livios logo

"Minder ruimte, meer woonkwaliteit"

Eén van de vastgoedtrends van 2013 heet cohousing. Toegegeven, het begrip gaat al enkele jaren over de tongen. Maar ondertussen geraakt het in een stroomversnelling. "De vraag blijft veel groter dan het aanbod", weet Federico Bisschop van Cohousing Projects.

Gedeeld apart

Het collectief woonproject in Vinderhoute, één van de eerste in België. 17 woningen met als centrale spil een gemeenschapshuis.

Foto Stramien

Bij cohousing heb je elk een eigen huis of appartement, maar deel je ook een aantal gemeenschappelijke faciliteiten, zoals een tuin, eetzaal of speelruimte voor de kinderen. Er werd de voorbije jaren veel over gesproken, terwijl maar een beperkt aantal projecten het daglicht zag. Mede dankzij Cohousing Projects komt daar nu verandering in. De coöperatieve vennootschap werkt vanuit Vinderhoute, in een van de eerste Vlaamse cohousingsprojecten, en vormt de missing link tussen geïnteresseerde groepen en ontwikkelaars.

"Groepsproces in goede banen leiden"

Federico Bisschop: "Wij leiden het groepsproces in goede banen en concretiseren projecten. We werken daarvoor onder meer samen met Bostoen."

Foto Bostoen

"Cohousing bleef lang steken in de sfeer van vrijwilligheid en particulier initiatief. Dus kwam er meestal weinig van in huis. Zeker in vergelijking met de grote bouwpromotoren, die de tijd en het kapitaal hebben om projecten uit te werken. Wij nemen die taak nu op ons door het groepsproces in goede banen te leiden en projecten te concretiseren. We werken daarvoor onder meer samen met Bostoen", vertelt initiatiefnemer Federico Bisschop.

"Wij draaien het proces om. Wij brengen eerst een bouwgroep samen en vragen daarna pas een bouwvergunning aan, op maat van de mensen. Iedereen heeft volledige inspraak."

Foto

Waarin verschilt cohousing ten opzichte van andere alternatieve woonvormen?
"Het verschil, waarin tegelijk ook het succes schuilt, is de absolute scheiding tussen de privéwoningen en het gemeenschappelijk gedeelte. Door de schaalgrootte van de projecten kan je echt wel op jezelf zijn als je dat wil. Die privacy vormt het grote potentieel van cohousing. Dat heb je bijvoorbeeld veel minder bij gemeenschapswonen, waarbij je samen een huis huurt of koopt."

Volgens Bisschop is de mix tussen privacy en delen wat cohousing zo populair maakt. "Het succes schuilt in de absolute scheiding tussen de privéwoningen en het gemeenschappelijk gedeelte."

Foto

Over hoeveel woningen gaat het meestal?
"Idealiter zijn er acht tot 34 wooneenheden. Ga je kleiner, dan wordt het moeilijk om gezamenlijke faciliteiten uit te bouwen. Ga je groter, dan verlies je de betrokkenheid van de groep."

"Tegen dat de bouwwerken beginnen, heeft de groep samen een heel traject afgelegd en zijn ze klaar om het project als groep te beheren."

Foto

Beslist de groep samen hoe een project er gaat uitzien?
"Klopt: vergeleken met klassieke bouwpromotoren die woningen ontwerpen en vervolgens op de markt brengen, draaien wij het hele proces om. Wij brengen eerst een bouwgroep samen en vragen daarna pas een bouwvergunning aan, op maat van de mensen. Iedereen heeft volledige inspraak. Tegen dat de bouwwerken beginnen, hebben de betrokkenen samen een heel traject afgelegd en zijn ze klaar om het project als groep te beheren."

"Vijf jaar geleden werden we nog als hippies bekeken, maar de tijdsgeest staat nu aan onze kant."

Foto Cohousing Projects

Hoe belangrijk is de bewonersmix? Zorgen jullie voor een soort screening?
"Absoluut niet! Er is wel een geleidelijke instapprocedure en wij begeleiden mensen, maar uiteindelijk beslist iedereen zelf. Diversiteit is wel belangrijk, maar meestal ontstaat vanzelf een goede bewonersmix met de meest uiteenlopende beroepen, koppels met kinderen, ouderen, maar ook alleenstaanden die dankzij cohousing niet altijd alleen hoeven te zitten."

Hoe werkt het op juridisch vlak?
"Alsof je een appartement koopt, alleen zijn de gemeenschappelijke faciliteiten uitgebreider. Je kan je woning gewoon verkopen of verhuren en ook zonder problemen een hypothecaire lening aangaan. De basisakte wordt wel wat uitgebreid. Zo komt de algemene vergadering bijvoorbeeld niet jaarlijks samen, maar maandelijks, om iedereen te betrekken bij het beheer van het project."

Vastgoed blijft nog altijd een investering. Vind je makkelijk geïnteresseerden als je een woning in een cohousingproject weer wil verkopen?
"Wij gaan ervan uit dat 20 tot 30 % van de mensen interesse heeft in cohousing, terwijl het aanbod enorm beperkt is. In het buitenland, waar het fenomeen veel bekender is, zien we genoeg voorbeelden van wachtlijsten van zodra daar woningen te koop gesteld worden."

Voor het geld moet je het niet doen, want het is niet goedkoper dan traditioneel wonen. Waar zit de grootste toegevoegde waarde?
"Door elke individuele woning 15 tot 20 m² kleiner te ontwerpen en ruimtes als een gastenkamer, bureau, washok of repetitieruimte gemeenschappelijk in te richten, creëer je nieuwe mogelijkheden. Ook grotere investeringen worden ineens haalbaar, zoals de aanleg van een verwarmde zwemvijver. Cohousing legt ook de basis voor allerlei initiatieven, zoals autodelen of de gezamenlijke voorziening van internet."

Maar die faciliteiten hebben toch ook een prijskaartje?
"De gemeenschappelijke kosten blijven meestal beperkt tot nog geen 50 euro per maand. Voor hetzelfde geld biedt cohousing veel meer woonkwaliteit."

Is het per definitie een stedelijk gegeven?
"Nee, toch niet. Maar ik vind het een goede vraag omdat de stad hier wel nood aan heeft. Cohousing kan de sociale samenhang van wijken bevorderen en een buurt weer op gang helpen. In Antwerpen zijn we nu bezig met het project Oude Haven, op een historische locatie middenin de wijk Luchtbal, een buurt met heel wat uitdagingen. Ons project kan bijdragen aan de opwaardering van die wijk."

Hoe staan de lokale overheden tegenover cohousing?
"Vijf jaar geleden werden we nog als hippies bekeken, maar de tijdsgeest staat nu aan onze kant. De volgende stap is dat we proactiever gaan werken, eventueel met subsidies. Al zitten we daar niet op te wachten. Er is genoeg voedingsbodem voor ons concept."

Komt er veel volk af op jullie infoavonden?
"Gemiddeld toch 40 tot 50 geïnteresseerden, en in steden als Gent en Antwerpen ruim 100 mensen. Dat is mooi, als je weet dat we uit een zeer individualistische samenleving komen. Steeds meer mensen willen op een bewuste manier wonen, socialer. In die zin is cohousing van grote waarde voor de maatschappij."

Ten slotte: jullie projecten situeren zich voornamelijk in Oost-Vlaanderen en Antwerpen. Beweegt er in de andere provincies iets?
"We bestaan nog maar acht maanden, maar er zitten in elke provincie al projecten in de pipeline."

Iets voor jou?

Zou jij het zien zitten om te cohousen? Of is het echt niets voor jou? Stem mee en laat jouw mening horen!


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/hoe-wil-ik-wonen/alternatieve-woonvormen/minder-ruimte-meer-woonkwaliteit/