livios logo

Local Energy Communities: dé energievoorziening van de toekomst

Vlaanderen bevindt zich momenteel midden in een energietransitie: we gaan niet alleen over van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen, maar ook van grote energiecentrales naar lokale energienetten. Die kunnen de vorm aannemen van slimme wijken of bedrijventerreinen. Maar welke rol spelen die Local Energy Communities in de toekomst? De Livios-redactie wierp tijdens het elfde Energiecongres van de Vlaamse Confederatie Bouw een blik achter de schermen.

Proefprojecten in regelluwe zones

Minister van Energie Lydia Peeters: "In regelluwe zones kunnen we nieuwe energietoepassingen in de praktijk testen."

Foto Livios
  

Local Energy Communities hebben veel gezichten: zowel burgers als kleine bedrijven, gemeentebesturen en andere dienstverleners kunnen er een opstarten. Vandaag produceren al ruim 400.000 Vlamingen energie. De uitdaging in Vlaanderen? Een wettelijk kader scheppen om die kleine energiecentrales en -installaties aan te sturen. Zo kunnen we op termijn zelf onze energie produceren, gebruiken én delen met onze buren.

Hoe de Vlaamse regering Local Energy Communities stimuleert? Met regelluwe zones voor proefprojecten: de zogenaamde proeftuinen. “Op die manier kunnen we nieuwe energietoepassingen in de praktijk testen”, zegt Vlaams minister van Energie Lydia Peeters. “Die toepassingen vallen nu vaak buiten de bestaande regelgeving. Door praktijktests toch mogelijk te maken, zien we hoe een energietoepassing in de toekomst wel kan werken, hoe we die in een juridisch kader kunnen gieten en hoe we onze wetten kunnen aanpassen.”

Operationeel tegen 2021

Lydia Peeters: "Nog voor het einde van deze legislatuur willen we met proefprojecten starten. Tegen 2021 moeten de eerste Local Energy Communities operationeel zijn.”

Foto Schüco Belgium NV
  

Welke projecten kunnen dat zijn? “Bijvoorbeeld een bedrijventerrein dat een hernieuwbare energie-installatie deelt met de buren en het energieverbruik daarop afstemt”, zegt Lydia Peeters. “Een andere mogelijkheid is een coöperatief renovatieproject in een woonwijk dat een slim elektriciteitsnetwerk koppelt aan batterijen, slimme digitale meters, elektrische wagens,… Noem maar op. Binnenkort kan je voor jouw project een aanvraag indienen bij de Vlaamse regering. Nog voor het einde van deze legislatuur willen we met proefprojecten starten. Tegen 2021 moeten de eerste Local Energy Communities operationeel zijn.”

Digitale meter

Prof. Ronnie Belmans: "Het energiesysteem van de toekomst ziet er helemaal anders uit dan dat van nu. We moeten alle diensten samenbundelen in een Internet of power."

Foto De Morgen
© rv  

Een tweede belangrijke factor voor het opstarten van Local Energy Communities is de uitrol van de digitale meter. “De digitalisering, slimme huizen en slimme toepassingen spelen allemaal een grote rol in onze energietransitie. Het rendement van zonnepanelen moet vijftien jaar lang gegarandeerd zijn. Daarom kan je nu als prosument kiezen welk tarief voor jou het interessantst is. Ondertussen is Fluvius in 39 Vlaamse gemeentes gestart met de uitrol van de digitale meter: een proefproject waarmee we ook de digitale data inzamelen die essentieel zijn voor de uitbouw van Local Energy Communities”, besluit Lydia Peeters.

Het comfort van jou en je buurman

Ronnie Belmans: "Scholen zijn heel leuk voor een Local Energy Community. In juli en augustus hebben ze veel elektriciteit over, want in de zomer verbruiken ze bijna niets."

Foto Getty Images
  

Volgens Ronnie Belmans, prof aan de KU Leuven en CEO van Energyville, draait een Local Energy Community rond het comfort van jou én dat van je buurman. “Momenteel ligt de klemtoon op de optimalisatie van gebouwen”, zegt Ronnie Belmans. “Local Energy Communities stimuleren optimalisatie tússen gebouwen. Heb je een ideaal dak voor zonnepanelen, maar je buur niet? Laat hem dan zonnepanelen plaatsen op het jouwe. Niet alleen je woning, maar ook je omgeving moet meegroeien met de nieuwe mogelijkheden. Mensen kunnen samen een traject volgen om de energietransitie te realiseren.”

Het nut van specifieke gebouwsoorten

Wat met de rol van specifieke gebouw- en woonsoorten? “Scholen zijn bijvoorbeeld heel leuk voor een Local Energy Community”, zegt Ronnie Belmans. “In juli en augustus hebben ze veel elektriciteit over, want in de zomer verbruiken ze bijna niets. Maar ook eigendom is een kritisch punt. Je eigen woning aanpassen is makkelijk. Maar hoe investeer je in zonnepanelen in een huurhuis? Of in een nieuw dak van een appartement waar de eigenaar zelf niet woont? Daar moeten we met z’n allen goed over nadenken. Local Energy Communities kunnen op die vragen een antwoord bieden.”

Een Internet of power

Volgens Ronnie Belmans zitten we nog maar aan het begin van een lange rit: “Het energiesysteem van de toekomst ziet er helemaal anders uit dan dat van nu. We moeten alle diensten samenbundelen in een Internet of power. Iedereen produceert en gebruikt zijn eigen energie en wisselt die uit met de buren. Net zoals je gegevens uitwisselt op het informatie-internet dat we dagelijks gebruiken. Op termijn moeten we ook in staat zijn om onze gebouwen te gebruiken als opslagelement. In Vlaanderen is er een hele hoop beton: een prachtig opslagmedium voor elektriciteit. De wet moet ons toelaten dat te gebruiken.”

Van product naar dienst

In de toekomst maakt ook je elektrische auto deel uit van je woning: die neem je mee in je globaal energiepakket. “Heel fijn, want zo vertrek je ‘s morgens altijd met een volle tank”, zegt Ronnie Belmans. “Zo’n globaal energiepakket waarin we lokaal energie opwekken en opslaan, moeten we kunnen loskoppelen van het grote energienet. Waarschijnlijk verandert energielevering daarom in de toekomst van een product in een dienst: je sluit een soort verzekeringscontract met je leverancier. Die verzekert je dat je thuis aangenaam kan leven zonder dat er een teller aan te pas komt.”

De wetten van de fysica

Verder zullen we vooral flexibel moeten zijn. Ronnie Belmans: “Vroeger stuurde onze vraag de energieopwekking. Binnenkort stuurt de energieopwekking onze vraag. Als consument zal je je vraag dus moeten aanpassen aan wat er toevallig aanwezig is. Dat geldt ook voor je auto en slimme apparaten, want in het Internet of power komt alles samen. Op termijn moet ons verbruik overeenkomen met onze productie. Dan heb je pas geen kosten meer en kan je écht zelfstandig en onafhankelijk energie opwekken. Mijn oproep is daarom: laat de wetten van de fysica werken. Dan hebben we geen verdere wetgeving meer nodig.”


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/technieken/energie/energieregelgeving/53719/local-energy-communities-de-energievoorziening-van-de-toekomst/