Jeroen meet de luchtdichtheid bij Livios-redacteur Gerry

DIEPENBEEK – 29 maart 2018, 8u30: Jeroen Loix van studiebureau X-ECO klopt bij ons aan. Een reportage in eigen huis, waarom niet? Bijna een half jaar geleden verhuisden mijn gezin en ik naar een nieuwbouw. Jeroen komt vandaag controleren hoe luchtdicht ons huis is aan de hand van een blowerdoortest. Als nieuwsgierige redacteur trek ik mee op inspectie.

Jeroen Loix van studiebureau X-ECO brengt alles in gereedheid voor de luchtdichtheidsmeting, beter bekend als de blowerdoortest.

Foto: Livios  

 

“Mikken op E30”

Dankzij een degelijke luchtdichtheid kan je flink wat E-peilpunten winnen, maar voor ons is de test geen must om de EPB-eisen te halen. We dienden onze bouwaanvraag eind 2015 in. E60 was dus het absolute minimum. Onze EPB-verslaggever schatte ons E-peil in op 37, mede dankzij goede isolatie en zonnepanelen. Aan de hand van een luchtdichte bouwschil en nog een paar kleinere ingrepen hopen we een E-peil van 30 te halen. Met andere woorden, vijf jaar lang geen onroerende voorheffing. Moeilijk, maar wie weet.

Voor velen is de blowerdoortest echter wel de enige manier om nog op of onder het gevraagde E-peil te duiken, vertelt Jeroen: “De blowerdoortest is weliswaar niet verplicht, maar in 85% van de gevallen maakt de meting net het verschil”, weet hij uit ervaring.

Hij wijst ook nog op een grote misvatting bij vele bouwheren: “Een geïsoleerde woning is niet per se een luchtdichte woning. En omgekeerd, je kan alleen maar efficiënt isoleren als je woning voldoende luchtdicht is.”

Hoe werkt een blowerdoortest?

“Hoe luchtdichter je woning, hoe minder warmteverlies. Bijgevolg heb je minder energie nodig. Bovendien heb je minder kans op condensatie en is je woning beter akoestisch geïsoleerd.” Maar hoe werkt zo’n test precies? “De blowerdoortest spoort de kleinste gaatjes en kiertjes op waarlangs lucht ontsnapt”, legt Jeroen uit. “De test simuleert dat buiten de wind blaast aan vijf beaufort en bootst met andere woorden na hoeveel lucht je woning binnendringt.” 

Het uiteindelijke resultaat is de v50-waarde, een cijfer van 0 tot 12. Deze waarde krijg je wanneer je het lekdebiet (de hoeveelheid lucht in m³ die per uur uit je woning ontsnapt) deelt door de verliesoppervlakte (alles wat grenst aan niet-verwarmde oppervlaktes, zoals dak, vloer, buitenmuren,…). Hoe lager je v50-waarde, hoe beter je luchtdichtheidsscore. De meest kritieke punten in huis zijn de kelder, garage en zolder. Zij hebben het grootste effect op het resultaat. 

 

Rondje door de woning

Na het opbouwen van de installatie – een grote ventilator in de deuropening wekt de nodige luchtstromen op – en het klaarzetten van de meetsoftware neemt Jeroen me mee op controleronde. Per ruimte gaat hij na waar de luchtlekken zitten. Beginnen doen we op de meest cruciale plaats.

De zolder

Voorlopig gebruiken we onze zolder als opbergruimte. Van vloer- of wandafwerking is absoluut nog geen sprake. De dakisolatie en het dampscherm brachten we zelf aan. “De meeste luchtlekken bevinden zich meestal op de zolderverdieping. Zeker als de ruimte nog niet is afgewerkt”, vertelt Jeroen Loix.

“Kritieke punten zijn het dampscherm en de zoldermuren die grenzen aan de buitenlucht. Meer nog: is het dampscherm niet aangebracht zoals het hoort, dan beginnen we zelfs niet aan de meting, omdat het je resultaat zodanig negatief beïnvloedt.” Benieuwd of onze inspanningen beloond worden. De analyse van Jeroen:

  • “Het dampscherm zit strak en is – zoals het hoort – met luchtdichte mastiek verlijmd tegen de muur. Minpunt: het scherm loopt niet overal door tot op de vloer en stopt hier en daar onderaan het keperwerk. Bovendien is het scherm niet verlijmd tegen de grond. Hierdoor kan de lucht toch nog onder het dampscherm door en via de isolatie uit huis verdwijnen.”
  • “De zoldermuren zijn nog niet luchtdicht bezet met pleisterwerk of gipsplaten. Bovendien is de snelbouwsteen verlijmd. De voegen zijn hierdoor open en dus minder luchtdicht dan bij een gemetselde snelbouwsteen. Zo ontsnapt er tijdens de test toch flink wat lucht naar buiten, via de kieren in de buitenmuurisolatie.”

Tips voor jou:

  • Laat je dampscherm overal minstens 10 cm doorlopen aan de overgangen met muur en vloer. Verlijm het scherm nauwkeurig. Gebruik hiervoor mastiek met felle kleur. Zo zie je meteen of de lijm overal goed contact maakt met het oppervlak.
  • Niet je dampscherm op genoeg punten vast. Is de afstand tussen de nietjes te groot, dan kunnen ze tijdens de test losschieten door de opgewekte druk.
  • Heb je een verlijmde snelbouw en ben je niet meteen van plan om je zolder af te werken? Dicht de grootste kieren af met bijvoorbeeld PUR. 

 

De slaapkamers

We kozen voor rolluiken op de drie slaapkamers. Niet evident leerde onderzoek ons. “Klopt, want vaak worden rolluikkasten niet luchtdicht afgewerkt”, merkt Jeroen op. Het verdict:

  • “De rolluikkasten zijn in dit geval goed luchtdicht afgewerkt met siliconekit. Vooral de aansluiting met de ramen is naar behoren uitgevoerd.”
  • “Ook de aansluiting tussen ramen en vensterbanken is correct aangepakt.”
  • “Jullie kozen er gelukkig voor om voorlopige vensterbanken te plaatsen in MDF. Was dit niet gebeurd, dan was de onderliggende snelbouwsteen nu nog zichtbaar. Een goede zet, want anders had deze test geen zin. Je zou gewoon lucht langs je spouw binnentrekken. Nefast voor de meting.”
  • “Stopcontacten of lichtschakelaars tegen een buitenmuur laten altijd lucht door. Al is hier niet veel aan te doen, behalve extra aandacht voor een goede dichting met PUR of mortelspecie wanneer je inbouwpotjes plaatst. Op de totaalscore heeft dit een minimaal effect.”

Tips voor jou: 

  • De aanwezigheid van vensterbanken is cruciaal voor de luchtdichtheidsmeting. Dicht de aansluiting tussen vensterbank en raam nauwkeurig met siliconekit.
  • Idem voor het dichten van naden tussen buitenschrijnwerk en pleisterwerk/gipsplaten met siliconekit.
  • Bestaat je rolluikkast uit MDF? Werk alle naden af met siliconekit.

 

De badkamer

Op een paar kleinigheden na, heeft Jeroen hier niet veel opmerkingen:

  • “Op een aantal plaatsen rond de vensterbank is de siliconekit niet heel nauwkeurig aangebracht. Je voelt de lucht dan ook binnenkomen als je je hand ervoor houdt.”
  • "De muur van de technische schacht is niet bezet met pleisterwerk. Geen probleem in dit geval, omdat de schacht zich niet tegen een buitenmuur bevindt. Was dit wel zo, dan zou dit effect hebben op de luchtdichtheid. Je kan als bouwheer dus best alle muren laten bepleisteren in één keer. Die paar extra vierkante meters zijn niet de grote meerkost.”

 

De benedenverdieping

Ten slotte controleert Jeroen nog onze keuken, woonkamer, inkomhal en berging op de benedenverdieping. Hij besteedt hier extra aandacht aan de buitendeuren, ramen en plinten:

  • “Meteen vallen een aantal minder luchtdichte punten op, zoals de aansluitingspunten van de houten steunbalken met de muren. Of de steunpilaar aan het hoekraam die verdwijnt in het pleisterwerk.”
  • “Positief is dat de vloerplinten al hangen. Minpunt: ze zijn niet gedicht met siliconekit. Zowel de verbindingen plint-muur als plint-vloer moet je afdichten.”
  • “Opnieuw zijn de naden tussen buitenschrijnwerk en pleisterwerk/gipsplaten van groot belang. Bij vers pleisterwerk tot tegen het raam moet je na bepaalde tijd zelfs opnieuw kit aanbrengen, want door de werking kunnen barstjes verschijnen in je pleisterwerk. Deze zijn uiteraard niet meer helemaal luchtdicht.”
  • “Ten slotte komen er nog energiebochten – verschillende kokers - de technische ruimte binnen vanuit de grond. Hierlangs komen de leidingen van de verschillende nutsvoorzieningen binnen. Positief, de vloeropeningen rond de buizen zijn dichtgespoten met PUR. Eventueel konden jullie de openingen in de kokers nog opvullen met isolatiewol.”

 

Het verdict

De blowerdoortest meet een lekdebiet van 2.525 m³. Dit cijfer wordt gedeeld door de totale verliesoppervlakte. Goed voor een v50-waarde of luchtdichtheidsscore van 3,77. Geen slechte uitslag volgens onze expert: “Zeker omdat de zolder toch wat luchtlekken vertoont. Een score tussen 3 en 6 is zeker oké voor een nieuwbouwwoning met hellend dak. Ter vergelijking: voor een houtskeletbouw is dit 0,5 à 1.”

“Voor passiefwoningen wordt de n50-waarde gebruikt (lekdebiet gedeeld door het volume van de woning). De passiefnorm ligt op 0,6. Voor een traditioneel gemetselde woning streven we een n50-waarde van 1,5 na. In jullie woning bedraagt die waarde 2,88. Dit geeft aan dat er op zolder toch wel wat lekken waren, ondanks het feit dat de v50-waarde goed zat.”

En wat ons betreft? We hebben in vergelijking met onze voorcalculatie door de EPB-verslaggever – zij gingen uit van een v50-waarde van 6 - wellicht twee à drie E-peilpunten winst geboekt. Al kon dat nog iets meer zijn als we het dampscherm op zolder beter hadden afgewerkt. E30 zit er dus wellicht net niet meer in. Maar over het algemeen zijn we tevreden met deze uitslag. En ikzelf ben weer wat wijzer.

De blowerdoortest meet een lekdebiet van 2.525 m³. Goed voor een v50-waarde of luchtdichtheidsscore van 3,77.

Foto: Livios  

 

Algemene aandachtspunten

Tot slot haalt Jeroen nog een aantal algemene obstakels aan die tijdens de blowerdoortest vaak opduiken:

  • Dakvensters en vensters op zolder zijn vaak een zwakke plek. Besteed extra aandacht aan de luchtdichte afwerking:
    • Breng luchtdichte tape aan op de aansluitingen met het houten gebinte;
    • Voorzie een vensterbank om de aansluiting met de spouw te dichten. Zo niet, zit je met een groot luchtlek.
  • Het perfect afwerken van het dampscherm:
    • Verlijm het scherm tegen de vloer en de gevel- of tussenmuur;
    • Plak alle doorvoeren luchtdicht af (ventilatie, verluchting centrale verwarming, kabeldoorvoeren voor zonnepanelen…);
    • Hecht het scherm vast met voldoende nietjes.
  • Een kelder zorgt dikwijls voor zwakkere luchtdichtheidsprestaties door de aanwezigheid van een kelderdeur, leidingenschacht of zelfs een oude smeerput:
    • Breng een tochtstrip aan tegen de sluitlatten en een tochtborstel aan de onderkant van de kelderdeur;
    • Stop de leidingenschacht volledig dicht met isolatiewol of spuit PUR-schuim. Een andere optie is om de schacht volledig at te kasten op het gelijkvloers en op de verdiepingen. Een combinatie van beide is natuurlijk nog beter.
    • Een smeerput voorzie je van een luchtdicht kader.
  • Verlies ook de garage niet uit het oog. Een poort is op zich nooit luchtdicht (dit mag ook niet, aangezien de uitlaatgassen moeten kunnen ontsnappen). Door de zijkanten van het ijzeren frame met de nodige zorg af te werken, verbeter je de luchtdichtheid al voor een stuk.
  • Woon je in een gesloten bebouwing? Dan is de verliesoppervlakte een pak kleiner (je zit namelijk tussen twee verwarmde woningen in) en heb je minder foutmarge op vlak van luchtdichtheid. 

Producten

Svensa: Slimme ventilatie met geurdetectie.

Ventilair Group

Svensa: Slimme ventilatie met geurdetectie.

Creëer een gezond binnenhuisklimaat!

Lambrechts NV

Creëer een gezond binnenhuisklimaat!

Bijna onzichtbaar ventilatierooster op het raam - Invisivent®EVO

Renson - Ventilatie

Bijna onzichtbaar ventilatierooster op het raam - Invisivent®EVO

Buizen, kranen en toebehoren voor sanitair en centrale verwarming

Begetube

Buizen, kranen en toebehoren voor sanitair en centrale verwarming

All-in-one ventilatietoestel met warmtepomp: LWZ 504

STIEBEL ELTRON

All-in-one ventilatietoestel met warmtepomp: LWZ 504

De beste technieken als je gaat renoveren? Beter BENOveren!

MijnBENOvatie.be

De beste technieken als je gaat renoveren? Beter BENOveren!