livios logo

Nieuwe houtbouwmethode: snel, licht en sterk isolerend

Dragende panelen die tegelijk isoleren? Overal ter wereld worden ze gebruikt. Architectenbureel AXCIS uit Landen introduceert de techniek nu ook in ons land. "De eisen voor nieuwbouw worden almaar strenger", vertelt Jan Peeters. "Dat maakt een degelijke isolatie en feilloze uitvoering steeds belangrijker. En dat terwijl de kwaliteit van het metselwerk er de afgelopen 25 jaar sterk op achteruit is gegaan. Daarom ging ik op zoek naar een alternatieve bouwmethode."

In Sint-Truiden bouwde Architectenbureel Axcis 25 appartementen met SIP's.


  

Dragende panelen

Peeters startte zijn zoektocht online en kwam terecht in het noorden van de Verenigde Staten en Canada, waar gebouwen opgetrokken worden uit SIP’s of Structural Insulated Panels. Dit zijn dragende panelen met aan weerszijden een OSB-plaat en daartussen isolatie uit geëxpandeerd polystyreen. "Een nieuwe wereld ging voor me open. Overal worden SIP’s toegepast, van China tot Zuid-Amerika. Maar in België hebben we een bekrompen visie als het op bouwen aankomt. Ik werk al 25 jaar als architect en had er nog nooit van gehoord."

Hoogste houten gebouw van België

Een paneel weegt 50 kg en kan dus gemakkelijk door twee personen gedragen worden.


  

Ondertussen realiseerde Peeters, die een SIP-fabrikant vond in Tsjechië, een eerste project in Sint-Truiden: een appartementsgebouw van drie bouwlagen. De ruwbouw en plaatsing van de ramen van fase 1, bestaande uit 25 appartementen, nam amper vier wintermaanden in beslag. "Als alle maten goed uitgezet zijn, kan er weinig misgaan. In een latere fase bouwen we hier nog een woontoren van acht verdiepingen. Dat zal het hoogste houten gebouw van België worden."

Een laag cellenbeton dient om de ondergrond perfect uit te vlakken voor de plaatsing van de panelen.


  

Moeilijk bereikbare projecten

Ook voor particuliere bouwheren, hebben SIP’s heel wat te bieden. "Denk aan nieuwbouw, maar ook aan bijbouwen aan of bovenop bestaande constructies. De panelen wegen maar 50 kilogram en zijn ideaal om in de hoogte te bouwen. Ook voor moeilijker bereikbare projecten, zoals rijwoningen in de stad, zijn ze uiterst geschikt. Je kan ze met twee man vlot langs de voordeur naar binnen dragen."

Vier troeven

Een speciaal koppelprofiel zorgt voor doorlopende isolatie tussen twee SIP's.


  

Peeters ziet vier belangrijke voordelen:

  1. Extra isolatie: een SIP met een dikte van 17 centimeter bevat 14 centimeter EPS-isolatie. Daarmee voldoe je in één klap aan de EPB-eisen.
  2. Lichtere constructie: daardoor mocht in ons project de funderingsplaat vijf centimeter dunner zijn. Een forse besparing!
  3. Snellere uitvoeringstermijn.
  4. Nauwgezette kwaliteitscontrole. De panelen worden in gecontroleerde omstandigheden geproduceerd.

Voorbereiding is alles

Maar hoe gaat bouwen met SIP’s concreet in zijn werk? "De voorbereiding is alles", zegt Iris Appeltans van AXCIS. "De panelen van 1,25 meter breed worden op de juiste hoogte gemaakt en op voorhand voorzien van alle uitsparingen voor ramen en deuren. De productie is zo maatvast, dat we nadat het order van de panelen geplaatst is, onmiddellijk ook het buitenschrijnwerk bestellen."

Praktische opbouw

De binnenzijde wordt afgewerkt met gipskartonplaten.


  

De uitvoering van een SIP-gebouw gebeurt niet door traditionele metsers, maar door schrijnwerkers. "Bovenop de fundering komt eerst een laag cellenbetonblokken om oneffenheden in het beton uit te vlakken. Tenzij het beton perfect vlak gepolierd is", zegt Peeters. "Daarna volgt de plaatsing van de panelen, aan de hand van het meegeleverde legplan. Het koppelen van de panelen gebeurt met speciale houten koppelprofielen. Die zorgen ervoor dat de isolatie doorloopt.”

Afwerking

Voor de afwerking aan de binnenzijde zijn gipskartonplaten het meest courant. "Voor massievere muren en een grotere brandweerstand, kan je nog een houtvezelplaat van vier centimeter dik tegen de SIP’s bevestigen."
"Qua buitenafwerking is alles mogelijk: gevelsteen, gevelpleister, steenstrips ... Ook voor het dak heb je diverse opties: hellend, plat, je kan zelfs werken met SIP’s."

Massieve houten vloeren

In het appartementenproject werkten ze met massieve houten vloerelementen van cross laminated timber of CLT. Omwille van de  grote massa, omdat in een appartementsgebouw een akoestische buffer heel belangrijk is. "Maar in een particuliere woning vormen klassieke I-liggers een goedkoper alternatief", weet Peeters.

Oververhitting voorkomen

Een uitdaging bij houten woningen, is het gebrek aan massa. Ze bufferen warmte en koude niet zo efficiënt als een traditionele bouw. "Daarom moet je via het ontwerp oververhitting zoveel mogelijk voorkomen. Wij werken bijvoorbeeld met grote dakoversteken in de zuidelijke gevel en met zonwering aan de buitenzijde."

Drie opties voor de technieken

Om technieken weg te werken zijn er verschillende opties. "Je kan probleemloos verticale sleuven uitslijpen in SIP’s", zegt Appeltans. "Of je maakt gebruik van een leidingenspouw tussen de SIP’s en de afwerking met gipskartonplaten. Een laatste optie, is dat je uitsparingen voor leidingen rechtstreeks in de fabriek laat aanbrengen. Maar dat geniet niet onze voorkeur omdat je dan toch aan flexibiliteit inboet."

Kostenplaatje

Qua kostprijs verschilt bouwen met SIP’s niet merkelijk ten opzichte van andere bouwtechnieken. "De materiaalkost is duurder, maar dat verdien je terug door de snelle uitvoeringstermijn. Ook de transportkost is te verwaarlozen. Het transport vanuit Tsjechië kost 1.000 euro per vrachtwagen. Reken op twee vrachtwagens voor een volledige woning", besluit Peeters.


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/ruwbouw/muren/binnenmuur/28242/nieuwe-houtbouwmethode-snel-licht-en-sterk-isolerend/