“Kandidaat-bouwers staren zich blind op het E-peil”

Na de terugval in 2015 zat nieuwbouw dit jaar weer in de lift. Toch lijkt het steeds moeilijker om een eigen woning te bouwen in Vlaanderen. Banken vragen een flink pak eigen middelen, de prijzen van bouwgrond swingen de pan uit en de energie-eisen scherpen nog tot 2021 stelselmatig aan.

Livios bracht vijf bouwexperts rond de tafel (v.l.n.r.): Frank Beliën (CEO Living Tomorrow), Luc Peeters (Administrateur-generaal Vlaams Energieagentschap), Dirk Saelens (Professor bouwkunde, KU Leuven en EnergyVille), Patrick O (CEO Viessmann België) en Peter Goossens (Stedenbouwkundig specialist Bostoen).

Foto: Livios  

Luc Peeters: "In de toekomst zullen we energieneutrale of zelfs energie-actieve woningen bouwen. Maar voorlopig is niemand vragende partij om al veel verder te gaan dan de huidige BEN-eis."

Peter Goossens (rechts): "Veel jongeren hebben geen geld om te bouwen. Vandaag heb je toch al gauw 300.000 euro nodig voor een nieuwbouw. Bovendien moet je over minstens 20 procent eigen middelen beschikken."

Foto: Livios  

Dirk Saelens: "Ik denk dat het niet lang niet meer duurt of alles wordt elektrisch. In sommige nieuwe wijken zie je dat er zelfs geen gasleidingen meer worden aangelegd. Dat zorgt voor nieuwe uitdagingen."

Foto: Livios  

Livios bracht vijf bouwexperts rond de tafel over het nieuwbouwhoofdstuk: Frank Beliën (CEO Living Tomorrow), Luc Peeters (Administrateur-generaal Vlaams Energieagentschap), Dirk Saelens (Professor bouwkunde, KU Leuven en EnergyVille), Patrick O (CEO Viessmann België) en Peter Goossens (Stedenbouwkundig specialist Bostoen). Het laatste deel van ons debat: “Vandaag heb je toch al gauw 300.000 euro nodig.”

Luc Peeters: In Vlaanderen is er nood aan rust wat betreft de energie-eisen. We weten dat we vanaf 2021 BEN of bijna-energieneutraal moeten bouwen. De komende jaren zullen de regels daarom stelselmatig verstrengen (in 2018 daalt het maximum E-peil tot E40, in 2020 tot E35 om in 2021 uiteindelijk te landen op E30, red.). Hoe het daarna verder moet, is nog niet duidelijk.

In de toekomst zullen we energieneutrale of zelfs energie-actieve woningen bouwen. Maar voorlopig is niemand vragende partij om al veel verder te gaan dan de huidige BEN-eis. Veel hangt af van het Europese energie- en klimaatkader 2030. Elke lidstaat moet tegen 2018 een concreet actieplan klaar hebben. Maar het beleid rond nieuwbouw zal slechts een klein onderdeel uitmaken van dat plan."

Patrick O: De uitdaging ligt dan ook niet bij nieuwbouw, maar bij de bestaande woningen. We zitten in België met een enorm patrimonium aan te grote, verouderde huizen. Daar moet de focus liggen. Als er geen historische redenen zijn om een bestaande woning overeind te houden, denk ik ook dat we veel sneller moeten durven overgaan tot afbraak. Afbreken en opnieuw bouwen is dikwijls veel verstandiger dan renoveren. Als het budget geen rol speelt, zou ik persoonlijk altijd bouwen in plaats van renoveren. Vooral omwille van de kierdichtheid. Het is veel aangenamer wonen in een luchtdicht afgewerkte woning die correct geventileerd is.

Frank Beliën: Het is wel nog de vraag of mensen het onderhoud van de luchtfilters van een mechanisch balansventilatiesysteem op den duur niet gaan verwaarlozen. Dit zou je minstens één keer per jaar moeten doen, anders zal de luchtkwaliteit in huis juist verslechteren in plaats van verbeteren.

Maar wat de regels voor nieuwbouw betreft, zijn we op de goede weg?

Patrick O: Ja, dat denk ik wel. Het moet ook betaalbaar blijven. Op het vlak van luchtdichtheid is er misschien verbetering mogelijk. Maar de grote lijnen zitten goed. Ook wat verwarming betreft. De gouden regel is: hoe lager de watertemperatuur van het verwarmingscircuit, hoe groter het scala aan mogelijkheden dat je hebt als bouwheer: verwarmen met een warmtepomp, condensatieketel, …

Dirk Saelens: Ik denk dat het niet lang niet meer duurt of alles wordt elektrisch. In sommige nieuwe wijken zie je dat er zelfs geen gasleidingen meer worden aangelegd. Dat zorgt voor nieuwe uitdagingen: als je een hele wijk uitrust met warmtepompen en zonnepanelen, is de kans groter dat de zekeringen springen bij een teveel aan opgewekte stroom, of dat de spanning wegvalt als al die warmtepompen tegelijk aanslaan. Hoe ga je daarmee om? In Duitsland eist men dat zonnepanelen gekoppeld worden aan batterijen om overtollige energie op te slaan, om het stroomnet niet te overbelasten.

De vraag is dan wel: hoe houden we dat allemaal betaalbaar?

Peter Goossens: Dat klopt, veel jongeren hebben geen geld om te bouwen. Vandaag heb je toch al gauw 300.000 euro nodig voor een nieuwbouw. Bovendien moet je over minstens 20 procent eigen middelen beschikken. Vroeger kon je nog 120 procent van de bouwkost lenen, maar dat laten banken niet meer toe.

Frank Beliën: Daarbij komt nog dat bouwgronden verschrikkelijk duur geworden zijn. In het verleden kregen veel mensen een stukje grond van hun ouders, maar ook dat fenomeen lijkt stilaan op de terugweg. Daardoor wordt de bouwkost een zeer belangrijke factor.

Peter Goossens: Ik denk dat vooral het belang van kostenbewaking en een doordachte materiaalkeuze toeneemt. Van overdreven subsidies, zoals vroeger voor PV-panelen, ben ik alleszins geen voorstander.

Dirk Saelens: Zonder subsidies zouden zonnepanelen nooit zo goedkoop geweest zijn als vandaag. Bepaalde innovaties hebben steunmaatregelen nodig om een breed publiek aan te spreken.

Feit is dat PV-panelen cruciaal zijn voor de sprong naar bijna-energieneutrale woningen. Qua isolatieniveau lijkt het maximum bereikt, de grootste opportuniteit zit in het gebruik van hernieuwbare energie.

Patrick O: Dat zie je ook op Batibouw. Particulieren staren zich blind op het E-peil en bouwfirma’s spelen daarop in door de energiesprestaties snel te verbeteren met extra zonnepanelen. Als bouwbedrijven uitpakken met E20-woningen (terwijl het maximum E-peil vooralsnog op E50 ligt, red.), dan is dat vooral om de aandacht naar zich toe te trekken. Hetzelfde geldt voor de E-peilpremie (het wegvallen van de onroerende woning voor woningen met een E-peil lager dan E20, red.). Dat zijn goede verkoopargumenten, maar is het echt ambitieus om dat te halen? Ik denk het niet. Bij renovaties is de uitdaging veel groter.

Peter Goossens: Ik vind het vooral jammer dat ze die overheidssteun niet koppelen aan esthetische eisen. Ik huiver vaak als ik PV-installaties zie. Op sommige daken ziet het er ronduit verschrikkelijk uit.

Frank Beliën: We moeten aan de andere kant toch opletten dat we niet in een systeem belanden waarbij niemand nog hernieuwbare energiebronnen in zijn buurt wil. Want dan kunnen we niks meer: geen windmolens installeren, geen zonnepanelen, …

Dirk Saelens: Er zijn trouwens genoeg esthetische oplossingen voor handen. De eerste zonnepanelen waren building adapted, wat niet meer betekende dan dat je ze op je dak kon leggen. Nu zien we een evolutie naar building integrated panelen. Deze zijn perfect geïntegreerd in de dakpannen of gevel, zodat ze het uitzicht niet verstoren.

 

Deel 1 en deel 2 van het debat gemist? Lees ze nog snel even na!

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Livingwood

Livingwood
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Adviesloket voor korte vragen over duurzaam bouwen en renoveren

Acasus - onafhankelijk bouwadvies

Adviesloket voor korte vragen over duurzaam bouwen en renoveren