livios logo

"Schaarste aan bouwgronden dreigt"

"Terwijl het beleid de bevolkingsgroei systematisch onderschat, overschat zij telkens het aanbod aan onbebouwde percelen", stelt de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB). In 2006 telde de Vlaamse overheid nog ruim 410.000 onbebouwde percelen. Zopas raakte bekend dat nog slechts ongeveer 247.500 bouwgronden onbebouwd zijn gebleven. Dat is 40 % minder dan zes jaar geleden. De VCB roept het beleid op tot actie om ruimte vrij te maken voor bijkomende woningen.

Van 410.000 naar 247.500 percelen

In 2006 bleek uit tellingen op basis van de gemeentelijke inventarissen van onbebouwde percelen en van kadastrale gegevens dat er in de Vlaamse woongebieden nog ruim 410.000 onbebouwde percelen beschikbaar waren. Dat was trouwens inclusief de percelen in woonuitbreidingsgebieden. Op basis van diezelfde inventarissen komt de Vlaamse overheid amper zes jaar later uit op nog slechts ongeveer 247.500 onbebouwde bouwgronden.

Oorzaken daling?

De VCB ziet twee belangrijke factoren voor de daling. Waarschijnlijk is de overheid erin geslaagd het aantal beschikbare percelen preciezer in kaart te brengen. Tegelijk werden reeds tijdens de laatste jaren een groter aantal bouwpercelen bebouwd door de sterke bevolkingstoename.

Bevolkingsgroei

Foto Blavier
  

Deze bevolkingsgroei gaat intussen onverminderd voort. Jarenlang ging de overheid ervan uit dat onze bevolking bijna niet meer zou groeien. Tot het Planbureau in 2008 nieuwe bevolkingsprognoses uitbracht die aangaven dat het aantal inwoners in Vlaanderen zou toenemen van 6,2 miljoen in 2010 naar 6,6 miljoen in 2020, 6,8 miljoen in 2030 en uiteindelijk 7 miljoen in 2060. Maar onlangs heeft het Planbureau ook deze cijfers fors herbekeken met als conclusie: door de combinatie van een hogere levensverwachting, een heropleving van de vruchtbaarheid én een sterke internationale immigratie zal Vlaanderen reeds in 2030 zijn 7 miljoenste inwoner kunnen verwelkomen.

Kleinere gezinnen

Een ander punt die de schaarste in de hand werkt, is de toenemende gezinsverdunning. Ze worden kleiner. Uiteindelijk zullen we in Vlaanderen wellicht evolueren naar een gemiddelde van twee personen per gezin, een gemiddelde dat in het Brussels Gewest nu al een feit is. Op basis van de nieuwste prognoses van het Planbureau en rekening houdend met een toenemende gezinsverdunning heeft de VCB berekend dat er in Vlaanderen tijdens het huidige decennium ongeveer 328.000 gezinnen zullen bijkomen en tijdens het decennium 2020-2030 nog eens ongeveer 305.000.

"Voorraad is niet zo ruim"

"Uit deze cijfers blijkt duidelijk dat de voorraad aan onbebouwde percelen helemaal niet zo ruim als sommige commentatoren ons willen doen geloven. In heel wat grotere steden (zoals in Antwerpen, Gent, Hasselt, Mechelen, Sint-Niklaas, Roeselare, Leuven en Oostende) is de toename van het aantal gezinnen dat binnen tien jaar wordt verwacht, groter dan het totaal aantal nog beschikbare onbebouwde percelen. In Antwerpen bijvoorbeeld worden volgens de voorzichtige prognoses van de studiedienst van de Vlaamse regering tegen 2020 circa 25.000 extra huishoudens voorspeld terwijl er nog maar 4.156 onbebouwde percelen zijn. In Gent worden de komende tien jaar circa 10.000 extra huishoudens voorspeld terwijl de stad nog slechts 3.151 onbebouwde percelen telt."

Grond voor kinderen

Foto Livios
  

Bovendien vormen de 247.500 onbebouwde bouwgrondpercelen grotendeels een theoretische voorraad. Vele particulieren houden hun gronden vast voor hun kinderen. Daarnaast doen ze dienst als achterliggende tuin of zijn ze nog moeilijk ontsluitbaar. Ook hebben sommige bouwgronden momenteel een andere functie en doen ze bijvoorbeeld dienst als speel- of parkeerterrein.

Dringend tijd voor actie

Marc Dillen, directeur-generaal van de VCB: “We stellen vast dat de resterende voorraad aan onbebouwde percelen beperkt is. We zijn het er niet mee eens dat de voorraad zomaar zal volstaan voor de komende twintig jaar, zoals sommige commentatoren in een eerste reactie lieten optekenen. De overheid moet actie ondernemen om voldoende ruimte voor wonen tot stand te brengen. Vooral in de steden zal zij meer verdichting moeten toestaan. We merken nu dat sommige stadsbesturen en hun diensten, zoals bijvoorbeeld in Hasselt, zich kanten tegen appartementsbouw. Appartementsbouw en hoogbouw zijn nochtans onvermijdelijk om op onze beperkte ruimte het groot aantal extra gezinnen te kunnen opvangen.

Woongebieden uitbreiden

Foto Livios
  

"Tegelijk is het belangrijk dat de overheid maximaal woonuitbreidingsgebieden laat aansnijden. Woonuitbreidingsgebieden behoren in principe tot het woongebied. We merken op dit vlak nog teveel terughoudendheid. Zeker als een woonuitbreidingsgebied nabij een stads- of dorpskern is gelegen, moet het op korte termijn kunnen worden aangesneden. Tegelijk moet de overheid versneld werk maken van de herontwikkeling van verwaarloosde binnenstedelijke sites naar wonen."

Vogelrichtlijngebied

"Als terreinen die voor wonen bestemd zijn, overlappen met bijvoorbeeld overstromingsgevoelige gebieden of vogel- of habitatrichtlijngebieden, mag de overheid slechts in zeer uitzonderlijke gevallen een bouwverbod opleggen. Het cijfer van 410.000 onbebouwde percelen dat intussen helemaal achterhaald is, staat nog steeds vermeld in het RSV (Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen). Dit uitgangspunt dat uiteindelijk doorwerkt naar de gemeentelijke woonplanning, moet zo snel mogelijk worden aangepast,” besluit Marc Dillen.


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/bouwen/bouwgrond/schaarste-aan-bouwgronden-dreigt/