livios logo

Mechanisch ventileren in opmars dankzij nieuwe wetgeving

Bij systeem D gebeurt zowel de aanvoer als de afvoer van de lucht op mechanische wijze

Foto Zehnder Group Belgium - ventilatie
  

Bij systeem C wordt de verse lucht op natuurlijke wijze aangevoerd, maar wordt de verontreinigde lucht op mechanische wijze afgevoerd

Foto Zehnder Group Belgium - ventilatie
  

Volgens Luc Diericx en Francisco Rondao wordt een mechanisch ventilatiesysteem best gekoppeld aan een warmterecuperatiesysteem omdat op die manier thermische verliezen tot een minimum beperkt worden

Foto Zehnder Group Belgium - ventilatie
  

Vorige week hebben we de nieuwe wetgeving i.v.m. ventilatie uit de doeken gedaan. In dit vervolgartikel focussen we ons op de technische aspecten van mechanische ventilatie. Wat zijn de verschillende mogelijkheden en hoe zit het met het energieverbruik, de geluidshinder en tochtproblemen? We vroegen het aan Luc Diericx en Francisco Rondao van J.E. Stork Air, het bedrijf dat onlangs nog op Batibouw de award voor de meest innovatieve techniek kreeg uitgereikt.

Ventileren: meer dan ooit nodig

Uiteraard stemt de nieuwe regelgeving Luc Diericx en Francisco Rondao absoluut niet rouwig. Volgens hen was het ook hoog tijd dat er iets ondernomen werd om de ventilatie en het binnenklimaat in gebouwen te verbeteren. "Enkele maanden geleden werd een rapport voorgesteld waarin onder meer te lezen was dat de lucht in gebouwen dubbel zoveel bezoedeld is als buiten. Het is dus absoluut geen overbodige luxe om ventilatie te reglementeren", meent Luc Diericx, directeur van J.E. Stork Air Belgium. "Dat wordt nog in de hand gewerkt door de steeds betere en efficiëntere isolatie", voegt zijn collega Francisco Rondao er aan toe.

"De wetgever verplicht ons om meer te isoleren en daarmee stijgt ook de behoefte aan bijkomende ventilatie. Als je potdicht gaat isoleren zonder daar een degelijke ventilatie tegenover te stellen, creëer je een uiterst ongezond leefklimaat waarin te weinig verse lucht wordt aangevoerd en te weinig verontreinigde lucht wordt afgevoerd. Ook voor mensen met allergieën, een steeds groeiend probleem, is degelijk ventileren een absolute must."

Ventilatiesystemen

Ventileren kan op verschillende manieren. Deuren en ramen open zetten mag vandaag de meest gebruikte vorm van ventilatie zijn, volgens Luc Diericx en Francisco Rondao is het absoluut not done. "Op die manier heb je absoluut geen controle over de ventilatie en bovendien open je zo letterlijk de deur voor lawaai, insecten, indringers en aanzienlijke warmteverliezen", meent Luc Diericx. Natuurlijke ventilatie (systeem A) met behulp van roosters is al een stap voorwaarts, maar volgens de twee collega's ook niet voldoende om je woning degelijk te ventileren en om te voldoen aan de nieuwe reglementering. "Het is immers belangrijk dat je controle hebt over de aangevoerde en afgevoerde lucht en dat is bij puur natuurlijke ventilatie niet het geval. Voor natuurlijke ventilatie ben je afhankelijk van de wind en temperatuurverschillen. Als er geen wind is, is er geen toevoer van verse lucht en als er geen inversie van de temperaturen is, heb je geen extractie van lucht", meent Francisco Rondao.

Dat probleem heb je niet met (gedeeltelijke) mechanische systemen. Je hebt de ventilatie al grotendeels onder controle als je opteert voor een combinatie van natuurlijke toevoer en mechanische afzuiging, systeem C genoemd in het jargon. Dit systeem wordt al vaak toegepast en kan zeker in vochtige ruimtes goede resultaten opleveren. Het omgekeerde (mechanische toevoer, natuurlijke afvoer, systeem B) komt in de praktijk uiterst zelden voor.

Voor een nog efficiëntere ventilatie is systeem D het meest aangewezen. "Vermits je hier zowel een mechanische afvoer als toevoer hebt, kan je de debieten voor de afvoer en de aanvoer perfect met elkaar in balans brengen. Met andere woorden: er wordt altijd precies genoeg lucht aan- en afgevoerd. Dit systeem noemen we dan ook balansventilatie", aldus Luc Diericx.

Energieverbruik

Dat je efficiënter kan ventileren met een volledig mechanisch systeem, zal niemand betwisten, maar hoe zit het met de geluidshinder, het tochtgevoel en het energieverbruik? Daar worden immers veel vragen bij gesteld. "Er circuleren inderdaad heel wat ongefundeerde vooroordelen ten opzichte van ventilatie", legt Luc Diericx uit. "Als je echter kiest voor een degelijk systeem van een gerenommeerd merk kan je die nadelen of risico's tot nul herleiden. Neem bijvoorbeeld de risico’s van tocht- en geluidshinder. Die zijn helemaal niet eigen aan mechanische ventilatie an sich, maar kunnen in grote mate verholpen worden door een oordeelkundig systeem-ontwerp en een vakkundige plaatsing. Zowel de voorstudie als het vakmanschap bij de plaatsing zijn van primordiaal belang. Als er verkeerd gedimensioneerde buizen of het verkeerde type van buizen gebruikt wordt of als de roosters niet correct gepositioneerd worden, vraag je natuurlijk om problemen. Als je kiest voor kwaliteitsvolle merken en degelijke vaklui loop je dat risico niet. Wat de geluidshinder betreft, moet er op een doeltreffende manier gebruikgemaakt worden van geluidsdempers."

In verband met het verbruik van een mechanisch ventilatiesysteem, moeten we volgens Francisco Rondao een onderscheid maken tussen het elektrisch verbruik enerzijds en anderzijds het thermisch verbruik oftewel de warmteverliezen die resulteren in een hoger energieverbruik van onze verwarmingsinstallatie. "Wat het elektrisch verbruik betreft, zijn er door ons en andere fabrikanten veel inspanningen geleverd om te komen tot zo zuinig mogelijke ventilatoren. Onze ventilatoren worden bijvoorbeeld aangedreven door gelijkstroommotoren die 50% minder energie vergen dan de traditionele wisselstroommotoren.

Met betrekking tot het thermisch verbruik kan je dankzij een systeem van warmterecuperatie de warmteverliezen bijna volledig neutraliseren in een goed geïsoleerde woning. Daartoe bestaan er toestellen voor balansventilatie met een thermisch rendement van zowaar 95%", aldus Francisco Rondao. "Volgens een studie gemaakt door de universiteit van Luik, in opdracht van de Waalse overheid, is er bij toepassing van zo’n balansventilatiesysteem met warmterecuperatie een besparing van 5.000 kWh per jaar aan verwarming voor ventilatieverliezen ten opzichte van een systeem met natuurlijke toevoer zonder recuperatie; dit voor een woning met een oppervlakte van 100 m². Dergelijk ventilatiesysteem voldoet trouwens perfect aan de geest van de nieuwe energieprestatieregelgeving waarin energiebesparing en verbetering van het binnenklimaat duidelijke doelstellingen zijn. In Vlaanderen worden er trouwens reeds door de meeste distributienetbeheerders premies toegestaan bij toepassing van dit ventilatiesysteem met warmterecuperatie. Bij onze noorderburen wordt momenteel het overgrote deel van de nieuwbouwwoningen uitgerust met een balansventilatiesysteem met warmterecuperatie."

Nieuwe mogelijkheden met mechanische ventilatie

Een optie waar steeds meer systemen mee uitgerust worden is die van de nachtkoeling. Hierbij wordt in de zomer tijdens de nachturen op een hogere snelheid geventileerd. Die koelte wordt overdag langzaam afgegeven door de muren. Dat systeem heeft enkel zin in woningen met een zekere massa. In een houtskeletbouwwoning biedt dit bijvoorbeeld geen soelaas.

Voortbordurend op de principes van duurzaam bouwen bestaan er nu ook mechanische ventilatiesystemen die gekoppeld worden aan een aardwarmtewisselaar. Hierbij wordt de aangevoerde lucht eerst via een buis door de grond gestuurd alvorens die lucht de woning binnengebracht wordt. In de winter resulteert dit in een opwarming van de lucht en dus in een energiebesparing. In de zomer daarentegen resulteert dit in een koeling van de aangevoerde lucht.


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/technieken/ventilatie/ventilatieregelgeving/16787/mechanisch-ventileren-in-opmars-dankzij-nieuwe-wetgeving/