livios logo

Elektrische termen onder de loep

Moeilijkheidsgraad:

Wil je zelf elektrische klussen uitvoeren, dan is een basiskennis elektriciteit onontbeerlijk. Met de onderstaande terminologie ben je alvast op de goede weg.

Stap 1: elektrische termen

Spanning


  

De spanning (U) wordt uitgedrukt in de eenheid volt (V) en staat voor een potentiaalverschil. Dit verschil in lading maakt het mogelijk dat elektrische stroom door de geleiders kan vloeien. De meest voorkomende spanning bij ons is 220 volt netspanning, bij 50Hz. Door deze wisselende spanning verandert de elektrische stroom per seconde 50 keer van richting. Ook lagere spanningen van 12 en 9 volt komen frequent voor, maar dan bij een gelijkgerichte stroom, met behulp van een transformator.

Stroomsterkte


  

De stroomsterkte (I), uitgedrukt in de eenheid ampère (A) of milliampère (mA), is de hoeveelheid elektriciteit die per tijdseenheid door een elektrische geleider kan stromen. Hoe dikker de geleider, hoe hoger de stroomsterkte mag zijn.
De stroomsterkte is een belangrijke factor bij beschermingstoestellen die het stroomcircuit beveiligen. Smeltveiligheden (zekeringen) zullen bijvoorbeeld pas doorslaan als een bepaalde stroomsterkte is bereikt.

Vermogen


  

Dit is de belangrijkste elektrische grootheid (uitgedrukt in de eenheid watt, W) waar je rekening mee moet houden als je een elektrisch product aankoopt. Hoe hoger het vermogen, hoe harder een lamp zal branden of hoe krachtiger een elektromotor, kettingzaag, cirkelzaag, … zal zijn.
Nog belangrijk: hoe hoger het vermogen, hoe meer elektriciteit je zal verbruiken en hoe hoger je energiefactuur dus zal zijn. De basisformule van vermogen (P) is spanning (U) x stroomsterkte (I). Omdat de spanning die je thuis gebruikt nagenoeg altijd dezelfde 220V netspanning is, zal met het vermogen de stroomsterkte variëren. Denk er dus aan dat als je toestellen met een hoog vermogen inschakelt, je voldoende sterke elektrische geleiders en veiligheden gebruikt.

Stap 2: elektrische beschermingsgraden

  • Behalve het vermogen, de stroomsterkte en de spanning is bij elektrische toestellen en producten de IP-aanduiding belangrijk (International Protection), waarmee de beschermingsgraad van omhulsels aangegeven wordt.
  • Dankzij het IP-getal weet je of een product bestand is tegen water, stof en voorwerpen.
  • De IP-classificatie bestaat uit twee cijfers.

Eerste cijfer

Dit cijfer van 0 tot 6 slaat op de bescherming tegen stof en voorwerpen. 0 wil zeggen geen enkele bescherming, 6 houdt in dat het product volledig stofdicht is. Zie tabel voor een gedetailleerd overzicht.

Eerste kencijferBeschrijvingIP-aanduidingBenaming
0 Niet beschermd IP 0X  
1 Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 50mm IP 1X  
2 Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 12mm IP 2X Aanrakingsveilig
3 Beschermd tegen vaste voorwerpen groter dan 2,5mm IP 3X  
4 Beschermd tegen vaste stoffen groter dan 1mm IP 4X  
5 Beschermd tegen stof IP 5X Stofvrij
6 Stofdicht IP 6X Stofdicht

Tweede cijfer

Cijfer twee duidt de bescherming tegen water aan. Hoe hoger dit cijfer, hoe beter het product is opgewassen tegen water. Voor elektrische toestellen die permanent buiten staan, moet dit getal minstens 4 zijn.

Tweede kencijferBeschrijvingIP-aanduidingBenaming
0 Niet beschermd IP X0 Gewoon
1 Beschermd tegen druppelend water IP X1 Druipwaterdicht
2 Beschermd tegen druppelend water bij een schuine stand tot 15 graden IP X2  
3 Beschermd tegen sproeiend water IP X3 Regenwaterdicht
4 Beschermd tegen opspattend water IP X4 Spatwaterdicht
5 Beschermd tegen waterstralen IP X5 Spuitwaterdicht
6 Beschermd tegen stortbuien IP X6  
7 Beschermd tegen onderdompeling tot 1m diep en 30 minuten lang IP X7 Waterdicht
8 Beschermd tegen verblijf onder water IP X8 Drukwaterdicht

9 dingen die je moet weten over elektriciteitsinstallatie


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/technieken/elektriciteit/elektriciteitsinstallatie/elektrische-termen-onder-de-loep/