livios logo

800.000 nieuwe bouwgronden zonder open ruimte op te offeren

Foto Provinciale Hogeschool Limburg
  

Foto Provinciale Hogeschool Limburg
  

Het Onderzoeksinstituut Architectuur, Mobiliteit en Omgeving (AMO) van de Provinciale Hogeschool Limburg lanceert een nieuw idee, de Zorgverkaveling®. Start voor het idee was een ideeënwedstrijd "wonen van morgen". Dit leverde de inspiratie voor een nieuw gedurfd stedenbouwkundig concept.

Het Onderzoeksinstituut Architectuur, Mobiliteit en Omgeving (AMO) van de Provinciale Hogeschool Limburg lanceert een nieuw idee, de Zorgverkaveling®. Start voor het idee was een ideeënwedstrijd "wonen van morgen". Dit leverde de inspiratie voor een nieuw gedurfd stedenbouwkundig concept.

Open ruimte tussen huizen

Volgens het Nationaal Instituut van de Statistiek zijn 79,5% van de woningen in Vlaanderen ééngezinswoningen en 36,1% is een alleenstaande eengezinswoning. Dat zijn ongeveer 831.846 eengezinswoningen in open bebouwing in Vlaanderen. Elke woning heeft aan beide zijden een bouwvrije zijtuin van minstens 3 meter. De huizen staan er dus zeker 6 meter uit elkaar. Er is dus voldoende ruimte voor inbreiding. Deze stelling doortrekkend komt men tot de conclusie dat er meer dan 650.000 potentiële bouwgronden in Vlaanderen zijn, waarvoor geen meter open ruimte moet wijken. Het onderzoeksinstituut AMO kwam met de idee van een (tijdelijke) herverkaveling en doopte deze de Zorgverkaveling®.

Ruimte voor Zorgunits

De ruimte tussen de bestaande woningen is soms vrij beperkt. Door de onderzoekers is hiervoor een nieuw woningtype ontwikkeld. Het werd de Zorgunit. Een Zorgunit bestaat uit twee delen.

Het eerste element is een rechthoekige 'doos' in houtskeletbouw, met daarin een woonkamer met keukenwand, de badkamer en een slaapkamer. Dit vast deel van de Zorgunit kan in serie geproduceerd worden, in de fabriek gemonteerd worden en met de vrachtwagen ter plekke gebracht. De constructie is zelfdragend en kan op alle mogelijke terreinen geplaatst worden. Ze is bovendien herbruikbaar: als ze niet langer nodig is, kan ze ergens anders geplaatst worden.

Het tweede deel van de Zorgunit is een lichte constructie in glas die de verbinding vormt tussen het houten volume en een bestaande woning. In deze glazen gang bevindt zich de circulatieruimte. De aansluiting is flexibel. Ze kan aangepast worden aan de noden van de bewoners en de mogelijkheden van de plek en de woning.

Inspelen op reële behoeften in onze samenleving

De vergrijzing neemt toe. Ouderen willen vaak in hun woonomgeving blijven of dicht bij de kinderen wonen. Er zijn steeds meer alleenstaanden. De kinderen blijven langer thuis. Veel woonproblemen die opgelost kunnen worden in de Zorgunit zonder aan de bestaande open ruimte te komen. De Zorgunit geeft vorm aan een nieuw stedenbouwkundig verhaal. Tot nu toe werkten de onderzoekers drie concrete Zorgunits verder uit.

Zorgunit 1: zelfstandige ouderen

De eerste Zorgunit speelt in op de steeds grijzer wordende bevolking en de behoefte van de meeste ouderen om zo lang mogelijk zelfstandig (of aangepast) in hun vertrouwde omgeving te blijven wonen. Maar vaak is hun woning op latere leeftijd veel te groot. Anderzijds is voor veel jonge gezinnen bouwen vaak te duur. Een jong gezin kan in dat geval in de woning van een alleenstaande oudere gaan wonen. Naast die woning woont de oudere in een Zorgunit, al dan niet met gemeenschappelijk gebruik van ruimtes of wederzijdse dienstverlening. Een andere formule is dat (jonge) mensen hun woning voor korte of lange tijd uitbreiden met een Zorgunit ernaast voor een oudere.

Zorgunit 2: singles

De tweede soort Zorgunits geeft woonruimte aan singles: nestblijvers, gescheiden mensen, vrijgezellen. Alleen wonen is niet evident. De kosten zijn hoog en er zijn nauwelijks speciale woonfaciliteiten. Een Zorgunit kan uitkomst bieden: een nestblijver kan nu voor een aantal jaren naast het ouderlijke huis wonen en ook voor gescheiden koppels kan het een oplossing zijn. Met één ouder in een Zorgunit moeten de kinderen niet verhuizen en blijven beide ouders in de buurt.

Zorgunit 3: zelfbouwers

Een derde behoefte die door de Zorgunit kan worden ingevuld is deze van de Vlaamse zelfbouwer. Om de kosten te drukken willen veel bouwers zoveel mogelijk zelf doen. Wanneer de grond gekocht is zet men eerst een achterbouw of garage als tijdelijke noodwoning, die na de verhuis enkel nog gebruikt wordt als (veel te grote en te goed ingerichte) garage of tuinberging. Met een Zorgunit kan een tijdelijke woning gebouwd worden, die na bewezen diensten verder verhuurd kan worden. Omdat het een lichte constructie is, kan men ze ook verkopen en het geheel verplaatsten naar elders.

Een derde behoefte die door de Zorgunit kan worden ingevuld is deze van de Vlaamse zelfbouwer. Om de kosten te drukken willen veel bouwers zoveel mogelijk zelf doen. Wanneer de grond gekocht is zet men eerst een achterbouw of garage als tijdelijke noodwoning, die na de verhuis enkel nog gebruikt wordt als (veel te grote en te goed ingerichte) garage of tuinberging. Met een Zorgunit kan een tijdelijke woning gebouwd worden, die na bewezen diensten verder verhuurd kan worden. Omdat het een lichte constructie is, kan men ze ook verkopen en het geheel verplaatsten naar elders.

Gedeponeerd merk

Voor de afdeling architectuur van het onderzoeksinstituut AMO is dit dan ook nog maar het begin. Het bestuur van de Provinciale Hogeschool Limburg gelooft alvast rotsvast in het concept. Ze heeft daarom het idee en de term Zorgverkaveling® officieel laten deponeren, samen met een nieuw logo.

Voor meer informatie kan je terecht bij AMO van de Provinciale Hogeschool Limburg: amo@phlimburg.be


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/bouwen/bouwgrond/800000-nieuwe-bouwgronden-zonder-open-ruimte-op-te-offeren/