Verplichte verzekering aannemers: wat zijn de voor- en nadelen voor de bouwheer?

Goed nieuws voor de bouwheer. Architecten, maar ook veiligheidscoördinatoren, waren tot op vandaag al verplicht om een aansprakelijkheidsverzekering aan te gaan. Nu komen daar waarschijnlijk ook aannemers en andere dienstverleners tijdens je bouwproject bij. Dat meldt De Tijd. "Het voorstel ligt nu bij de Raad van State. Die brengt nog haar advies over, waardoor er nog aanpassingen kunnen gebeuren", zegt Jeffrey Declercq van Bonus Advocaten.

Elke aannemer wiens takenpakket binnen de tienjarige aansprakelijkheid valt, is verplicht om een verzekering aan te gaan.

Toch maakt de Bouwunie zich zorgen. Enerzijds is de consument beter beschermd tegen bouwfouten. Anderzijds zou de aannemer de verzekeringskosten wel eens kunnen doorrekenen aan diezelfde bouwheer.

Foto: Twizzi.be  

Het wetsvoorstel is maar beperkt tot de woningbouw. Voor kantoren en scholen blijft een verzekering dus niet verplicht.

Het onderwerp ligt al jaren op tafel, maar deze week gaf de federale ministerraad dan toch haar goedkeuring aan het wetsontwerp. Als bouwheer zou je zo in de toekomst beter beschermd zijn wanneer je aannemer verantwoordelijk wordt geacht voor een bouwkundige fout op grond van zijn tienjarige aansprakelijkheid. Ook de discriminatie tussen aannemers en architecten is zo van de baan (zie verder).

Op zijn Frans?

Elke aannemer, architect of andere dienstverlener, wiens takenpakket binnen de tienjarige aansprakelijkheid valt, moet verplicht een verzekering aangaan wanneer de nieuwe Wet-Peeters in voege treedt. Volgens verschillende media is dat vanaf 1 januari 2018. Er is een schadevergoeding voorzien van maximum 500.000 euro, afhankelijk van hoeveel je gebouw waard is.

Ook is er sprake van een attest dat je als bouwheer zou krijgen van de aannemer. "Wordt zo'n attest bindend? Kan je als bouwheer weigeren om de factuur te betalen indien de werken toch al bezig zijn zonder zo'n attest? In Frankrijk is dit wel het geval, dan wordt de overeenkomst nietig verklaard", zegt Jeffrey Declercq. "In België lijkt de Wetgever geen vermoeden van aansprakelijkheid ten laste van aannemer en/of architect in te voeren, in tegenstelling tot het Franse systeem. De vraag blijft dan ook of de aanpassingen genoeg bescherming bieden voor de bouwheer."

"Hogere (ver)bouwkost onvermijdelijk"

Organisaties als Bouwunie en Confederatie Bouw zien een ander groot probleem. Enerzijds is de consument beter beschermd tegen bouwfouten, ook wanneer een aannemer failliet zou gaan in tussentijd. Anderzijds zou de aannemer de verzekeringskosten wel eens kunnen doorrekenen aan diezelfde bouwheer. Dat vertaalt zich dan logischerwijs in een hogere bouwkost.

"Aannemers en bouwpromotoren geven al aan dat ze niet anders kunnen", weet Declerq. "Zeker voor kleinere aannemers is dit nog eens een extra kost." 

Nog extra inspanningen nodig

Voordien waren alleen architecten en veiligheidscoördinatoren verplicht om een verzekering aan te gaan bij een bouwproject. Vanaf nu zijn zowel architecten als aannemers verplicht om zich te verzekeren, maar enkel voor hun tienjarige aansprakelijkheid. Hoe de invulling van de verzekering voor de andere dienstverleners eruit zal zien, is nog niet helemaal duidelijk.

"Maar wat bijvoorbeeld met lichte verborgen gebreken? Of andere verantwoordelijkheden die buiten de tienjarige aansprakelijkheid vallen, zoals schade aan derden? Bovendien moet je als bouwheer zelf actie ondernemen en kunnen bewijzen dat de architect of aannemer in de fout is gegaan. Niet altijd even evident."

"Mooie kans laten liggen"

Daarnaast komt de verzekering alleen tussen in geval van stabiliteits- en waterdichtheidsproblemen. En maar totdat je ruwbouw gesloten is: "Tot wanneer is dat? Totdat je ramen erin staan? De grens is hier vaag. Bovendien komen in de bouwfases nadien vaak nog steeds dergelijke problemen aan het licht", merkt Declercq op.

Ook is het wetsvoorstel maar beperkt tot de woningbouw. Voor kantoren en scholen blijft een verzekering dus niet verplicht. Architectenorganisatie NAV hoopt bovendien dat ook alle dienstverleners in de bouw een verplichte verzekering moeten opnemen. De ministerraad volgt dit voorstel mee op.

Volgens Declercq laat de overheid alleszins een mooie kans liggen: "In plaats van een 'beperkte' verzekering voor de tienjarige aansprakelijkheid, zou de overeenstemming van de waarborgregeling (cf. Woningbouwwet) met de verplichte verzekering voor de burgerrechtelijke aansprakelijkheid van 'alle' bouwactoren tot een ruimere bescherming voor de bouwheer leiden."