Isolatiematerialen: maak de juiste keuze

Als je twee isolatiematerialen met elkaar vergelijkt, weet je dat het materiaal met de laagste lambda-waarde het beste isoleert bij een gelijke dikte.

Foto: Pluimers Isolatie  

Wie wil isoleren, heeft de keuze uit een ruim aanbod aan materialen. Het grote verschil zit hem in de lambda-waarde uitgedrukt in W/mK. Dit geeft aan hoe goed of hoe slecht een bepaald materiaal de warmte geleidt. Hoe beter de warmtegeleiding, hoe hoger de lambda-waarde en hoe slechter het materiaal isoleert.

K, E, R, U, ... : het isolatiealfabet. Dit artikel maakt je wegwijs in alle waardes en afkortingen van isolatie.

Lambda-waarde

Als je twee isolatiematerialen met elkaar vergelijkt, weet je dat het materiaal met de laagste lambda-waarde het beste isoleert bij een gelijke dikte. Dit wil niet zeggen dat je met een materiaal met een hogere lambda-waarde niet dezelfde prestaties bereikt als met een lage waarde. Je moet alleen meer isolatie aanbrengen.

R-waarde

Daarom is het bij de aankoop van isolatiemateriaal interessanter om rekening te houden met de R-waarde of warmteweerstand van het isolatiemateriaal. Hierin zit ook de dikte van het materiaal verrekend. Hoe groter de R-waarde, hoe groter de weerstand die de warmtedoorgang ondervindt en hoe beter het materiaal isoleert. Deze waarde is ook heel belangrijk bij de aanvraag van subsidies. In Vlaanderen moet deze minstens 3 m²K/W bedragen, in Wallonië 3,5 en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 4 m²K/W.

Hou bij de keuze van isolatiematerialen niet alleen rekening met de isolatiewaarde, maar ook met het gebruiksgemak, de milieuvriendelijkheid en uiteraard de kostprijs. Ruwweg kan je de isolatiematerialen opdelen in drie categorieën: minerale wollen, synthetische materialen en bio-ecologische producten.

Minerale wol

Isolatie van minerale wol kan bestaan uit rotswol of glaswol. Bij rotswol is het basismateriaal vulkanisch gesteente, bij glaswol bestaat de basis uit glas.

Foto: Knauf  

Isolatie van minerale wol kan bestaan uit rotswol of glaswol. Bij rotswol is het basismateriaal vulkanisch gesteente, bij glaswol bestaat de basis uit glas. Qua prijs en isolatiewaarde zijn ze aan elkaar gewaagd, maar rotswol is meestal iets duurder.

Minerale wol is thermisch isolerend, geluidsabsorberend en onbrandbaar. Het materiaal is soepeler dan kunststofplaten. Omdat de minerale vezels oneffenheden opvangen en vlot over spouwankers schuiven, is dit isolatiemateriaal ook geschikt om onregelmatige oppervlakken mee te isoleren. Minerale wol komt voor in verschillende vormen. Voor de isolatie van hellende daken zijn er de zachte isolatiedekens. Hoe je deze het beste plaatst, lees je hier.

Verder zijn er nog de halfharde platen van minerale wol (voor spouwisolatie) en harde wolplaten (voor de isolatie van onder meer zwevende vloeren).

Opgelet: draag handschoenen, een stofmasker en beschermende kledij als je isolatie van minerale wol zelf plaatst. Soms veroorzaakt minerale wol jeuk en huidirritatie.

Kunststof

Kunststof isolatieplaten zijn waterafstotend, waardoor ze makkelijker te plaatsen zijn in vochtige omstandigheden. Bovendien zijn ze laag in gewicht en makkelijk versnijdbaar.

Foto: UNILIN  

De lambdawaarde van kunststofisolatie is lager dan die van minerale wol. Dus kunststof isolatiemateriaal isoleert beter bij eenzelfde dikte.

Foto: Recticel Insulation  

De lambda-waarde van kunststofisolatie is lager dan die van minerale wol. Dus kunststof isolatiemateriaal isoleert beter bij eenzelfde dikte. Nadeel is dat kunststof minder flexibel is en daardoor niet zo geschikt om oneffen oppervlakken te isoleren. Ook de prijs ligt wat hoger.

Kunststof isolatieplaten zijn waterafstotend, waardoor ze makkelijker te plaatsen zijn in vochtige omstandigheden. Bovendien zijn ze laag in gewicht en makkelijk versnijdbaar. Isolatie van kunststof is verkrijgbaar in verschillende varianten.

Cellenglas

Kenmerkend voor cellenglas is de zeer hoge drukweerstand. Daarom is het een graag gebruikt materiaal om onder het metselwerk te plaatsen om zo koudebruggen te voorkomen.

Foto: Isolteam  

Cellenglas is een uiterst hard isolatiemateriaal op basis van kwartszand. Kenmerkend voor cellenglas is de zeer hoge drukweerstand. Daarom is het een graag gebruikt materiaal om onder het metselwerk te plaatsen om zo koudebruggen te voorkomen. Als plaatmateriaal kan het dienen voor de isolatie van platte en hellende daken. De hoge kostprijs is zowat het belangrijkste nadeel.

Bio-ecologische isolatiematerialen

Hennep levert drie verschillende basisproducten op: zaad, de houterige stengels en de lange hennepvezel. De stengels dienen vermengd met kalk als goede isolator en hebben sterke vochtregulerende eigenschappen.

Foto: ISOVER  

Er bestaat ook een alternatief voor de traditionele isolatieproducten. Namelijk de bio-ecologische isolatiematerialen. Deze bestaan uit (bijna) onuitputtelijke, natuurlijke grondstoffen. De bio-ecologische materialen zijn plantaardige, dierlijke en/of minerale grondstoffen. Het bevat geen of zo weinig mogelijk chemische toevoegstoffen, belasten het milieu minimaal en hebben geen schadelijke gevolgen voor de gezondheid.

De winning en productie van deze materialen gebeurt zoveel mogelijk lokaal. Voor de aankoop van bio-ecologische isolatiematerialen kan je terecht bij gespecialiseerde handelaars. De prijs van deze producten ligt doorgaans wat hoger.

Hou er rekening mee dat de ecologische prestatie niet alleen afhankelijk is van de herkomst van het materiaal. De isolatiewaarde is zeker zo belangrijk.

De bekendste bio-ecologische isolatiematerialen zijn:

  • Vlas: verkrijgbaar in de vorm van isolatiedekens en dus geschikt voor diverse isolatietoepassingen (hellende daken, vloeren, muren …). Een belangrijk voordeel van vlas is dat het goed vocht kan opslaan en weer afgeven.
  • Schapenwol: eveneens beschikbaar als isolatiedekens. Schapenwol heeft bovendien een erg hoge brandweerstand. Behalve voor traditionele isolatieoplossingen ook geschikt als isolatiemateriaal voor buizen en leidingen.
  • Stro: toegepast in strobouw als muurisolatie, maar ook perfect te gebruiken als vloer- of dakisolatie.
  • Kurk: kurkplaten kan je als spouw-, vloer- en dakisolatie gebruiken. Het is ook verkrijgbaar in korrelvorm en dan vooral interessant bij renovaties, bijvoorbeeld als opvulling tussen draagbalken of als isolatie onder een gewapende chape. Kurk bestaat eveneens op rollen. Het is een goede akoestische isolator.
  • Papier: verkrijgbaar als matten, maar vooral bekend in de vorm van papiervlokken. Deze vlokken worden ingeblazen en gelijkmatig verdeeld in horizontale oppervlakken zoals tussen roosteringsbalken of op vloerplaten. Ze worden ook onder druk ingespoten met een speciale machine voor het isoleren van spouwmuren of hellende daken. Dit type isolatie biedt een goede weerstand tegen oververhitting, is dampopen, vochtregulerend en akoestisch isolerend.
  • Hennep: hennep levert drie verschillende basisproducten op: zaad, de houterige stengels en de lange hennepvezel. De stengels dienen vermengd met kalk als goede isolator en hebben sterke vochtregulerende eigenschappen. Hennep als isolatie vind je voornamelijk in de vorm van rollen (dekens) of platen.
  • Perliet: dit onbrandbaar vulkanisch gesteente wordt in korrelvorm gebruikt voor zowel thermische als akoestische isolatie, vaak vermengd met betonchape of uitvullingsbeton. Het bestaat ook in de vorm van stijve isolatieplaten en is dan geschikt voor de isolatie van platte daken.
  • Vermiculiet: afkomstig van leisteen en meestal toegepast in korrelvorm. Los gestort is het geschikt als isolatie tussen roosterbalken. Gemengd met bitumen kan het dienen als dakisolatie en tegelijkertijd als afschotlaag onder de dakbedekking van platte daken. Het is vooral een nuttig isolatiemateriaal in vochtige ruimtes (spouwmuren, kruipkelders) en op extreem warme plekken (rookkanalen).

Vlas is verkrijgbaar in de vorm van isolatiedekens en dus geschikt voor diverse isolatietoepassingen (hellende daken, vloeren, muren …). Een belangrijk voordeel van vlas is dat het goed vocht kan opslaan en weer afgeven.

Foto: UNILIN  

Hoe goed isoleren isolatiematerialen?

Onderstaande tabel geeft een overzicht van verschillende materialen en hun isolerende capaciteiten. Hoe lager de ?-waarde, hoe beter het materiaal isoleert.

IsolatiematerialenLambda-waarde W/mK
Vlas 0,038
Hennep 0,038 à 0,042
Papiervlokken 0,035 à 0,040
Houtvezel 0,037 à 0,040
Kokosvezel 0,040
Katoen 0,042
Kurk 0,038 à 0,040
Schapenwol 0,035 à 0,040
Stro  0,056
Perliet 0,051
Vermiculiet 0,053
Cellenglas 0,040 à 0,050
Silicaat-schuimkorrels 0,040
Glaswol 0,031 à 0,044
Rotswol 0,031 à 0,044
EPS 0,031 à 0,045
XPS 0,028 à 0,038
PF (resolschuim) 0,020 à 0,022
PUR 0,023 à 0,028
PIR 0,021 à 0,026

Producten

SoundBlock, de Gyproc oplossing voor hoge geluidsisolatie

Gyproc

SoundBlock, de Gyproc oplossing voor hoge geluidsisolatie

Kimblokken, isolerend en dragend tegelijk

Ytong

Kimblokken, isolerend en dragend tegelijk

Isolatie in de agrarische sector

Pluimers Isolatie

Isolatie in de agrarische sector

COMBI-FLOOR: vloerisolatie met OSB afwerkingsplaat

IKO enertherm

COMBI-FLOOR: vloerisolatie met OSB afwerkingsplaat

Optimaal isoleren en ventileren? Met het gratis magazine isolatie en ventilatie

Verstandig Bouwen

Optimaal isoleren en ventileren? Met het gratis magazine isolatie en ventilatie

URSA XPS: de ideale vloerisolatie

URSA

URSA XPS: de ideale vloerisolatie