt de slaap- en badkamer van het oudere koppel onder op het gelijkvloers, samen met de gemeenschappelijke keuken en zithoek. De plannen in meer detail kan je vinden op http://www.glennjanssens.be/Project3GD-NL.html

Foto: Glen Janssens  

De 3G-woning in de ogen van Pieter Van Stee.

Foto: Pieter Van Stee  

De invulling van Pieter Van Stee.

Foto: Pieter Van Stee  

Een tijdje geleden legde Mieke Broeders van Enter vzw in het artikel Absurd als we op deze manier blijven verder bouwen de principes uit van meegroeiwonen. "Meegroeiwonen is een soort ideaal", aldus Sylvain de Bleeckere. "Maar het zegt nog niets concreet. Wij concretiseren het door onze studenten derde bachelor een 3G-woning te laten ontwerpen."

Drie generaties onder één dak

De '3G' staat voor 'drie generaties' en is een huis waarin minimaal drie volwassen generaties bewust samenwonen. De precieze invulling van die drie generaties ligt niet vast. Dat kan een jonge alleenstaande vrouw, een gezin met drie kinderen, en een hoogbejaarde weduwnaar zijn, maar evengoed een eenoudergezin, een bejaard hulpbehoevend koppel en een alleenstaande vijftiger. De bewoners kunnen, maar moeten zeker geen familie zijn.

Vergrijzing niet de enige uitdaging

"Met de 3G-woning willen we een antwoord bieden op meer dan enkel de vergrijzing van de bevolking", aldus Danny Windmolders. "Er is ook het probleem van de grondschaarste: bouwgronden worden steeds kleiner en duurder. Daarnaast zijn er ook steeds meer alleenstaanden en eenoudergezinnen."

Van groot naar klein én omgekeerd

"Wij proberen op al die uitdagingen een antwoord te bieden met een moduleerbaar huis dat zich naar zijn bewoners plooit", gaat Windmolders verder. "Doordat het moduleerbaar is, kan je van groot naar klein schuiven en van klein naar groot."

Generaties spannen samen

"In de 3G-woning gaan verschillende generaties samenspannen: jong en oud worden solidair in plaats van in hun aparte wereldje te blijven zitten. De oudere generatie kan instaan voor de kinderen of de kleinkinderen. En als de ouderen hulpbehoevend worden, kan dat omgekeerd werken", vertelt De Bleeckere.

Mentaliteitsverandering

"Het eerste jaar dat we de studenten de opdracht gaven om een 3G-woning te ontwerpen, kregen we het met hen aan de stok", geeft De Bleeckere toe. "Ze konden zich gewoon niet voorstellen dat het mogelijk was om op die manier te wonen. Vandaag is dat al anders. En net dat is onze bedoeling. Deze manier van wonen begint immers bij een mentaliteitsverandering. Niet alleen bij de toekomstige bewoners, maar ook bij de architecten."

200 interviews

"Om te polsen hoe potentiële bewoners tegenover de 3G-woning staan, laten we onze studenten als onderdeel van hun opdracht interviews afnemen. We beschikken daardoor over zo'n 200 interviews met mogelijke eigenaar-bewoners", aldus De Bleeckere. "De geïnterviewden reageren in eerste instantie verrast. Op zo'n manier wonen zit niet in onze mentaliteit, iedereen is immers heel individueel gefocust."

Begeleiden en sensibiliseren

"Maar vooral de oudere generatie ziet vrij snel de voordelen ervan in. Ook sommige jongeren staan er voor open. De overgang naar deze woonvorm kan echter niet zonder begeleiding. We zullen de mensen dan ook moeten sensibiliseren. Eén manier om dat te doen, is een 3G-woning realiseren, tastbaar te maken. Wij zijn in dat opzicht in overleg met de stad Genk om een pilootproject op te starten."

Hoe ziet een 3G-woning eruit?

De volgende vraag die zich opdringt, is natuurlijk: hoe ziet zo'n woning eruit? Hoe ontwerp je een huis dat al het voorgaande verwezenlijkt? En wat met de factor privacy? "Een 3G-woning betekent niet dat al je privacy verdwijnt. Voor de architect is de grootste uitdaging ongetwijfeld om een goede balans te vinden tussen private en publieke ruimtes, tussen afgezonderde en gemeenschappelijke leefruimtes", aldus De Bleeckere.

Eén gemeenschappelijke keuken

"Concreet heeft een 3G-woning één gemeenschappelijke keuken, die echter dubbel gebruikt kan worden. Als één van de bewoners bijvoorbeeld een familiefeest organiseert, is het belangrijk dat de andere bewoners een stuk van de keuken afzonderlijk kunnen gebruiken."

Flexibele zorgkamer

"Daarnaast is er ook een zorgkamer op het gelijkvloers, waar de thuisverpleegkundige of andere hulpverleners makkelijk bij kunnen. Deze zorgkamer moet flexibel zijn in die zin dat ze geschikt is voor verschillende bewoners, naargelang de behoeftes."

Gastenkamer

"Er is ook een gastenkamer die dubbel gebruikt kan worden. Als er geen gast is, vervult ze een andere functie. Alles staat in het teken van flexibiliteit en aanpasbaarheid. "Er moet ook een faciliteit zijn die inkomsten genereert. Een tennisplein dat je verhuurt aan buurtbewoners. Of een vergaderzaal waar bedrijven gebruik van kunnen maken."

3G heeft geen vaste vorm

"Dit alles leidt echter niet tot een vaste vorm: er is geen standaard 3G-woning die je uit de verschillende ontwerpen kan puren. Wat we wel zien terugkeren, is één of twee grote centrale ruimtes."

Scharniermoment

Maar hoe haalbaar is dit alles? De mentale klik die toekomstige bouwheren moeten maken, is immers heel groot. "Er is naar mijn mening iets aan het veranderen", countert De Bleeckere. "We zijn wat wonen betreft op een scharniermoment aangekomen. De woonmarkt is bijna volledig in handen van de vrije markt en dat breekt - zeker de jonge generatie - zuur op. Zij moeten opboksen tegen mensen die de woningmarkt als een speculatief gegeven zien. Meer en meer leefprojecten botsen tegen dat financiële opbod. Ik verwacht dat dat een verandering gaat teweeg brengen in de manier waarop wij kijken naar het begrip 'wonen', 'gezin' en het ideaal van 'huisje-tuintje-boompje.'"

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Thuis Best Woningbouw

Thuis Best Woningbouw
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning