livios logo

"BEN bouwen kan met elk budget"

Buro B viel onlangs in de prijzen als laureaat van de Belgische Prijs voor Energie 2013 met het Genks kantoorgebouw van Stebo, dat met een spectaculair E-peil van -11 meer energie genereert dan verbruikt. Het architectenbureau behoort dan ook tot de door het Vlaams Energieagentschap erkende BEN-voorlopers, die vandaag al energieneutraal bouwen.

Dankzij een compact ontwerp en slimme opbergoplossingen hou je meer geld over om te investeren in de bouwschil.

Foto Smart Closet Solution

Ook bij een BEN-woning blijft aanpasbaarheid belangrijk. Gipskartonplaten dienen bijvoorbeeld perfect als scheidingswand.

Foto Gyproc

Vanwaar die overtuiging?

"BEN is niet het bouwen van morgen. De energiekosten zijn zo duur, dat we er vandaag al werk van maken. Niet stapje voor stapje, maar all the way. Elk gebouw dat wij ontwerpen, bedrijfsgebouw of woning, voldoet qua bouwschil aan de passiefhuisstandaard. Een goede isolatie en luchtdichtheid zijn een must. Als het budget het toelaat, integreren we ook passieve technieken."

Gaan jullie klanten daar zomaar in mee?

"Er is nog nooit iemand gaan lopen als wij onze visie beargumenteren en wijzen op de terugverdientijd en het comfort dat je op die manier creëert. Wij kunnen mensen geruststellen met een bezoek aan een passiefgebouw. Je hebt wel degelijk bewegingsvrijheid, én ramen die open kunnen."

Met andere woorden: voor jullie is passief bouwen een stap richting BEN?

"Ja, want hoe minder energie je nodig hebt, hoe vlugger je energieneutraal bent."

Sceptici wijzen op het economisch optimum. Té veel isoleren zou op een bepaald moment niet meer renderen.

"Wij zien dat anders. Wij proberen het economisch optimum te bereiken door onze gebouwen zo efficiënt mogelijk te ontwerpen. Als mensen denken aan een woning nodig van 120 m², stellen wij hen een ontwerp voor van 100 m² waar ook alles in zit wat ze nodig hebben. De kosten voor die uitgespaarde oppervlakte kunnen ze dan extra investeren in de bouwschil. Je kan geld maar één keer uitgeven."

Waar 'winnen' jullie ruimte in het ontwerp?

"Door zo weinig mogelijk verloren circulatieruimtes te creëren, zoals hallen en gangen. En in plaats van een grote berging, kan je beter ergens een wandkast voorzien. Als een klant zelf met een ontwerpvoorstel aankomt, halen wij die overbodige ruimtes er zo uit."

Hoeveel ruimte heeft een gezin nodig om te leven?

"Dat verschilt per gezin. Hoe leven mensen? Zijn er kinderen? Belangrijk is de aanpasbaarheid. Kinderen zijn eigenlijk maar voor een korte periode in huis. Daarop kan je op inspelen door binnenmuren nooit dragend te maken. Dan gebruik je beter gipskartonplaten als scheidingswand. Met OSB-platen kan je die goed geluidswerend maken."

Welke bouwmethode gebruiken jullie het liefst voor particuliere BEN-woningen?

"Wij zijn voorstanders van het massief-passiefprincipe, omwille van het warmtebufferend vermogen. Die inertie zorgt voor comfort. Anders krijg je al snel het gevoel dat je in een caravan zit als de deur open gaat en er koude buitenlucht binnenkomt. Er is zeker niets mis met houtskeletbouw. Houtskeletbouwelementen zijn bijvoorbeeld ideaal om bestaande woningen snel en degelijk te isoleren."

Wie BEN bouwt, kan niet om technieken heen. Wat te kiezen?

"Dat hangt ervan af. Hoever wil je als bouwheer gaan? Wat geniet je voorkeur? PV-panelen kunnen enkel als de oriëntatie van het gebouw goed zit. Een geothermisch veld voor een warmtepomp is ook niet altijd mogelijk. Wat wij wél altijd opnemen in het ontwerp, is een zonneboiler. Wij doen voor alle technieken uitvoerige berekeningen en de zonneboiler is er nog nooit tussenuit gevallen. De kostprijs en terugverdientijd van zo’n installatie zijn altijd interessant."

Welke impact heeft BEN op de kostprijs?

"Ik geloof niet in een vaste meerkost van pakweg 20 of 30 %. Dat is een verkeerd uitgangspunt. Wij proberen de meest geschikte oplossing te vinden binnen het budget van de klant. Iedereen heeft een huis in zijn hoofd dan 20 % groter is dan zijn portemonnee. Het is aan ons om mensen met de voeten op de grond te houden en realistische oplossingen voor te stellen. Het grootste gevaar is dat je als architect mee begint te dromen."

Hoe kan je de kosten drukken?

"Bijvoorbeeld door vanaf dag één te faseren. Dat kan eventueel door te besparen op de afwerking. Je kan verfdeuren ophangen, of nog even wachten met investeren in een geluidsinstallatie van Bose of een keuken van Bulthaup. De bouwschil mag er niet onder lijden. Akkoord, bouwen wordt duurder. Maar zo is het nog haalbaar om voor elk budget BEN te bouwen."

Heeft u een cruciale tip voor kandidaat-bouwers?

"Zoek partners die mee willen stappen in het verhaal. Als je de architect of aannemer nog moet overtuigen om BEN te bouwen, wordt het héél moeilijk."

 "Ook bij renovaties moet BEN het uitgangspunt zijn"
De verplichting om vanaf 2021 BEN te bouwen geldt enkel voor nieuwbouw. Het zal nog jaren duren vooraleer aan renovatieprojecten dezelfde eisen gesteld worden. “Toch moet BEN ook bij renovaties het uitgangspunt zijn", stelt Rob Gijsenberg. "Het komt erop aan om creatief te zijn en oplossingen te zoeken. Veel fabrikanten zijn volop bezig met ontwikkelingen op dat vlak. Denk bijvoorbeeld aan isolatieplaten met steenstrips die je tegen de bestaande gevel kan bevestigen.

10 dingen die je moet weten over duurzaam en levenslang wonen


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/hoe-wil-ik-wonen/duurzaam-en-levenslang-wonen/ben-bouwen-kan-met-elk-budget/