Passiefstandaard voortaan makkelijker voor wie klein bouwt

Vanaf januari 2014 veranderen de regels voor passief bouwen. Welke impact dat heeft op jouw project, hangt vooral af van de grootte van je woning en de kwaliteit van ventilatie en zonwering. Stefan Van Loon van Passiefhuis-Platform wijst op de speerpunten.

In een passiefhuis mag de jaarlijkse energievraag voor verwarming en koeling niet meer bedragen dan 15 kWh per m².

Foto: Terca  

In een passiefhuis mag de jaarlijkse energievraag voor verwarming en koeling niet meer bedragen dan 15 kWh per m² vloeroppervlakte. Dat cijfer wordt vastgesteld met het PHPP (PassiefHuis ProjecteringsPakket, red.), dat ontwikkeld werd door het gezaghebbende Duitse Passivhaus Institut. Passiefhuis-Platform, dat passiefhuiscertificaten in Vlaanderen uitreikt, heeft nu samen met zijn Waalse evenknie Plate-forme Maison Passive een nieuwe set randvoorwaarden opgesteld voor bouwaanvragen vanaf 2014.

Realistischer beeld schetsen

"We willen de berekening van de energievraag verduidelijken, vereenvoudigen en meer doen aansluiten op de EPB-regelgeving", stelt Stefan Van Loon van Passiefhuis-Platform. "De nieuwe methode laat toe om een nog betrouwbaarder beeld te schetsen van een woning. De grootste wijzingen situeren zich op het vlak van ventilatie, interne warmtewinsten en zomercomfort."

Kleinere woningen …

Voor kleinere passiefwoningen worden voortaan meer ventilatieverliezen in rekening gebracht.

Foto: Zehnder Group Belgium - ventilatie  

"Vroeger was de ventilatie afhankelijk van het aantal personen. Het oude PHPP ging uit van één persoon per 35 m² vloeroppervlakte, waarvoor je dan 30 m³ per uur moest ventileren. Dat gaf fictieve getallen, zoals 4,29 personen in een huis van 150 m², wat dan resulteerde in een gemiddeld debiet van 128,7 m³ per uur. Maar er school een addertje onder het gras. Voor zeer kleine woningen klopte deze methode helemaal niet."

… meer ventileren

Bij een kleine vloeroppervlakte kreeg je met het oude PHPP een kleiner aantal 'fictieve' personen, waardoor het ventilatiedebiet daalde. "Wat je dan over het hoofd ziet, is het belang van luchtafvoer om voldoende vocht te onttrekken. Want de in België wettelijk vereiste luchtafvoer is in kleine woningen over het algemeen groter dan de toevoer. Voor kleinere woningen worden voortaan dus meer ventilatieverliezen in rekening gebracht", licht Van Loon toe.

Ventileren in drie standen

Zo verschuift het PHPP in de richting van de EPB-berekening. "Met dat verschil dat aangenomen wordt dat mensen niet meer ventileren dan nodig", benadrukt Van Loon. "Een automatische vraagsturing is niet noodzakelijk, maar er moet minstens een driestandenschakelaar zijn. Stand één als je weg bent van huis. Stand twee in een normale thuissituatie. En stand drie voor het maximumdebiet, tijdens het koken of als je bezoek hebt."

Beter scoren dankzij luchtdichtheidsmeting en inregelrapport

Door de hogere ventilatieverliezen, lijkt het moeilijker om de passiefhuisstandaard te bereiken. Daarom bieden de nieuwe randvoorwaarden de mogelijkheid om zowel een luchtdichtheidstest van je ventilatiekanalen als een inregelrapport van de installateur in rekening te brengen. "Voor wie dit doet, wordt passief bouwen makkelijker. Bovendien geven we zo een stimulans voor betere kwaliteit aan de ventilatiebranche."

Meer interne warmtewinsten in kleinere woningen

Huishoudtoestellen zorgen in kleine woningen voor verhoudingsgewijs meer interne warmtewinsten.

Foto: AEG Electrolux  

Ook interne warmtewinsten worden voortaan anders bepaald. "De Duitse regels gingen uit van 2,1 W per m² vloeroppervlakte. Bij een grote woning benader je zo de realiteit, als de bewoners energiezuinige huishoudtoestellen gebruiken. Maar voor een studio of appartement is dit wetenschappelijke onzin. Wie verhuist naar een kleine woning neemt toch alle toestellen mee? Waarom zouden de warmtewinsten dan lager liggen? Daarom stappen de  nieuwe randvoorwaarden af van die lineaire benadering. Integendeel: hoe kleiner je woning, hoe hoger de interne warmtewinsten per m² vloeroppervlakte."

Netto vloeroppervlakte voor waarheidsgetrouwere warmtewinsten

"In tegenstelling tot de EPB-berekening, gebruikt men bij kwalitatieve passiefbouw altijd de nettovloeroppervlakte als referentie en niet het brutovolume. De EPB geeft daardoor onbetrouwbare resultaten voor zeer energiezuinige woningen. Als je hoge plafonds hebt, zou je zogezegd veel meer interne warmtewinsten hebben en dus een minder goed zomercomfort, maar het tegenovergestelde is waar, omdat je net iets meer buffercapaciteit hebt."

Sneller investeren in zonwering noodzakelijk

Voor passiefbouw zal je voortaan sneller moeten investeren in zonwering. En een automatische aansturing wordt extra beloond.

Foto: Winsol  

Nog opvallend, zijn de gewijzigde randvoorwaarden voor zomercomfort. "Vroeger kon je zonnewinsten en interne warmtewinsten eenvoudig compenseren door ’s nachts je ramen volledig open te zetten of je balansventilatiesysteem in de hoogste stand te zetten. Die mogelijkheid leggen we meer aan banden. Je zal sneller moeten investeren in externe zonwering."

Automatische zonwering hoger gewaardeerd

Bovendien wordt er in de toekomst een onderscheid gemaakt tussen manueel en automatisch bediende zonweringssystemen, net als bij de EPB-regelgeving. "Vroeger namen we aan dat een manueel bediende zonwering altijd correct gebruikt werd, maar dat klopt niet. Als je op je werk bent als de zon plots gaat schijnen, is je huis oververhit tegen dat je thuis komt. Daarom kan je voortaan alleen met een automatische aansturing het maximum rendement halen."

Kleinere woningen makkelijker passief?

"Kleine woningen zullen makkelijker de passiefhuisstandaard behalen in de winter. Je moet meer ventileren, maar krijgt aan de andere kant meer interne warmtewinsten. Die zullen gemiddeld hoger liggen dan de ventilatieverliezen. Dat kan voor kleine woningen toch 2 à 3 kWh/m² verschil geven. Kleine woningen die in het verleden nét geen certificaat behaalden, kunnen nu misschien wel gecertificeerd worden. Daartegenover staat wel een verstrenging van het zomercomfort."

Extra inspanningen voor gemiddelde tot grote woningen

Voor de gemiddelde woning verstrengt de passiefhuisstandaard. "Tenminste, als je geen extra inspanningen doet op het vlak van ventilatie. Want wie investeert in een goede afregeling van het ventilatiesysteem en goede luchtdichte kanalen, kan enkele kWh/m² winnen op de berekening", besluit Stefan Van Loon.

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Solatube ECO - Voor passiefbouw

Techcomlight

Solatube ECO - Voor passiefbouw

Nul-Energiewoning

Arkana

Nul-Energiewoning

De Basis, unieke vergaderlocaties in een duurzame omgeving

Kamp C

De Basis, unieke vergaderlocaties in een duurzame omgeving

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist

Vasco

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist

Een lage energiewoning of een passiefhuis bouwen? Kies  Low Energy blokken

Ytong

Een lage energiewoning of een passiefhuis bouwen? Kies Low Energy blokken