“Renoveren doe je voor je comfort. Kruip anders in een tent”

De nieuwbouwmarkt lijkt nu al klaar voor de strenge eisen van 2020. Goed nieuws, maar de kloof met bestaande huizen neemt hand over hand toe. Zorgt dat voor spanningen tussen nieuwbouwwoningen en renovaties? Een vooruitblik, nu het nieuwe jaar bijna een feit is.

Livios bracht vijf bouwexperts rond de tafel (v.l.n.r.): Frank Beliën (CEO Living Tomorrow), Luc Peeters (Administrateur-generaal Vlaams Energieagentschap), Dirk Saelens (Professor bouwkunde, KU Leuven en EnergyVille), Patrick O (CEO Viessmann België) en Peter Goossens (Stedenbouwkundig specialist Bostoen).

Foto: Livios  

Patrick O: "De doelstelling tegen 2050 is dat gebouwen zo weinig mogelijk energie verbruiken. Voor nieuwbouw zijn de ambities duidelijk. En zitten we op het goede spoor. Maar de echte uitdaging is het bestaande gebouwenpatrimonium."

Dirk Saelens: "En wat met de huurmarkt? Veel huisbazen zijn niet van plan om energetisch te renoveren – de energiefactuur is toch voor de huurders."

Luc Peeters: "Om mensen aan te zetten tot een verbouwing, zijn er vier zaken nodig. Ten eerste is er de emotionele motivatie. Ten tweede heb je de factor informatie: je hebt onafhankelijk professioneel advies nodig. Ten derde is er de bank, want het financiële plaatje moet ook kloppen. Een vierde factor is ten slotte de aannemer: je wil zeker zijn dat die alles doet zoals je het verwacht.

Livios bracht vijf bouwexperts rond de tafel: Frank Beliën (CEO Living Tomorrow), Luc Peeters (Administrateur-generaal Vlaams Energieagentschap), Dirk Saelens (Professor bouwkunde, KU Leuven en EnergyVille), Patrick O (CEO Viessmann België) en Peter Goossens (Stedenbouwkundig specialist Bostoen).

“Je kan elk huis perfect energieneutraal maken door niet te verwarmen. Maar dat is niet de bedoeling, toch?”

Patrick O: De doelstelling tegen 2050 is dat gebouwen zo weinig mogelijk energie verbruiken. Voor nieuwbouw zijn de ambities duidelijk. En zitten we op het goede spoor. Maar de echte uitdaging is het bestaande gebouwenpatrimonium. Veel woningen zijn kwalitatief niet in orde en te groot. Daar ligt voor mij de focus na 2020: al die huizen in sneltempo updaten. Dat wordt a hell of a job.

Dirk Saelens: In steden moeten we bestaande gebouwen opdelen in verschillende appartementen. En aanpassen aan de huidige energetische eisen. Maar er zijn grenzen aan die energetische renovaties. Wat met historische panden in Leuven, Brugge of  Brussel? Die renoveer je niet zomaar even zonder grote kosten. En wat met de huurmarkt? Veel huisbazen zijn niet van plan om energetisch te renoveren – de energiefactuur is toch voor de huurders.

Luc Peeters: Voor renovaties is er een langetermijnvisie nodig. Een maatregelenpakket, zodat gezinnen die een bestaande woning kopen, weten waar ze naartoe moeten werken. Afhankelijk van de situatie. Bij een historisch pand in Brugge kan je niet zo makkelijk de muren isoleren. Dan is het misschien beter om extra te investeren in een energiezuinige verwarmingsinstallatie.

Saelens: Ik zou die maatregelen niet bindend maken, alleen de uitkomst. Je kan suggesties geven, maar verbouwers moeten zelf kunnen beslissen hoe ze hun project aanpakken. Alles hangt af van de vertreksituatie. En die verschilt per woning. Dakisolatie is altijd de eerste vereiste. Maar wat daarna? De muren isoleren? Of je vloer? Of de cv-ketel vervangen? Dat moet je voor elke woning apart bekijken. Een moeilijk punt is bovendien de terugverdientijd. Uit onderzoek blijkt dat de winsten dikwijls overschat worden. Enerzijds omdat mensen hun oorspronkelijke energieverbruik te hoog inschatten. Anderzijds omdat ze na een verbouwing sneller geneigd zijn de verwarming overal in huis aan te zetten.

Heel wat renovaties gebeuren in stappen en zonder architect. Waar kunnen gezinnen terecht voor begeleiding?

Saelens: Een terechte vraag. Momenteel zie ik niet meteen wie daarmee kan helpen. Want je moet eerlijk zijn: mensen stappen niet snel naar een studiebureau of architect om alles te laten uitrekenen. Ik zie wel een rol weggelegd voor de banken. Zij hebben er baat bij dat mensen hun centen optimaal investeren. Je bank zou zo’n studie mee kunnen financieren.

Frank Beliën: De overheid stelt via de steunpunten duurzaam bouwen toch ook energieadviseurs ter beschikking? En quickscans waarmee toekomstige verbouwers de zwakke plekken van hun woning in kaart kunnen brengen. Misschien is dat nog te weinig bekend?

Peeters: De nieuwbouwmarkt is voor 75 % in handen van sleutel-op-de-deurbedrijven. Voor renovaties is dat helemaal anders, terwijl je daar echt een partner nodig hebt om alles in goede banen te leiden. Ik denk dat sleutel-op-de-deurbedrijven ook daar een rol kunnen spelen. Ik heb zelf 25 jaar geleden sleutelklaar gebouwd, en zou het appreciëren mocht mijn woningbouwfirma mij nu proactief contacteren met een offerte om ons huis opnieuw af te stemmen op de langetermijndoelstellingen. Die ontzorging is cruciaal. Ik heb vorig jaar mijn badkamer vernieuwd. Als je achteraf weet wat daar allemaal bij komt kijken, begin je er niet aan. Dat is miserie hé!”

Als het budget geen rol speelt, zouden jullie dan bouwen of renoveren?

O: Bouwen! Vooral omwille van de kierdichtheid. Het is veel aangenamer wonen in een luchtdicht afgewerkte woning die correct geventileerd is. Het zomercomfort is ook veel beter, dankzij moderne zonnewering en toebehoren. Bovendien is een kierdichte woning veel stiller. Niet onbelangrijk, als je zoals ik, dicht bij de luchthaven woont. En uiteraard is er het energieverbruik. Ik heb een passieve woning gebouwd en maak gebruik van ledverlichting, energiezuinige computers, een smart-tv, een dampkap die recirculeert en een droogkast met warmtepomptechnologie. Zo verbruik ik slechts 1.500 kWh per jaar en heb ik een absoluut comfort. Dat is in een renovatie nooit haalbaar.”

Saelens: Ik heb daar een wat gemengd gevoel bij. Je moet ook kijken naar de impact van je materiaalgebruik. Als je bouwt moeten al die materialen opnieuw geproduceerd worden. In die zin is renoveren een duurzamere optie. Uiteraard zijn niet alle huizen om te bouwen naar de standaarden van vandaag. En dat blijft toch het belangrijkste. Je kan elk huis perfect energieneutraal maken door niet te verwarmen. Maar dat is niet de bedoeling, toch? Renoveren doe je voor je gebruiksgemak en comfort. Kruip anders in een tent.”

Met het oog op de Europese klimaat- en energiedoelstellingen, is het belangrijk dat we meer mensen aan het renoveren krijgen. Hoe moet de overheid dat aanpakken?

O: Mij valt het op dat veel mensen niet weten hoe zwaar hun ecologische voetafdruk is. Als je vraagt hoeveel ze verbruiken, dan antwoorden ze in euro’s. Ze zijn zich er weinig van bewust, en dus niet snel geneigd om aan een energetische renovatie te beginnen.

Peeters: Om mensen aan te zetten tot een verbouwing, zijn er vier zaken nodig. Ten eerste is er de emotionele motivatie. Die is voor iedereen anders. Ik hecht als vijftiger veel belang aan het esthetische karakter van mijn woning en de waardevastheid, terwijl een jong gezin eerder naar het budget zal kijken. Ten tweede heb je de factor informatie: je hebt onafhankelijk professioneel advies nodig. Ten derde is er de bank, want het financiële plaatje moet ook kloppen. Een vierde factor is ten slotte de aannemer: je wil zeker zijn dat die alles doet zoals je het verwacht. En daar heb ik toch nog vragen bij. Is de bouwsector vandaag al in staat om het groeiende volume aan renovaties op een kwaliteitsvolle manier op te vangen?

Goossens: Daar ligt ook een grote verantwoordelijk bij de scholen. Ik denk de bouwopleidingen zich nog te sterk toeleggen op nieuwbouw, terwijl men zou moeten nadenken over specifieke opleidingen rond renovatietechnieken.

Verelst Woningbouw en Renovatie

Verelst Woningbouw en Renovatie
  • Renovatie
  • Rustiek/Klassiek
  • Traditioneel
Bekijk woning

Livingwood

Livingwood
  • Nieuwbouw
  • Modern/Hedendaags
  • Houtskeletbouw
Bekijk woning

Producten

Adviesloket voor korte vragen over duurzaam bouwen en renoveren

Acasus - onafhankelijk bouwadvies

Adviesloket voor korte vragen over duurzaam bouwen en renoveren