Dilemma van iedere verbouwer: nog één keer gas of nu al een warmtepomp?

Iedereen die bouwt of renoveert staat voor de keuze: kies ik (opnieuw) voor een verwarmingsketel op aardgas of zet ik nu al de stap naar een warmtepomp? Tussen deze twee keuzes gaapt een verschil van ettelijke duizenden euro’s. Daarom vroegen wij aan vijf experts wat zij zouden doen. “95% kiest nog voor een cv-ketel.”

“Eerst aandacht voor goede isolatieschil”

Dirk Verbeeck van Kamp C, het Antwerps Provinciaal Steunpunt voor Duurzaam Bouwen en Wonen: “Zowel bij nieuwbouw als renovatie is het belangrijk dat je woning eerst goed geïsoleerd is. Voor nieuwbouw is een warmtepomp een logische keuze. Dan voldoe je ook meteen aan de voorschriften van hernieuwbare energie van de Vlaamse overheid. De energie die je warmtepomp nodig heeft, kan je volledig of gedeeltelijk compenseren met PV-panelen. Maar ook zonder PV-panelen lukt het om CO₂-neutraal te verwarmen als je groene stroom aankoopt.”

“Door de isolatieschil bij renovatie te verbeteren, daalt de warmtebehoefte en kies je best voor een lagetemperatuursysteem. Ook hier is een warmtepomp mogelijk”, vertelt Dirk Verbeeck. “Als dit toch een te grote investering is, blijft het verstandig om op lage temperatuur te verwarmen met bijvoorbeeld vloerverwarming, want deze verwarmingsmethode is ook rendabel voor aardgasketels. Als je ketel dan aan vervanging toe is, blijft de optie voor een warmtepomp open.”

“95% kiest nog voor condensatieketel”

Ook volgens Patrick O, CEO van Viessmann moet je eerst goed isoleren:“Je woning verwarmen blijkt voor velen een dilemma te zijn, maar alles begint met een goede isolatie. Zo minimaliseer je de warmtevraag. Als je moet verwarmen, kies je best voor een duurzame oplossing, zoals zonne-energie, een warmtepomp of hout. Meestal installeren we een warmtepomp in een nieuwbouw of bij een zware renovatie.”

“Let op dat je de warmtepomp niet overdimensioneert (te hoog vermogen voor jouw warmtevraag, red.)”, waarschuwt Patrick O. “Het kost handenvol geld en gaat slecht werken. Als je toch voor een fossiele verwarmingsmethode kiest omdat je budget het niet toelaat, ga je best voor een condensatieketel. Uiteindelijk kiest 95% hier nog voor. Met een slimme thermostaat kan je jouw verbruik dan drukken.”

“Concrete vraag naar warmtepompen blijft beperkt”

Stefan Hallez, directeur van sleutel-op-de-deurbedrijf Blavier merkt dat de concrete vraag naar warmtepompen toch nog beperkt blijft bij nieuwbouwprojecten. “De condensatieketel geniet bij velen nog de voorkeur. Toch is de keuze niet altijd even evident. Enerzijds is een warmtepomp een ecologische keuze en je bent minder afhankelijk van externe energie en toekomstige prijsschommelingen, zeker in combinatie met zonnepanelen. Anderzijds is de aankoop van een warmtepomp een stuk duurder en gezien de hoge elektriciteitskost op dit moment, is het ook niet echt voordelig in gebruik.”

“Als tussenoplossing kan je in je nieuwbouwwoning al een warmteafgiftesysteem op lage temperatuur (vloerverwarming, lagetemperatuurradiatoren of ventiloconvectoren) voorzien in combinatie met een klassieke gascondensatieketel. Dit scoort eveneens vrij goed qua energieprestatie en energieverbruik. Als je later de condensatieketel gaat vervangen door een warmtepomp, doe je dit zonder de volledige installatie te vervangen”, aldus Stefan Hallez.

“Fossiele brandstoffen zijn geen langetermijnoplossing”

“Wij bevelen systemen op hernieuwbare energie aan, omdat fossiele brandstoffen geen langetermijnoplossing vormen”, vertelt Marleen De Roye van Dialoog, adviescenter voor duurzaam bouwen en bewust wonen. “Als je een warmteafgiftesysteem wil plaatsen of vervangen, raden wij je een systeem op zeer lage temperatuur aan (vloerverwarming, wandverwarming en ventiloconvectoren). Dit is noodzakelijk voor de efficiënte werking van een warmtepomp, maar ook nuttig, mocht je later op een warmtenet aansluiten. Vervang je een ketel zonder aanpassing van het afgiftesysteem? Dan raden we vaak aan om de ketel nog een laatste keer te vervangen door eentje op fossiele brandstof om binnen 15 jaar, als hij versleten is, over te schakelen op groene energie.”

“Soms genoodzaakt om te investeren in condenserende gasketel en pas later in groene energie”

Ook Gert Broekx van Dubolimburg stuurt meestal op hernieuwbare energie aan.“Bij een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning zit je met een lage energievraag, waardoor een warmtepomp geschikt is. Dankzij zijn hoge rendement heb je een laag verbruik. Een warmtepomp wordt elektrisch aangestuurd, dus je legt aanvullend ook best PV-panelen. Het is belangrijk om te voorkomen dat je installatie te zwaar gedimensioneerd wordt. Daarom raden we aan om een warmteverliesberekening te laten maken, aanvullend met een gebruikersprofiel voor je sanitair water. Zo kan je de capaciteit van de installatie laten bepalen.”

“Bij renovaties is de kwestie moeilijker”, aldus Gert Broekx. “Omdat we fossiele brandstoffen op termijn volledig willen uitsluiten, adviseren we je om je woning eerst goed te isoleren, luchtdicht af te werken en een gecontroleerd ventilatiesysteem te integreren. Zo daalt je energiebehoefte en kan je op zeer lage temperatuur verwarmen. Vanaf dan wordt het interessant om een warmtepomp te voorzien in plaats van een stookolie- of gasketel. Soms ben je om budgettaire redenen genoodzaakt om je stookolieketel eerst nog te vervangen door een condenserende gasketel om dan later pas de overstap naar groene energie te (kunnen) maken.”