René Joris bouwde eigenhandig een passiefhuis

"Niet besparen op isolatie"

René Joris met een voorbeeld van het type polystyreenblok, waaruit de isolerende schil van zijn passiefhuis is opgetrokken.

Foto: Livios  

René Joris bouwde zelf zijn passiefhuis en raadt het iedereen aan. “Je moet wel verstand hebben van hoe een huis in elkaar zit.”

Eind 2003 beslisten René Joris en zijn vrouw Griet dat ze een passiefhuis wilden bouwen. René, een gepensioneerde mijnwerker met twee jaar ervaring als werfleider in de bouw, wilde bovendien zoveel mogelijk zelf doen. “Tijd had ik genoeg, geld niet. Maar ik wilde toch een nieuwe woning zetten. Daarom heb ik gezocht naar een manier van bouwen waarbij ik zoveel mogelijk zelf kon doen”, vertelt René, die trouwens ook energiedeskundige is.

Blokjes stapelen

Op deze foto zie je duidelijk de lege ruimte die achteraf met beton opgevuld wordt.

Die manier werd bouwen met verloren bekisting, een principe waarbij je blokken van polystyreen op elkaar stapelt en achteraf vult met beton. “In 2003 waren er in België amper passiefhuizen”, zegt René. “Daarom bezochten we beurzen in Duitsland, samen met Oostenrijk de bakermat van het passiefhuisprincipe. Ik zocht naar een alternatief omdat ik niet overtuigd was van de passiefhuizen uit houtskeletbouw die ik had gezien en naar mijn mening te hard kraakten. Het systeem van verloren bekisting was voor mij ideaal. Je kan makkelijk en vrij snel zelf de wanden opbouwen en de blokken zijn zeer licht om te dragen. Je moet wel verstand hebben van hoe een huis in elkaar zit.”

René vond een bedrijf dat gespecialiseerd was in verloren bekisting en tegelijk een oplossing had voor de bouw van een passiefhuis. “De blokken die normaal gebruikt worden als buitenmuur van een huis, hebben wij toegepast als binnenmuur. De buitenmuur heeft een aangepaste opbouw, bestaande uit (van buiten naar binnen, red.) 24 cm polystyreen isolatie, 16 cm beton en opnieuw 5 cm polystyreen isolatie. De wanden zijn zowel aan de binnen- als aan de buitenzijde afgewerkt met pleister. De nutsleidingen zijn ingegoten in de betonlaag.”

Om geen koudebruggen te krijgen tussen het grondoppervlak en de woning, rust de volledige isolatieschil op een laag cellenglas.

“De vloerisolatie bestaat uit een gespoten laag pur-schuim van 29,5 cm dik”, gaat René verder. “En de dakopbouw bestaat uit een laag polystyreen van 23 cm met daartegen opnieuw een laag polystyreen van 10 cm en ten slotte aan de binnenzijde een isolatielaag van 16 cm minerale wol afgewerkt met dubbele gipsplaten, geschrankt aangebracht. Als dakbedekking hebben we gekozen voor een ijzeren dakpan (Europe Twin Tile, red.) Wij hebben al ons materiaal nog in Duitsland moeten halen, maar ondertussen is het meeste materiaal ook in België te verkrijgen.”

Passieve kangoeroewoning

Van 2003 tot 2006 heeft René al zijn tijd gestoken in de voorbereiding van zijn passiefproject. “Ik heb zelfs het bouwplan zelf getekend”, vertelt hij. “Het is door een architect wel officieel in orde gebracht. Het ontwerp bestaat uit twee boven elkaar geplaatste passieve woningen, waarvan we de bovenverdieping verhuren. Eigenlijk is het een kangoeroewoning. De technische ruimte is op het gelijkvloers voorzien. Ons huis is dan wel volledig onderkelderd, ik wil ook als ik ouder ben en minder goed te been nog makkelijk aan mijn zonneboiler of ventilatiesysteem kunnen.”

Toen René in 2006 eindelijk aan de bouw begon, bleek het zeer snel te gaan. “In april 2007 stonden de muren al recht en had ik ook alle nutsleidingen ingebouwd. Daarna heb ik ook van de afwerking en de technieken zo veel mogelijk voor mijn eigen rekening genomen: vloer, sanitair, elektriciteit, domotica, zonneboiler en PV-installatie. Alleen het pleisterwerk en de chape heb ik laten aanbrengen. Voor de afstelling van de technieken en de goedkeuring van mijn elektrische installatie heb ik wel een beroep gedaan op vakmensen.”

Ramen zwaarste kost

Opbouw van de binnenmuur.

Foto: Euromac2  

René en Griet wonen nu een kleine twee jaar in hun passiefhuis. “En het is fantastisch”, zegt René. “Ik raadt het iedereen aan. Dan zouden trouwens ook de kostprijzen voor materialen goedkoper worden. De ramen zijn ongetwijfelde de zwaarste kost. Daaraan hebben wij 42.000 euro uitgegeven, terwijl dat in een standaard woning rond de 20.000 euro is. Onder elke raam heb ik bovendien nog cellenglas gestoken om koudebruggen te vermijden. Dat koste ook meer dan 2.000 euro.”

Verder ging er behoorlijk wat geld naar de technische voorzieningen. “Je kan niet buiten een balansventilatiesysteem in een passiefhuis”, zegt René. “Wij recupereren 92 % van de warmte van de uitgaande lucht. Als het buiten 0°C is en binnen 20°C, dan is de verse lucht die binnenkomt 18°C. Dat wil zeggen dat wij dan amper 2° moeten bijverwarmen.”

Verwarmen door het licht aan te doen

Bijverwarmen doet René niet, zoals dat vaker gebeurt in een passiefhuis met een elektrische weerstand op het ventilatiesysteem, maar met een eenvoudig elektrisch kacheltje. “Ik heb een elektrisch vuurtje in de kelder staan dat ik in geval van nood bovenhaal”, zegt René. “Dat leek me beter dan investeren in een warmtepomp van 10.000 euro. Want voor 10.000 euro kan je een passiefhuis levenslang verwarmen. Momenteel verwarmen we onze woning eigenlijk meestal door de lichten aan te doen.”

De passieve kangoeroewoning van René en Griet.

Sanitair warm water halen René en Griet nagenoeg volledig van hun zonnecollectoren op het dak. “Ik het 5 m² zonnecollectoren liggen. Aangezien wij maar met twee personen samenleven, zouden wij 60 % van de capaciteit van de zonneboiler niet gebruiken. Daarom heb ik ook op de bovenverdieping een identiek reservoir van 300 liter geplaatst. Van zodra ons water warm is, wordt automatisch ook het water van de bovenburen verwarmd. Hartje winter kunnen we het water elektrisch extra verwarmen.”

Luchtdicht zonder moeite

Naast een degelijke isolatieschil is een goede luchtdichtheid een absolute basisvoorwaarde om een huis passief te krijgen. Bij een luchtdichtheidsmeting (blowerdoortest) met een drukverschil van 50 Pascal tussen de binnen- en buitenomgeving mag het luchtverlies per uur niet groter zijn dan 60 % van het volume van de woning. “Wij zijn er in geslaagd om tot 15 % te komen”, vertelt René. “Dat was relatief makkelijk haalbaar omdat de betonlaag van 16 cm op zichzelf al zeer luchtdicht is. Bovendien zitten alle elektrische leidingen ingegoten in de spouw. Ten slotte zorgt het pleisterwerk voor een verdere luchtdichting.”

Geluidsoverlast

De lichte dakopbouw zorgde in het begin voor veel geluidshinder, maar met behulp van minerale wol en enkele lagen gipskarton heeft René dat probleem kunnen oplossen.

Al snel ondervond René ook het nadeel van zijn bouwsysteem, geluidsoverlast. “Als je bouwt met verloren bekisting, zit er relatief weinig massa in je woning”, legt René uit. “Daardoor ondervond ik vooral via de oorspronkelijk zeer lichte dakopbouw veel geluidshinder. Ik heb gezocht naar de beste en gelukkig goedkoopste oplossing: isolatie aanbrengen die de geluidstrillingen absorbeert en vervolgens massa om de overige trillingen op te vangen. Concreet heb ik tegen de bestaande dakopbouw van polystyreen nog 16 cm minerale wol aangebracht, die ik zoals gezegd heb afgewerkt met dubbele, geschrankt aangebrachte gipsplaten. Dat was oorspronkelijk niet voorzien, en ik heb daar maanden tijd in gestoken, maar het was absoluut nodig.”

“Bouw passief”

René raadt aspirant-bouwers ten zeerste aan om passief te bouwen. “Ga je bouwen? Doe het dan passief. Het maakt niet uit met welke bouwmethode. Heb je te weinig geld, plaats dan in ieder geval de isolatie die nodig is en zorg voor een goede luchtdichtheid. Want het zijn alleen die factoren die meetellen om een passiefhuiscertificaat te kunnen krijgen. Maar ook een geschikte oriëntatie van je bouwgrond is een basisvereiste om in de winter zo veel mogelijk gebruik te kunnen maken van zonne-energie om je huis te verwarmen.”

Klik hier voor meer informatie over passief bouwen.
Klik hier voor meer informatie over bouwen met polystyreen blokken.

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Solatube ECO - Voor passiefbouw

Techcomlight

Solatube ECO - Voor passiefbouw

Nul-Energiewoning

Arkana

Nul-Energiewoning

De Basis, unieke vergaderlocaties in een duurzame omgeving

Kamp C

De Basis, unieke vergaderlocaties in een duurzame omgeving

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist

Vasco

Vasco, ruim 30 jaar dé vloerverwarmingsspecialist

Een lage energiewoning of een passiefhuis bouwen? Kies  Low Energy blokken

Ytong

Een lage energiewoning of een passiefhuis bouwen? Kies Low Energy blokken