Mogen we onze servitudeweg afsluiten?

Vraag

De servitudeweg naast ons huis biedt sinds kort enkel toegang tot gronden van ons zelf. Boeren in de buurt gebruiken deze weg wel nog als doorgang, binnenweg. Mogen we deze weg afsluiten? Een boer in de buurt zegt dat indien een servitudeweg 30 jaar niet is afgesloten deze openbaar wordt. Klopt dit?

Antwoord

De vraag is weliswaar duidelijk gesteld, maar de concrete voorstelling van de toestand ter plaatse is moeilijk voor te stellen zonder voorliggend plan. Ook is het niet controleerbaar of de gehanteerde begrippen (servitude)  juridisch correct zijn gebruikt. Vandaar dat wij de algemene principes kort schetsen.

De leer van de erfdienstbaarheden laat zich niet kort uitleggen vermits er diverse soorten erfdienstbaarheden zijn. De zichtbare (een deur/venster/waterleiding) en niet-zichtbare erfdienstbaarheden (bijv. verbod om bepaalde hoogte te bouwen), de voortdurende (bijv. recht van waterleiding) en niet-voortdurende erfdienstbaarheden (bijv. recht van overgang). De stedelijke en de landelijke erfdienstbaarheden en de actieve en passieve erfdienstbaarheden.

De eigenlijke erfdienstbaarheden kunnen slechts op drie wijzen worden gevestigd; door titel, door de verjaring of door bestemming van de huisvader. De eigenlijke erfdienstbaarheden kunnen niet door een vonnis, en de wettelijke erfdienstbaarheden of noodrechten kunnen enkel door een vonnis gevestigd worden. Het zogenaamd recht van uitweg, noodweg wordt geregeld door art .682 BW.

Dit is een wettelijke erfdienstbaarheid tot privaat nut. De wetgever heeft vier soorten erfdienstbaarheden tot privaat nut voorzien bij wet omdat bepaalde eigendommen nu eenmaal slechts dankzij een dergelijke erfdienstbaarheid benut kunnen worden.

Deze erfdienstbaarheden zijn :

  • De erfdienstbaarheden van waterleiding en afvloeiing
  • De steun ten voordele van waterbehoevende gronden
  • De waterlozing ten behoeve van overstroomde of waterzieke gronden
  • De noodweg ten behoeve van de ingesloten erven, zogenaamde recht van uitweg

Deze erfdienstbaarheden kunnen ondermeer maar gevestigd worden tegen betaling van een vergoeding, zijn niet verjaarbaar, er kan geen afstand van gedaan worden van dit recht, zijn tegenstelbaar aan derden (derden moeten dit recht erkennen en hiermee rekening houden), kunnen alleen ontstaan door een vonnis dat de erfdienstbaarheid toewijst en deze erfdienstbaarheden vallen niet onder de regels die eigen zijn aan de erfdienstbaarheden die door de mensen zelf zijn gevestigd.

Het recht van uitweg betekent kort omschreven, dat eenieder die ingesloten is een recht van uitweg kan vorderen over de erven van zijn naburen tegen betaling van een vergoeding die in verhouding is tot de schade die hij mocht veroorzaken. De vier voorwaarden daartoe zijn; ingesloten zijn, onmogelijkheid zelf een uitweg in te richten, nodig voor noodzakelijk gebruik en geen vrijwillige insluiting.

De verleende uitweg houdt op wanneer hij niet meer noodzakelijk is, of wanneer hij kan opgenomen worden op een andere plaats die minder schadelijk is geworden dan de aangewezen ligging. Men kan zich op geen verjaring beroepen, hoe lang de uitweg ook moge bestaan hebben.

De vordering tot toewijzing, afschaffing of verplaatsing van een uitweg wordt ingesteld bij verzoekschrift gericht aan de vrederechter. De vrederechter kan ter plaatse komen of een deskundige aanstellen belast met alle opdrachten die de oplossing van het geschil kunnen bevorderen. De kosten vallen normaal ten laste van de eisende partij.

Betreffende de verjaring; enkel voortdurende zichtbare erfdienstbaarheden kunnen door verjaring verkregen worden (bijvoorbeeld recht van uitzicht, waterleiding of waterneming). De termijn bedraagt 30 jaar. Niet-voortdurende erfdienstbaarheden kunnen niet door verjaring worden verkregen (bijv. recht van overgang, toegang).

Producten

Bijstand gerechtelijke procedure

Huygen Advocaten

Bijstand gerechtelijke procedure

Advies en procedurebijstand in andere disciplines

Dehaese & Dehaese advocatenkantoor bvba

Advies en procedurebijstand in andere disciplines

Zakenrecht

Monard Law

Zakenrecht