Dit zijn de energiebronnen van de toekomst...

Vijf energiegerelateerde stellingen. Daarop vijf keer de visie van Patrick O, directeur van Viessmann, fabrikant van verwarmingssystemen. O beaamt, corrigeert en weerlegt. "Waarom zou stookolie geen optie zijn voor nieuwbouw? Pellets een niche? Dan is je visie te beperkt." En is kritisch. "Het EPB is innovatiefnuikend."

"Stookolie is niet dé dominante energiebron van weleer. Maar waarom zou het niet kunnen in nieuwbouw?"

Foto: Informazout vzw  

"Het EPB zal in de toekomst de keuze qua technieken en energiebronnen mee beïnvloeden en uiteindelijk bepalen."

Foto: Luminus  

"De werkingstemperatuur is allesbepalend. De renovatiemarkt zit typisch tussen de 40 en 70° C. En tussen die temperaturen heeft gas heel wat voordelen."

Foto: Primagaz Belgium N.V.  

"Hout moet een lokale business zijn. Dat impliceert dat je je bossen systematisch moet onderhouden, dat je aan bosbeheer doet."

Foto: Viessmann Belgium bvba  

"Een centraal verwarmingssysteem inruilen voor iets apart per leefruimte? Dat kan toch niet de bedoeling zijn!"

Foto: Viessmann Belgium bvba  

"Waarom in een toekomstige verkaveling een klassieke gasinfrastructuur leggen? Wat als een techniek als de warmtepomp ervoor zal zorgen dat bijvoorbeeld drie op vier gezinnen niet meer voor gas kiezen?"

Foto: Fluvius  

1. Nieuwbouw en stookolie: afknapper?

Voor nieuwbouw staat stookolie al lang niet meer bovenaan het verlanglijstje, zo lijkt het. Maar ook bij renovaties moet deze energiebron steeds vaker baan ruimen... of toch niet? "Het vroegere succes is inderdaad afgenomen. Het is niet dé dominante energiebron van weleer. Nog maar één op tien ketels die we verkopen, is een stookolieketel."

"Geen aardgas? Opties beperkt"

"Stookolie passé? Zo scherp durf ik het niet stellen. Neem nu een nieuwbouw in Wallonië: je volgt de Trias energetica en isoleert, bouwt kierdicht en installeert een ventilatie D. Voor welke energiebron kies je dan? Als er geen aardgas is, zijn je opties beperkt. En dan zou ik kiezen voor stookolie. Je verbruikt zo'n 800 à 1.000 liter en het is een simpele en makkelijke oplossing. Dus waarom zou het dan niet kunnen in een nieuwbouw?"

"EPB verdringt gas en olie"

"Een lucht-waterwarmtepomp is natuurlijk ook een optie. De investeringskost is ongeveer gelijk, maar deze techniek scoort stukken beter in het EPB. Stookolie en gas zijn hier als fossiele brandstoffen in het nadeel." 
"Het EPB zal in de toekomst de keuze qua technieken en energiebronnen mee beïnvloeden en uiteindelijk bepalen. Ik durf zelfs te stellen dat het moeilijk wordt om met fossiele brandstoffen onder de E60 te gaan. Gas en stookolie zullen enkel een optie zijn in combinatie met andere technieken."

2. Gas wordt dé energiebron van renovatiemarkt

"Er zit een grote grond van waarheid in deze stelling. En dat heeft alles te maken met de werkingstemperatuur van een verwarmingssysteem. Hoe hoger die is, hoe minder keuze qua systemen. Als je 180° C moet halen, zijn de opties zeer beperkt. Bij 60° C daarentegen wordt de keuze ruimer: de betere warmtepompen, condensatie- of houtketels ... Bij 25° C is ook de zon een optie."

"Werkingstemperatuur allesbepalend"

"Het scala aan oplossingen is dus omgekeerd evenredig aan die werkingstemperatuur. De renovatiemarkt zit typisch tussen de 40 en 70° C. En voor die temperatuur beschikt aardgas over zeer goede troeven. Het heeft een grote energiedichtheid en is dankzij een goede infrastructuur - zeker hier in Vlaanderen - vlot beschikbaar. Daarnaast is het prijsvast en kan het een grote energievraag aan."

3. Pellets zijn en zullen een nicheproduct blijven

Studiedagen. Congressen. Debatten. Heel wat ondernemingen doen hun uiterste best om het pelletpotentieel te onderstrepen. Maar op particulier niveau lijkt daarvan weinig tot in de praktijk door te dringen. "Dan ken je volgens mij toch niet alle details van de laatste ontwikkelingen", weerlegt O. "Je kan de prijsevolutie van energie natuurlijk niet tot na de komma voorspellen, maar we kunnen wel tendensen inschatten. De prijs van hout zou in de toekomst stabiel blijven. En met een energiekost die ongeveer de helft is van zijn fossiele tegenhangers, zijn pellets in bepaalde gevallen zeker het overwegen waard."

"Goedkoper, maar niet zo simpel"

"Nog eens een voorbeeld uit Wallonië. Iemand met een jaarlijks verbruik van 5.000 liter stookolie, die zijn verwarmingsfactuur wil aanpakken. Door de te hoge werkingstemperatuur is een warmtepomp geen optie. Wel, dan blijft alleen hout over. Een pelletketel is wel geen goedkope of 'makkelijke' oplossing. Zo'n ketel is groot en vereist meer onderhoud. Je moet je pellets stockeren, op voorhand bestellen en dus ook vooraf financieren. Maar een gehalveerde verwarmingsfactuur maakt die moeite en kosten het overwegen waard."

"Eén hectare is 5.000 liter mazout"

"Hout is duurzaam. Eén hectare bos is het energetisch equivalent van 5.000 liter mazout. Maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat je het overvliegt vanuit pakweg Canada. Hout moet een lokale business zijn. Dat impliceert dat je je bossen systematisch moet onderhouden, dat je aan bosbeheer doet."

4. Warmtepomp wordt dé standaardoplossing voor onze warmtevraag

"Voor renovatie ligt de werkingstemperatuur te hoog. Dan moet je al een heel goede warmtepomp hebben om financieel én energetisch goed te zitten. In deze stelling ontbreken dus twee woorden: 'voor nieuwbouw'." Ook nu de warmtevraag steeds kleiner wordt? "Dat is een andere discussie. Maar het is fout om te stellen dat je een passiefhuis niet moet verwarmen in de winter. Ik hoor dan dat sommigen kiezen voor een elektrische radiator in de living. Is dat echt de weg die we willen inslaan? Een centraal verwarmingssysteem inruilen voor iets apart per leefruimte? Dat kan toch niet de bedoeling zijn! Je warmwatervraag blijft trouwens constant, in welk type huis je ook woont."

"Heeft gas nog nut?"

"Een bedenking: net- of stadsverwarming is gekend in het buitenland. Hier in België hebben we vijf jaar geleden in Aalst en Verviers de laatste centrales afgebroken. We hebben in België bijna geen districtheating meer. En nu zouden we er plots naar willen terugkeren? Nog ééntje: waarom zouden we in een toekomstige verkaveling nog een klassieke gasinfrastructuur leggen? Wat als een techniek als de warmtepomp ervoor zal zorgen dat bijvoorbeeld drie op vier gezinnen niet meer voor gas kiezen?"

5. Niet zonne-energie, maar wind is de toekomst

"Wind is zeker een opportuniteit, maar biedt niet dé oplossing. Het is wel belangrijk dat we binnen de Belgische context kijken wat we met windenergie kunnen doen. Hoe kunnen we die 64 kilometer kustlijn zo goed mogelijk benutten?"

"Aandeel in een windmolen"

En op particulier niveau? Staat in de verkaveling van 2030 één windmolen voor alle woningen? "In Wallonië zijn er bij mijn weten al gemeentes en wijken die één centrale molen hebben. Ook al gezien: dat je bijdraagt aan de renovatie van een windmolen. Zo creëer je betrokkenheid en maak je het draagvlak groter. Maar blijkbaar moet je maar liefst zestig aanvragen indienen om één molen te mogen zetten. Men verbrandt dus veel energie, maar op de verkeerde manier."

Conclusie?

"De oplossing van de toekomst is niet één energiebron of specifieke techniek", vat O samen. "Het antwoord wordt een mix: van geothermie over pellets, van wind tot olie. Er zal geen dominante energiebron meer zijn. Stel je voor dat iedereen plotseling massaal overstapt naar pellets. Of dat alle ketels plaats ruimen voor warmtepompen. Dat kunnen onze bossen en elektriciteitsvoorzieningen niet aan. De toekomst wordt een waaier aan oplossingen."

6. EPB innoveert, maar remt ook af

Patrick O heeft ook een eigen boutade in petto. "Het EPB is een mooie reglementering, in die zin dat ze transparantie schept en de bouwsector verplicht om te innoveren. Maar ze houdt die innovaties tegelijk ook tegen. Nieuwe technieken zoals thermische warmtepompen en hybride verwarmingstoestellen kunnen immers moeilijk verwerkt worden in de berekeningssoftware. De sprongen die de technologie nu maakt, zijn ongezien. Maar de EPB-programmatuur kan die ontwikkelingen niet volgen. Ik roep dan ook op om hierin te investeren, zodat deze software meekan met zijn tijd."

Producten

Welke tank moet ik kiezen voor mijn mazoutopslag?

Informazout vzw

Welke tank moet ik kiezen voor mijn mazoutopslag?

De ondergrondse gastank: uw onzichtbare gasoplossing

Antargaz Belgium n.v.

De ondergrondse gastank: uw onzichtbare gasoplossing

Overschakelen van stookolie naar propaan

Primagaz Belgium N.V.

Overschakelen van stookolie naar propaan

Aansluitingen - elektriciteit, aardgas, kabel-tv of riolering

Fluvius

Aansluitingen - elektriciteit, aardgas, kabel-tv of riolering

Makkelijk overstappen naar gas

gas.be

Makkelijk overstappen naar gas

Hoe herstellen we lekken in leidingen zonder breekwerk?

e-Pipe Benelux

Hoe herstellen we lekken in leidingen zonder breekwerk?