livios logo

VCB wil lagere schenkingsrechten op bouwgrond

Zopas heeft de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat bekendgemaakt dat de notarissen in 2004 zo'n 2,5 miljard euro aan registratierechten hebben geïnd. Terwijl de geïnde registratierechten van 2003 tot 2004 in Wallonië met 11% en in het Brusselse gewest met 7,3% stegen, namen zij in Vlaanderen toe met maar liefst 16,6%.

Dit verschil is onder meer te wijten aan de gevoelige toename van de in Vlaanderen geïnde registratierechten op schenkingen. Nochtans heeft het Vlaamse Gewest lagere registratietarieven voor roerende schenkingen en voor schenkingen van bouwgronden ingevoerd. Maar lagere tarieven blijken voor de overheid uiteindelijk tot hogere inkomsten te leiden. De lagere schenkingsrechten voor bouwgronden zijn slechts van tijdelijke aard. Zij zullen normaal op 31 december 2005 aflopen.

Vermits lagere tarieven voor de schenking van bouwgronden de nieuwbouwactiviteit in Vlaanderen sterk bevorderen én bovendien de schatkist niet blijken te schaden, pleit de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) voor een verlenging na 2005. Daartoe moet nu zo snel mogelijk het initiatief worden genomen opdat de verlaging in de begroting van 2006 kan worden ingeschreven.

In 2004 brachten de registratierechten op de verkopen van onroerende goederen de Vlaamse overheid ongeveer € 1.1 miljard op, d.i. ongeveer 15% meer dan in 2002. Vermits de tarieven werden verlaagd, impliceert dit dat er meer verkopen plaatsvonden. Uit enquêtes van de VCB is gebleken dat de verkoop van een woning doorgaans gevolgd wordt door renovatiewerken. Aldus hebben de verlaagde registratierechten ertoe bijgedragen dat de renovatieactiviteit in Vlaanderen op een hoog niveau gehandhaafd blijft.

Nog opzienbarender stegen de inkomsten uit de schenkingsrechten. In 2003, het eerste jaar waarin voor bouwgrond verlaagde schenkingsrechten golden, was er al een toename met circa 25%. In 2004, toen ook voor schenkingen van roerende goederen lagere tarieven van toepassing werden, verdrievoudigden de inkomsten. Dat samen met de gestegen inkomsten de tarieven voor de schenking van bouwgronden en roerende goederen werden verlaagd, betekent dat meer officieel geregistreerde schenkingen werden gerealiseerd.

Forse besparingen

Dat er meer schenkingen van bouwgronden plaatsvonden, wijten we aan de verlaagde tarieven. Bij een schenking in rechte lijn en tussen echtgenoten en samenwonenden bedraagt de besparing € 2.000 voor de schenking van een bouwgrond met een waarde van € 100.000 en € 3.000 voor een bouwgrond met een waarde van € 150.000, zoals blijkt uit de voorbeelden in bijlage.

Bij schenkingen tussen broers en zussen bijvoorbeeld liggen de financiële voordelen nog beduidend hoger dan bij schenkingen in rechte lijn en tussen echtgenoten en samenwonenden. In absolute cijfers loopt de besparing dan op van € 25.625 bij de verkoop van een bouwgrond met een waarde van € 100.000 tot een lastenvermindering van maar liefst € 45.625 voor bouwgronden van € 150.000 en meer.

Een modale bouwgrond heeft nu een waarde tussen € 100.000 en 150.000. Indien zo'n bouwgrond tegen het normale tarief aan broer of zus zou worden geschonken, moeten hierop tot meer dan 40% schenkingsrechten worden betaald. Het is duidelijk dat ten gevolge van dergelijke hoge tarieven officiële schenkingen van bouwgronden aan andere familieleden dan aan echtgenotes en kinderen bijna niet voorkwamen. Dankzij de verlaagde tarieven blijven de rechten op de schenking van een bouwgrond aan broer of zus met een waarde tot € 150.000 beperkt tot 10% van de grondwaarde. Ook hiervoor verwijzen we naar de tabellen in bijlage.

Het verlaagde tarief moest helpen om een deel van de 150.000 tot 200.000 stukken bouwgrond die door te hoge schenkingstarieven pas zouden vrijkomen na het overlijden van de eigenaar, vroeger op de markt te brengen. De gestegen inkomsten uit de schenkingsrechten tonen aan dat de Vlaamse overheid in deze doelstelling is geslaagd. De toename van het aantal schenkingen van bouwgrond heeft op haar beurt een toename van het aantal nieuwbouwwoningen teweeggebracht. In vergelijking met 2003 steeg het aantal vergunningen voor nieuwe eengezinswoningen in 2004 met 9% en het aantal vergunningen voor nieuwe appartementen zelfs met 19%. De verlaging van de schenkingsrechten voor bouwgrond heeft daarin ongetwijfeld een belangrijke rol gespeeld.

Verlenging én uitbreiding

Deze verlaging is evenwel slechts een tijdelijke maatregel. Zonder nieuw wettelijk initiatief loopt zij af op het einde van dit jaar. In het Vlaams regeerakkoord staat uitdrukkelijk de intentie ingeschreven om de huidige tijdelijke verlaging van de schenkingsrechten op bouwgronden te verlengen. Op die manier wou de nieuwe regering via een positieve, niet-sanctionerende maatregel meer kavels in woonzones op de markt te krijgen en de mensen ertoe stimuleren om op deze gronden inderdaad te bouwen.

Het is duidelijk dat de verlaging van de schenkingstarieven het aantal schenkingen van bouwgrond sterk heeft doen toenemen. Omdat hierdoor extra bouwgronden op de markt kwamen, heeft deze maatregel tot een sterke toename van het aantal nieuwbouwwoningen en –appartementen geleid. Tegelijk heeft de verlaging voor de Vlaamse overheid geenszins tot verminderde inkomsten geleid. De VCB pleit dan ook uitdrukkelijk voor een verlenging van de verlaagde tarieven, conform het Vlaams regeerakkoord. Zij roept de Vlaamse regering ertoe op zo snel mogelijk voor het Vlaams Parlement een ontwerp van decreet voor te leggen waardoor de verlenging vanaf 1 januari 2006 een feit kan zijn.

Tegelijk vraagt de VCB aan de Vlaamse regering dat zij eveneens voor de schenking van woningen verlaagde schenkingsrechten zou invoeren. In het Brusselse Gewest wordt trouwens al bij dergelijke schenkingen een verlaagd tarief toegepast. Door deze maatregel zullen naast bouwgronden ook bestaande woningen sneller op de markt worden gebracht. Op dit ogenblik blijven woningen met bouwgebreken te lang in handen van dezelfde, vaak bejaarde personen die de financiële middelen niet hebben om ze te renoveren. Deze maatregel moet vooral de renovatie van de private huurwoningen bevorderen.

10 dingen die je moet weten over geld en verzekeringen


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/bouwen/geld-en-verzekeringen/vcb-wil-lagere-schenkingsrechten-op-bouwgrond/