Compressor aanschaffen en gebruiken

Wie regelmatig klust, heeft alle baat bij de aanschaf van een compressor. Met de samengeperste lucht kan je gereedschap aandrijven, banden oppompen, schilderwerken uitvoeren, enz. Hou bij de aanschaf van een compressor wel een en ander in de gaten.

Stap 1: compressor met of zonder olie

  • Je kan kiezen voor oliegesmeerde of olievrije compressoren.
  • De oliegesmeerde compressor is goedkoper dan zijn olievrije tegenhanger en voor nagenoeg alle compressorklussen thuis inzetbaar. Let er wel op dat je het oliepeil regelmatig checkt en de olie nu en dan ververst (zie stap 4: compressor onderhouden).
  • Ook aan denken: werk je bij lage omgevingstemperaturen (beneden de 5°C), kies dan niet voor een oliegesmeerde compressor. De olie kan dan verdikken met kwalijke gevolgen voor de machine.
  • Hét voordeel van de olievrije compressor is dat er in de gebruikte perslucht helemaal geen olieresten zitten. Deze compressor is dan ook erg populair bij specifieke persluchtprocessen in de voedingsindustrie en in de medische wereld (denk maar aan de persluchtgestuurde boor van je tandarts). Maar ook voor de klusser heeft dit systeem zijn voordelen. Zeker wanneer je de compressor gebruikt voor verfklussen. Want olieresten in de verf of lak kunnen het eindresultaat danig beïnvloeden.

Stap 2: schroefcompressor of zuigercompressor

  • Zowel de schroefcompressor als de zuigercompressor heeft specifieke voor- en nadelen. Voor klussers is de zuigercompressor de meest voor de hand liggende keuze, maar voor de duidelijkheid gaan we wat dieper in op beide types. Om de perslucht naar werktuigen te leiden, werken beide systemen met handige snelkoppelingen en flexibele slangen.

Zuigercompressor

  • Meest gebruikte compressor, die via een op- en neergaande beweging van een zuiger in een cilinder de gewenste luchtdruk opbouwt. Voor lage drukken bestaat de compressor uit een enkele cilinder. Om hoge drukken te generen zijn speciale meertrapsconfiguraties verkrijgbaar, maar die vallen buiten het domein van de gemiddelde klusser.
  • Geschikt voor algemene toepassingen met een varierend verbruik van perslucht en verschillende belastingen.
  • Je kan de druk zelf regelen afhankelijk van de toepassing. Met behulp van een manometer lees je af hoe groot de opgebouwde druk in het reservoir is.
  • De opgebouwde persluchtdruk kan hoog oplopen met dit type compressoren (van 8bar tot 30bar en meer).

Schroefcompressor

  • Bij dit systeem zorgen twee parallel opgestelde schroeven die in elkaar grijpen voor de opbouw van de luchtdruk.
  • De opbouw van de schroefcompressor maakt dat er een continue compressie ontstaat, in tegenstelling tot de zuigercompressor, die enkel druk opbouwt bij een samendrukkende beweging van de zuiger.
  • Dit type compressor is dan ook ideaal wanneer een permanent verbruik van perslucht nodig is, zonder grote verschillen in belasting.
  • Ook bij het produceren van grote volumes perslucht is de schroefcompressor economisch het interessantst.
  • Voor een lagere persluchtdruk (tot pakweg 15bar) biedt de schroefcompressor bovendien het hoogste rendement.
  • Trillingsvrije en stille werking.

Bij beide systemen zal ook de inhoud van het reservoir belangrijk zijn voor je keuze. Heb je veel perslucht nodig op korte tijd, neem het reservoir dan niet te krap. Zo vermijd je dat de compressor om de haverklap weer moet opstarten om extra perslucht aan te maken. Er zijn ook compressoren zonder reservoir voor eenvoudig blaasklussen.

Stap 3: werken met de compressor

  • De compressor is het uiteindelijke gereedschap waarmee je werkt. De hulpaggregaten of toestellen die je erop aansluit zorgen dat je de perslucht nuttig kan gebruiken. Er is veel keuze in persluchtgestuurde gereedschappen.

Basisbenodigdheden

  • Als je een compressor aanschaft, zitten daar soms enkele tools bij waarmee je typische basisklussen met perslucht kan uitvoeren. Anders moet je die hulpmiddelen apart kopen. De belangrijkste gereedschappen op perslucht zijn:

Het blaaspistool

  • Dit gebruik je om stof en vuil mee weg te blazen op de meest uiteenlopende plaatsen. Je kan er bijvoorbeeld de ketting van je fiets mee schoon spuiten.

De bandenopblazer

  • Uiteraard hét hulpmiddel om banden mee op te pompen (of af te laten). Op de manometer van het toestel kan je de huidige druk aflezen. Kijk in het onderhoudsboekje van je auto of op de zijkant van je fietsband voor de ideale drukwaarden.

Het spuitpistool

  • Dit pistool met reservoir kan je gebruiken om verf te verstuiven. Handig voor verfklussen op moeilijk bereikbare plekken (denk aan een gietijzeren hek met krullen en dergelijke…).

Niet- en nagelpistool

  • Een van de meest voorkomende toepassingen van perslucht is nieten en nagelen. Je kan het niet- of nagelpistool aansluiten op de compressor.
  • Hoe je precies te werk gaat, lees je in onze klus ‘Niet- of nagelpistool gebruiken’.

Pneumatische slagmoersleutel

  • Erg handig als je een groot aantal moeren moet vast- of losdraaien.
  • Dit krachtige gereedschap is ook een goede stok achter de deur om vastzittende moeren toch los te krijgen.
  • Bij de slagmoersleutel zit meestal een koffertje met een uitgebreide doppenset.

Opgelet: controleer bij de aanschaf het verbruik van de slagmoersleutel. Als het verbruik hoger ligt dan de capaciteit van je compressor, kan je de slagmoersleutel niet optimaal benutten. Dit geldt ook voor pneumatische beitels en hamers.

Stap 4: compressor onderhouden

  • Volg wat het onderhoud betreft de aanwijzingen van de fabrikant.
  • Het belangrijkste is dat je bij een compressor met een reservoir regelmatig het restvocht laat weglopen via het aftapkraantje onderaan het reservoir. Dit vocht komt vrij als de warme lucht (bij hogere druk neemt ook de temperatuur toe) afkoelt in het reservoir.
  • Controleer bij oliegesmeerde machines op gezette tijden het oliepeil. De fabrikant geeft meestal het aantal werkuren aan waarna je de olie best helemaal kan verversen.
  • Controleer regelmatig of de luchtfilter van de compressor nog in goede staat verkeert. Ook hier geeft de fabrikant aanwijzingen.
  • Heb je gedaan met werken, trek dan de stekker van de machine uit het stopcontact en laat de druk uit het reservoir.