Werken met onderaannemers: 4 dingen die je moet weten

Stel: de aannemer aan wie je je (ver)bouwproject toevertrouwt, wil zelf een of meerdere onderaannemers inschakelen om een deel van de werken uit te voeren. Moet je dat dan zomaar aanvaarden? Wie moet je garantie bieden dat die werken naar behoren gebeuren? En welke relatie mag je onderhouden met de onderaannemers?

1. Mag je aannemer zomaar onderaannemers inschakelen?

Het korte antwoord: ja. Je aannemer mag zonder meer bepaalde werken uitbesteden aan één of meerdere onderaannemers. Hij heeft daarvoor jouw toestemming niet nodig en hoeft je daar zelfs niet van op de hoogte te brengen. Wel is hij nog steeds verplicht om de algemene leiding van de werken op zich te nemen. Je vertrouwde hem en zijn firma het werk nu eenmaal toe.

Op die regel bestaan er wel een aantal uitzonderingen. Ten eerste kan je op voorhand afspreken dat alleen de aannemer zelf de werken mag uitvoeren of dat onderaannemers alleen welkom zijn nadat jij daar toestemming voor hebt gegeven. Maak je zo’n afspraak? Zorg dan wel dat je die als clausule in het contract laat vastleggen, zodat je het achteraf kan bewijzen bij een eventueel conflict. Je kan ook een uitzondering vragen als je er persoonlijk baat bij hebt dat de hoofdaannemer de werken zelf uitvoert. Denk maar aan gespecialiseerde werken waarin jouw aannemer over ervaring beschikt die anderen niet hebben. Al is die uitzondering in de praktijk niet zo vaak van toepassing.

Stelt de hoofdaannemer een onderaannemer aan om bepaalde werken uit te voeren, maar laat je die zonder goede reden niet toe op de werf? Weet dan dat je aannemer je via een ingebrekestelling kan verplichten om de onderaannemer toch toe te laten. Ontzeg je hem zelfs daarna de toegang tot de werf, dan kan je hoofdaannemer de overeenkomst laten ontbinden en zelfs een schadevergoeding eisen.

2. Bij wie moet je aankloppen als er iets misloopt?

Voerde een onderaannemer de werken niet naar behoren uit of duiken er achteraf gebreken op? Dan draagt de hoofdaannemer daar ten opzichte van jou de verantwoordelijkheid voor. Hij mag je ook niet zomaar doorverwijzen naar de betreffende onderaannemer als je verhaal gaat halen, want de contractuele band ben je nu eenmaal met hem aangegaan.

Daartegenover staat dat je bij problemen ook niet zelf bij de onderaannemer mag gaan aankloppen. Doe je dat toch, dan kan die simpelweg zeggen dat je nooit een contract met hem hebt afgesloten. Die regel geldt zelfs als je hoofdaannemer intussen failliet is gegaan en je van hem geen garantie meer kan krijgen. In zo’n geval vraag je best aan de onderaannemer om de schade gratis te herstellen, al kan die je gewoon wandelen sturen. Je hebt nu eenmaal geen contract met hem afgesloten.

Maar ook op die regel bestaan er uitzonderingen. Je kan bijvoorbeeld met de hoofdaannemer afspreken dat onderaannemers alleen de werf mogen betreden als ze de medeverantwoordelijkheid dragen voor eventuele gebreken. Zorg er dan wel voor dat zo’n afspraak op papier staat en dat de hoofdaannemer die ook in zijn contract met de onderaannemer heeft opgenomen.

3. Mag je bijkomende werken rechtstreeks aan de onderaannemer toevertrouwen?

In eerste instantie kijk je daarvoor best het aannemingscontract of de algemene voorwaarden van je aannemer op na. Het is mogelijk dat daarin een clausule is opgenomen die jou verbiedt om rechtstreeks met een onderaannemer zaken te doen. Hetzelfde geldt voor de overeenkomst tussen de hoofd- en onderaannemer. Zo’n bepaling is in principe ook rechtsgeldig. Als je op zo’n clausule stuit, doe je er goed aan om de hoofdaannemer overal bij te betrekken. Anders loop je het risico dat hij je van contractbreuk beticht, met alle gevolgen van dien.

Vind je er in het contract of de algemene voorwaarden niets over terug? Dan is het niet expliciet verboden om een of meerdere opdrachten rechtstreeks aan de onderaannemer toe te vertrouwen. Toch kunnen daar achteraf problemen van komen. Denk maar aan discussies over wie de verantwoordelijkheid draagt voor eventuele gebreken, waarbij de hoofd- en onderaannemer elkaar de zwartepiet toespelen. Zorg daarom dat je alle opdrachten die je rechtstreeks aan de onderaannemer toewijst, ook duidelijk afbakent.

4. Mag de onderaannemer jou rechtstreeks om betaling vragen?

Omdat je je contract met de hoofdaannemer hebt afgesloten, reken je alle werken op de werf in principe ook bij hem af. De onderaannemer moet op zijn beurt al zijn facturen naar de hoofdaannemer sturen. Betaal je de onderaannemer toch rechtstreeks zelf? Dan loop je het risico dat die betaling ongeldig is en dat de hoofdaannemer je voor dezelfde werken opnieuw factureert. Als je voor sommige werken een rechtstreekse overeenkomst met de onderaannemer afsloot, kan hij jou voor die werken wel zelf factureren.

Het kan ook gebeuren dat de hoofdaannemer de factuur van een onderaannemer niet betaalt. In dat geval kan die laatste een ‘rechtstreekse vordering’ doen. Concreet vraagt hij jou dan om een deel van zijn factuur meteen aan hem te betalen. De voorwaarde is wel dat jouw hoofdaannemer op dat moment niet failliet is. Als je zo’n betaling doet, kan je dat bedrag in mindering brengen op de factuur van jouw hoofdaannemer. Voor de onderaannemer volstaat het om jou via een aangetekende brief van een rechtstreekse vordering op de hoogte te brengen.

Wees wel op je hoede als je er zo een in je brievenbus vindt. Vraag altijd eerst aan je hoofdaannemer of die met zo’n rechtstreekse betaling akkoord gaat en laat dat dan ook op papier zetten. Als de hoofdaannemer niet akkoord gaat, stort je het gevorderde bedrag best ofwel op een rekening bij de Deposito- en Consignatiekas, ofwel op een geblokkeerde rekening op naam van jou en de hoofdaannemer. Als een hoofd- of onderaannemer je schriftelijk verzoekt om dat te doen, ben je daar trouwens zelfs toe verplicht.

Het beste van Livios in je mailbox?

Schrijf je in op de Livios nieuwsbrief en ontvang twee keer per week het laatste (ver)bouwnieuws, nuttige tips en tonnen inspiratie.

Volg ons op social media