livios logo

Nog maar eens omstreden aanpassing wet op ruimtelijke ordening

Bijna in alle stilte heeft het Vlaams parlement enkele dagen geleden de regularisatie voor zonevreemde woningen goedgekeurd. Waarschijnlijk denkt de paars-groene meerderheid dat alles weer in orde is. Dat zou niet geheel onlogisch klinken, want het gaat al om de zesde wijziging van het decreet op de ruimtelijke ordening van 18 mei 1999. Het resultaat is een regularisatieregeling die volgens sommigen ook kan leiden tot de grootste ellende voor de zonevreemde plattelandsbewoner, die al wat grillen van de overheid heeft moeten doorstaan.

Foto Vlaco Compost
  

"Ze zijn compleet gek geworden," was de reactie van talrijke mensen in het voorjaar 2001. Honderdduizenden bewoners op het platteland werden met één pennetrek zonevreemd verklaard, omdat ze in landbouwgebied of natuurgebied woonden. Nochtans woonden ze daar perfect legaal. De bewoning op het platteland dateert in onze streken al van in de middeleeuwen. Het gaat dus niet om de illegale bouwsels, die af en toe in het nieuws komen, maar om legaal gebouwde woningen.

Na hevige reacties was in de zomer van 2001 zogenaamd alles opgelost. De meerderheid besliste toen ook dat zonevreemden tot 12 augustus 2002 de regularisatie konden aanvragen van werken die vroeger zonder vergunning werden uitgevoerd en die sinds de zomer wel vergunbaar zijn.

Al gauw rees een probleem. Zonevreemden konden wel een regularisatie aanvragen, maar er geen krijgen. Zo"n regularisatievergunning kan immers alleen na een vergelijk (een boete) met de stedenbouwkundige inspecteur. Maar zo'n vergelijk voor zonevreemde bouwovertredingen stond niet in het aangepaste decreet van 13 juli 2001 en dus was ook geen regularisatievergunning mogelijk. Het werd zelfs heel bedreigend. Bij weigering van een vergelijk, stelt de stedenbouwkundige inspecteur immers een proces-verbaal op en stuurt dat naar het parket. Op die manier zouden de zonevreemden zichzelf verklikken. Leuk cadeau van het Vlaams parlement.

Weer eens moest men op zoek naar een oplossing. Die vond men in de commissie ruimtelijke ordening, door het vergelijk los te koppelen van de regularisatievergunning, die nu zoals elke andere vergunning kan worden aangevraagd bij de gemeente. Alles in orde nu?

Neen, want er zitten adders onder het gras. De stedenbouwkundige ambtenaar kan zich altijd verzetten tegen een raam dat werd vergroot een gevel die werd verstevigd, of wat dan ook. Geen vergunning krijgen kan leiden tot een pijnlijk proces en zelfs afbraak. Het gevaar is reëel.

Philippe van den Abeele, eindredacteur van de nieuwsbrief Mijn huis, mijn recht, drong aan op verbeteringen. Een paar amendementen van Gerald Kindermans (CD&V) werden enkele dagen geleden door het Vlaamse parlement weggestemd. Van den Abeele vroeg een viertal wijzigingen:

  1. De stedenbouwkundige ambtenaren zouden geen vergunning meer mogen weigeren omdat "de draagkracht is overschreden". Dat gebeurt nu wel om banaliteiten, die niets met ruimtelijke ordening te maken hebben, zoals de plaats van een deur of de grootte van een raam. Het lijkt gewoon op willekeur. Als het gebouw voldoet aan de normen van het decreet, zou er een vergunning moeten komen.
  2. Geen onderscheid meer in het toegestaan bouwvolume (850 m?) tussen kwetsbare en andere gebieden. Heel vaak gaat het om stukken natuur, die door de inspanningen van de eigenaars hun waarde kregen en dus op die manier "kwetsbaar" werden. Die eigenaars moeten niet bestraft worden met beperkingen, maar beloond.
  3. De regularisatie van de zonevreemden mag niet eindigen op 31 januari 2003, zoals nu is bepaald. Men mag aannemen dat vele ingrepen aan gebouwen pas later aan het licht komen. Overtredingen werden vaak geërfd of gekocht.
  4. De verplichting van het openbaar onderzoek moet worden geschrapt. Ofwel voldoet een zonevreemde woning aan de voorschriften van het decreet, ofwel niet. "Het openbaar onderzoek is alleen een aanmoediging om burenruzies uit te vechten," zegt van den Abeele. Hij heeft maar één alternatief voor héél die regeling: een decreet dat alle vergunbare werken realiseert, in één keer en voor iedereen. Dat komt in een vergunningenregister. De politiediensten kunnen daarna in de gaten houden of er geen nieuwe overtredingen meer worden begaan.

Foto Livios
  

De vier wensen zijn niet ingewilligd. Sommigen voorspellen nu een felle reactie op het platteland, wat de politici zeker niet zal zinnen. Toen vorige zomer deze regularisatie werd voorgesteld, lieten ze verstaan dat alle normale aanpassingswerken bijna automatisch zouden worden goedgekeurd. Het kon niet dienen voor een oud hoevetje dat men veranderde in een flatgebouw, alsof dit niet ongewoon zou zijn. Alles hangt af van de praktijk. Als de stedenbouwkundige ambtenaren dossiers afwijzen om futiliteiten, dan dreigt een serieuze storm. Op het platteland voelen de zonevreemden zich al langer opgejaagd wild tegenover stedenbouwkundige jagers die een eeuwigdurende jachtvergunning bezitten. Omdat ook het kleinste bouwdelict eeuwigdurend is. Een communistische aanslag op een eigendom, waarvoor mensen vaak jaren hebben gewerkt, zal men "op den buiten" niet verdragen. De politici kunnen zich al voorbereiden op een zevende aanpassing van het decreet.

Bron: Gazet van Antwerpen, donderdag 28 februari 2002


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/bouwen/bouwgrond/nog-maar-eens-omstreden-aanpassing-wet-op-ruimtelijke-ordening/