Wat is duurzaam bouwen?

Foto: Izen nv  

Zeggen dat duurzaam bouwen ‘in’ is, is een understatement. Je kan geen bouwbeurs bezoeken of een bouwartikel meer lezen of het begrip duurzaam bouwen komt ter sprake. Doordat de term te pas maar vaker nog te onpas gebruikt wordt, zien veel (ver)bouwers door het duurzame bos de bomen niet meer. Wat houdt duurzaam bouwen precies in? Een poging tot synthese.

Definitie

De letterlijke betekenis – een lange levensduur - is een cruciaal maar zeker niet het enige aspect van duurzaam bouwen. Voor de meest correcte en algemeen gangbare definitie verwijzen we graag naar de conferenties van Rio en Kyoto waar duurzaam bouwen (sustainability) als volgt werd omschreven:

“Een ontwikkeling die voorziet in de behoefte van de huidige generatie zonder daarmee voor de toekomstige generaties de mogelijkheid in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.”

Eenvoudig gesteld komt het er op neer dat we zo zuinig en verstandig mogelijk moeten omspringen met de grondstoffen die Moeder Aarde ons ter beschikking stelt zodat wij de toekomst van de generaties na ons niet hypothekeren.

Keuze van de bouwgrond of woning

Foto: Alboda NV  

Duurzaam bouwen begint bij de aankoop van je bouwgrond of woning. De meest duurzame woning is immers een woning die zich vlakbij je werk bevindt waardoor jij niet een van de talloze pendelaars wordt die elke dag liters benzine verbruikt en op de Antwerpse of Brusselse ring bumper aan bumper moet rijden om op zijn werk te geraken.
Wanneer je moet kiezen tussen een woning bouwen of renoveren, scoort renoveren duidelijk beter dan een woning bouwen. Er wordt immers geen open ruimte opgeofferd en bovendien zijn er minder grondstoffen en energie nodig hebt om jouw woonproject te realiseren.
Wanneer je opteert om te bouwen, vormt een rijwoning de meest duurzame oplossing. Een rijwoning neemt immers minder plaats in en vergt duidelijk minder energie bij de verwarming vermits de woning van jouw buren een ideale thermische buffer vormt.

Compact

De impact van het ontwerp mag zeker niet onderschat worden. Compacte woningen zijn het energiezuinigst. Compact mag je niet verwarren met klein. Compact bouwen wil zeggen dat er voor dezelfde nuttige leefruimte zo weinig mogelijk buitenwanden zijn. Uitsprongen, verspringingen, langgerekte vormen, uitkragingen, vides,… kunnen vanuit esthetisch en architectonisch oogpunt interessant zijn, maar komen de duurzaamheid van een woning zeker niet ten goede. Een kubusvormige woning is compacter dan een langgerekte woning in balkvorm en een woning met één of meer verdiepingen is compacter dan een bungalow met hetzelfde volume.

Oriëntatie

Een goede architect houdt optimaal rekening met de oriëntatie van de woning zodat je zo veel mogelijk kan profiteren van gratis zonnewarmte. Concreet wil dat bijvoorbeeld zeggen dat de zuidgevel zo open mogelijk gemaakt wordt met grote raampartijen zodat de lage winterzon tot diep in de woning kan schijnen en zo voor gratis warmte en licht zorgt. Anderzijds moet de architect ook zijn voorzorgen nemen om ’s zomers het zonlicht wat te temperen. Dat kan bijvoorbeeld door in een oversteek te voorzien of door zonwerend glas.

Isolatie

Foto: URSA  

Wat de eigenlijke constructie betreft, vormt een degelijke isolatie de belangrijkste en meest efficiënte investering om van je woonst een duurzame woning te maken. Het heeft weinig zin om te investeren in bijvoorbeeld een warmtepomp of zonnecollectoren als de isolatie nog ondermaats is. Zorg eerst dat je woning optimaal geïsoleerd is en pas daarna kan je kijken hoe je het energieverbruik nog kan terugschroeven.
Optimaal isoleren is niet alleen een kwestie van voldoende centimeters. Een correcte en winddichte plaatsing zijn minstens zo belangrijk en uiteraard moeten ook de ramen en deuren degelijk geïsoleerd zijn.

Ventilatie

Ontstaat zo niet het gevaar dat je gaat overisoleren met een ongezonde binnenlucht als gevolg? Een terechte vraag, maar toch kan je nooit te veel isoleren. Je moet er alleen voor zorgen dat een optimale isolatie gepaard gaat met een degelijke ventilatie. Wanneer je warmte- en energieverliezen door mechanisch ventileren wilt inperken, opteer dan voor een ventilatieysteem met warmteterugwinning.

Verwarming

Foto: Fluvius  

De grootste slokop wat het energieverbruik betreft, is zonder twijfel de verwarming. Dankzij een degelijke isolatie kan je de benodigde calorieën al danig beperken, maar hoe dan ook doe je er goed aan om te investeren in zo’n zuinig mogelijke ketel. Behalve condensatieketels en andere hoogrendementsketels zijn zeker ook de biomassaketels het vermelden waard.
Nog beter is het om voor de verwarming of voor de warmwaterbereiding gebruik te maken van de gratis warmte van de grond of de zon. Zo kan je de cv-ketel vervangen door een warmtepomp en kan je je sanitair water laten opwarmen door een zonneboiler.

Waterbesparing

Drinkwater is te kostbaar om het te verspillen. Zorg daarom dat je zo weinig mogelijk water nodig hebt door te kiezen voor waterbesparende toiletspoelingen en kranen. Waterbesparende kranen hebben trouwens het bijkomend voordeel dat je minder energie nodig hebt voor de warmwaterbereiding.
Verder is het een absolute must om optimaal gebruik te maken van regenwater. Niet alleen om de planten water te geven of de auto te wassen, maar zeker ook voor de toiletspoeling.

Elektriciteit

Ook het stroomverbruik kan je inperken met enkele gerichte investeringen: spaarlampen, huishoudapparaten met een energielabel klasse A of liever nog A+ of A++, …. Daarnaast kan je ook gedeeltelijk in je eigen elektriciteitsproductie voorzien met behulp van de zon door pv-panelen te plaatsen op je dak.

Mentaliteit

Hoewel alle opgenoemde investeringen hun geld waard zijn, is duurzaam bouwen en wonen in de eerste plaats een kwestie van mentaliteit en levenswijze. De lichten laten branden, de deuren of de koelkast laten open staan, extra lang douchen,… zijn stuk voor stuk gewoonten die energieverspilling in de hand werken. Vaak zal je ook moeten kiezen tussen comfort en duurzaamheid. Een douche met zijsproeiers, een bubbelbad, een eigen zwembad, een sauna,… kunnen je ongetwijfeld heerlijke momenten bezorgen, als we louter kijken naar energiezuinig wonen en leven zijn het geen aanraders.

Bostoen

Bostoen
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Traditioneel
Bekijk woning

Ecohuis

Ecohuis
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Systeem C: Mechanische Ventilatie

Vasco Ventilation Concepts

Systeem C: Mechanische Ventilatie

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Dialoog vzw

Individueel bouw- en energieadvies op maat

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

Ecohuis

Factoren die uw E-peil beïnvloeden

Solatube ECO - Voor passiefbouw

Solatube Home

Solatube ECO - Voor passiefbouw

Je glas, ramen en deuren gewoon renoveren? Beter BENOveren!

MijnBENOvatie.be

Je glas, ramen en deuren gewoon renoveren? Beter BENOveren!