"Onze kinderen willen niet meer wonen zoals wij"

De Belg blijft onlosmakelijk verbonden met zijn spreekwoordelijke baksteen in de maag. Die ziet er vandaag wel anders uit dan twintig of zelfs nog maar tien jaar geleden. We bouwen kleiner, wonen dichter op elkaar en kiezen vaker voor alternatieve woonvormen. Maar volgen de bouwsector en de overheid die trend? Deel twee van ons expertendebat in aanloop naar 2017.

Livios bracht vijf bouwexperts rond de tafel (v.l.n.r.): Frank Beliën (CEO Living Tomorrow), Luc Peeters (Administrateur-generaal Vlaams Energieagentschap), Dirk Saelens (Professor bouwkunde, KU Leuven en EnergyVille), Patrick O (CEO Viessmann België) en Peter Goossens (Stedenbouwkundig specialist Bostoen).

Foto: Livios  

Frank Beliën: "Door de veranderende houding ten opzichte van de auto zal het stedenbouwkundige weefsel helemaal hertekend worden."

Foto: Livios  

Peter Goossens: "We moeten in elk geval overstappen op gesloten bouwvormen en gestapeld bouwen."

Foto: Livios  

Patrick O (links): "In Amerika hebben sommige huizen zelfs geen keuken meer. Ze gaan toch elke dag uit eten."

Foto: Livios  

In dit deel laten we vier bouwexperts aan het woord: Frank Beliën (CEO Living Tomorrow), Dirk Saelens (Professor bouwkunde, KU Leuven en EnergyVille), Patrick O (CEO Viessmann België) en Peter Goossens (Stedenbouwkundig specialist Bostoen). De teneur: “We moeten in de steden gebouwen omvormen tot appartementen.”

Patrick O: “België is een van de weinige landen in Europa waar de bevolking toeneemt. Die groei gaat bovendien gepaard met sociologische veranderingen. Dat merk ik al aan mijn kinderen en hun vrienden en kennissen. Zij willen niet meer wonen zoals wij. Ze trekken terug naar de stad, kiezen voor cohousing of delen een gezinswoning met andere mensen. De bouwwereld moet rekening houden met die evoluties.”

Peter Goossens: “Dat doen wij al als bouwbedrijf. We gaan naar een heel andere manier van verkavelen. Alles is veel meer geconcentreerd en ook mobiliteit wordt een belangrijk aandachtspunt. In onze nieuwe projecten schenken we niet alleen aandacht aan energiezuinige woningen, maar ook aan laadpunten voor fietsen, autodelen, … We keren ook terug naar de stad en de randgemeenten.”

Frank Beliën: “Door de veranderende houding ten opzichte van de auto zal het stedenbouwkundige weefsel helemaal hertekend worden. De evolutie op het vlak van autodelen en zelfrijdende wagens, die we op termijn met een app zullen kunnen oproepen, maakt inpandige garages of parkeerplaatsen aan de woning overbodig. Auto’s krijgen in de toekomst een plaats in depots buiten het stadscentrum, zodat architecten de beschikbare woonoppervlakte veel kwaliteitsvoller kunnen invullen.”

En maar goed ook, want we bouwen en wonen steeds kleiner.

Frank Beliën: “Toen ik vijftien jaar geleden in Nederland rondreed, dacht ik: ‘Hoe kunnen die mensen op amper tweeënhalve are wonen?’. Vandaag stel ik vast dat veel nieuwe bouwpercelen bij ons zelfs nog kleiner zijn.”

Patrick O: “Die trend zie je niet alleen in de woningbouw, maar ook bij de appartementen. Op zestien jaar tijd zijn nieuwbouwappartementen 25 procent kleiner geworden.”

Peter Goossens: “We moeten in elk geval overstappen op gesloten bouwvormen en gestapeld bouwen. In onze nieuwe verkavelingen proberen we bovendien niet alleen de woningen te groeperen, maar ook zoveel mogelijk hernieuwbare energie te promoten.”

Dirk Saelens: “Daarom is er meer onderzoek nodig naar hernieuwbare energie op wijkniveau. Hoe ga je PV-panelen integreren? Of thermische warmtenetten? In de toekomst krijgen we te maken met veel meer hernieuwbare energiebronnen die niet zo makkelijk te sturen zijn. Dat energievraagstuk vraagt om een totaalaanpak.”

Jullie hebben het nu over nieuwbouw. Maar wat met bestaande woningen? Zijn die geschikt voor de gewijzigde behoeften?

Dirk Saelens: “Ik denk dat het vooral in de steden belangrijk is om te onderzoeken hoe we bestaande gebouwen kunnen omvormen tot meerdere appartementen. Een grote rijwoning werd vroeger slechts bewoond door een beperkt aantal mensen. Daar kunnen we vandaag een heel andere invulling aan geven.”

Peter Goossens: “Dat is niet alleen in de stad zo. Hoeveel villa’s staan er niet op terreinen van 5.000 m² en meer? Maar dat interesseert jongere generaties niet meer. Daar zou je perfect groepswoningen van kunnen maken. Dat idee vindt steeds meer ingang.”

Patrick O: “Ook omdat jonge mensen een totaal ander verwachtingspatroon hebben dan ouderen. Ze krijgen op latere leeftijd kinderen, houden van cultuur, reizen, sport. Een groot huis, met een gazon dat je elk weekend moet maaien, past niet in dat plaatje. In Amerika hebben sommige huizen zelfs geen keuken meer. Ze gaan toch elke dag uit eten.”

Frank Beliën: “We moeten dringend oplossingen vinden voor de grote terreinen met één vrijstaande woning. Zowel qua regelgeving als qua kostprijs, want die huizen zijn onbetaalbaar voor jonge mensen. En binnen enkele jaren staan er zo honderden of duizenden leeg waar niemand nog in geïnteresseerd is.”

Is het beleid rijp voor die evolutie?

Peter Goossens: “Alles hangt af van het gemeente- of stadsbestuur. Als je bestaande terreinen een nieuwe invulling wil geven, moet je het beleid mee hebben. En wij merken in de praktijk grote verschillen tussen de lokale overheden.”

Frank Beliën: “Soms gaat het wel erg ver. Dan mag je bijvoorbeeld je huis niet ombouwen tot kangoeroewoning, tenzij de persoon die in erin gaat wonen familie van je is.”

Peter Goossens: “Maar er zijn ook mooie voorbeelden. Kijk naar het oude Belgacomgebouw in Gent, dat omgebouwd wordt tot woontoren. Zo zijn er ook in Brussel nog tal van oude administratieve gebouwen die omgevormd kunnen worden tot appartementen.”

Frank Beliën: “In de architectenopleiding gaat het alvast de goede richting uit. Mijn dochter ontwierp vorig jaar als eindwerk in haar eerste master architectuur een multifunctioneel gebouw van vijftien verdiepingen hoog, met woon-, winkel- en werkfuncties, buiten het centrum. Dat was dertig jaar geleden ondenkbaar. Door hoger te bouwen, benutten we de beschikbare oppervlakte efficiënter. Maar de Vlaming heeft het daar moeilijk mee omwille van de privacy. We wonen liever allemaal naast elkaar zodat er niemand in onze achtertuin kijkt. Maar dat is niet vol te houden in de toekomst!”

 

Volgende week het laatste deel van onze expertendebat in wat meteen ook de laatste actuanieuwsbrief zal zijn van dit jaar. Deel 1 gemist?

Sibomat NV

Sibomat NV
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Danneels

Danneels
  • Nieuwbouw
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Producten

Adviesloket voor korte vragen over duurzaam bouwen en renoveren

Acasus - onafhankelijk bouwadvies

Adviesloket voor korte vragen over duurzaam bouwen en renoveren

Investeren in vastgoed? Dit gratis magazine is de perfecte leidraad

Verstandig Bouwen

Investeren in vastgoed? Dit gratis magazine is de perfecte leidraad