Leien

Naast dakpannen wordt er ook vaak gekozen voor leien als dakbedekking.  Zoals de naam al doet vermoeden, werden leien vroeger gemaakt uit leisteen. Dat is nu nog steeds het geval, al werd het aanbod intussen uitgebreid met kunststofleien en leien uit zink en bitumen.

Foto: SVK  

S2JD architectes

Foto: Eternit NV  
Foto: SVK  

Pans dakwerken

Foto: Eternit NV  
Foto: Eternit NV  

Soorten leien

1. Natuurleien

Leisteen is duurzaam.  Het is een vet materiaal, heeft weinig poriën en is daardoor niet waterdoorlatend. Daardoor hebben natuurleien een quasi onbeperkte levensduur. Daar hangt natuurlijk ook een prijskaartje aan vast: een natuurlei is dan ook het duurste uit het leienassortiment.

Omdat de natuurlei een natuurlijk product is, is niet elke lei identiek. Dat kan gaan van kleine schoonheidsfoutjes tot minieme verschillen in de grootte en dikte. Maar net dat geeft een dak uit natuurleien die ietwat ruwere charme. 

2. Vezelcementleien

Met een samenstelling uit cement, water, lucht en cellulosevezels is een vezelcementlei, ook kunstlei genoemd, veel goedkoper dan de natuurlei. Deze is ook gemakkelijker in het onderhoud en een pak lichter. Maar hoewel de vezelcementlei met zo’n 50 jaar ook een best lange levensduur heeft, moet die daar toch onderdoen voor de ‘onvergankelijke’ natuurlei.  

Een voordeel is dat je bij vezelcementleien de keuze hebt uit een zeer brede waaier van diverse kleuren en formaten. Je kan zelfs kiezen voor een imitatie van de natuurlei. Vezelcementleien zijn trouwens ook 100% recycleerbaar. 

Omdat vezelcementleien fabrieksmatig geproduceerd worden, zijn alle leien van identiek dezelfde grootte. Dat maakt het gemakkelijker om ze te plaatsen. Vezelcementleien kunnen dus naast dakbedekking ook dienen als gevelbekleding. Er wordt dan ook vaak gekozen voor een dak dat overloopt in de gevel.

3. Bitumen leien

De naam verraadt het al: deze leien zijn gemaakt van bitumen. Dat is een stroperige vloeistof die op aardolie gebaseerd is en beter bekend staat als teer. In de volksmond worden bitumen leien ook wel shingles genoemd. Ze zijn licht en flexibel en worden vaak gebruikt als bedekking voor tuinhuisjes en carports.

4. Zinken leien

Zinken leien heb je in meerdere formaten en zijn groter dan de standaardlei. En dat is een voordeel: hoe groter de lei, hoe goedkoper de plaatsing. De lei op zich is natuurlijk duurder – de kostprijs zit tussen die van de natuurlei en vezelcementlei in – maar dat compenseer je onmiddellijk doordat er minder werkuren nodig zijn. De plaatsing van zinken leien is dan wel weer complexer. Je geeft deze klus dus best uit handen. Dit is werk voor een vakman. 

Plaatsing

Leien worden op een eenvoudige manier geplaatst. Ze worden door middel van haken en koperen nagels op panlatten bevestigd. Daarvoor gebruikt de dakdekker een speciale leidekkershamer of pneumatische toestellen. Andere gereedschapsmaterialen die hij daarvoor nodig heeft zijn een leischaar, handschaar, brugijzer en een trekhaak.

Er bestaan heel wat legpatronen voor leien waarmee je je dak – en gevel – kan personaliseren. Ruitpatroon, halfsteensverband, Leuvense dekking, het maasdak… noem maar op. Meer over deze verschillende methodes lees je in ons artikel 'De verschillende legpatronen van leien'.

Onderhoud

Net als iedere andere vorm van dakbedekking, vraagt een leien dak geregeld onderhoud. Aan te raden is om elk jaar te controleren of er gebroken of ontbrekende leien zijn. Leien hebben ook te lijden onder de grillen van Moeder Natuur. Controleer dus ook op vorstschade en eventuele mosvorming.

Volg bij het reinigen van het dak en het verwijderen van mos steeds de instructies van de fabrikant op. Natuurleien vragen namelijk een andere reinigingstechniek dan kunstleien. Die laatste kan je na het reinigen bijvoorbeeld voorzien van een coating die de leien tot wel 20 jaar beschermt tegen vervuiling en mos. 

Opgepast met asbest! 

Sinds 2001 is er in België een verbod op asbest. Dit materiaal werd vroeger veel gebruikt in bouwmaterialen met als gevolg dat het in veel oude woningen aanwezig is. In cementgolfplaten, vloertegels, en isolatiemateriaal bijvoorbeeld, maar ook in leien. 

Hoe weet je of de leien op jouw dak asbest bevatten? Vind je de markering ‘NT’ op de rugkant, dan is de lei asbestvrij. Dat geldt ook voor leien geproduceerd na 1996. Leien die voor 1990 geproduceerd zijn, bevatten wel asbest. Al geldt dat niet voor alle merken. 

Met het blote oog is het moeilijk te zien of de lei asbest bevat. Als je met vuur langs de lei gaat en de vezels smelten weg, is de lei ook asbestvrij. Blijven de vezels gloeien? Dan zit je waarschijnlijk met asbesthoudende leien. Bij twijfel roep je toch best de hulp van een expert in. Asbest kan namelijk negatieve gevolgen hebben voor je gezondheid. 

Hoe asbest verwijderen? Lees het in ons artikel 'Verwijder asbest op een zo veilig mogelijke manier'.

Leien met geïntegreerde pv-cellen

Tegenwoordig worden we onderworpen aan strenge EPB-normen. Zonnepanelen leveren meteen heel wat punten op, maar esthetisch gezien zijn ze niet bepaald een meerwaarde voor je dak. Je kan daarom ook kiezen voor leien met geïntegreerde pv-cellen. 

Vanop afstand zijn dit soort leien nauwelijks te onderscheiden van gewone leien. Op die manier heb je een doorlopend dakvlak zonder enige onderbreking. De leien worden met kabels met elkaar verbonden en vervolgens via de omvormer gekoppeld aan je woning. 

Producten

Zelfdragende dakelementen

Evolution Products

Zelfdragende dakelementen

VI90 PV: volledig geïntegreerd zonne-energie systeem voor een harmonieus dak

Monier

VI90 PV: volledig geïntegreerd zonne-energie systeem voor een harmonieus dak

Solesia zonnedaken met leien of dakpannen: esthetisch én efficiënt

Eternit NV

Solesia zonnedaken met leien of dakpannen: esthetisch én efficiënt

Dakpanelen: kies voor isolatie en binnenafwerking in één product

UNILIN

Dakpanelen: kies voor isolatie en binnenafwerking in één product

Roofreflex: het beste onderdak voor je isolatie, EPC en wooncomfort

Aluthermo SA

Roofreflex: het beste onderdak voor je isolatie, EPC en wooncomfort