livios logo

Eindejaarsvraagjes

Prettige feesten vanwege het Livios-team! Ook wij zetten ons achter de feesttafel. In de plaats van een artikelenreeks blikken we vandaag en in de eerste week van 2009 met verschillende prominente personen uit de bouwwereld even terug op het voorbije jaar en peilen we naar hun toekomstverwachtingen voor de bouwsector.

Marino Keulen (Open VLD), Vlaams minister van Wonen

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Marino Keulen
  

Ik zie twee trends: ten eerste de blijvende aandacht voor duurzaamheid en ecologie in de bouw, en ten tweede de focus op renovatie. Die laatste trend blijkt uit het grote succes van de renovatiepremie en uit de vaststelling dat jonge gezinnen meer en meer eerst kopen en renoveren om de woning later terug te verkopen en een eigen woning te bouwen."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"Ondanks de sombere economische vooruitzichten, zie ik nog mooie perspectieven voor de bouwsector. Bijvoorbeeld door de grote steun die de overheid veil heeft voor deze sector: renovatiepremies, isolatiepremies, voordelige leningen... Denk ook aan de twee belangrijke decreten, Ruimtelijke ordening en Grond- en pandenbeleid, die de Vlaamse regering onlangs goedgekeurd heeft. Daarin zit de ambitie om 43.000 nieuwe sociale huurwoningen te realiseren. De decreten bevatten nog meer instrumenten, zoals de mama- en papalening, om eigendomsverwerving te stimuleren."

Robert de Mûelenaere, gedelegeerd bestuurder Confederatie Bouw

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Robert de Muelenaere
  

"Natuurlijk hebben we afgelopen jaar een vertraging vastgesteld. Toch heeft de bouwsector zijn veerkracht getoond en de crisis tot nu kunnen weerstaan. Dit is het bewijs dat de burger belang hecht aan vastgoed en veel vertrouwen heeft in de bouwsector."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"De Confederatie Bouw is tevreden met de maatregelen uit het federale herstelplan die voor de bouwsector aangekondigd zijn. Het is belangrijk dat de uitvoeringsbesluiten zo snel mogelijk in orde komen. De verwachting van de maatregelen zijn groot. Dat merken we uit de vele positieve reacties die we erop hebben gekregen. Bovendien heeft het toch geen zin om in tijden van financiële crisis aan de Klaagmuur te staan. Investeren moet nu meer dan ooit. Investeren in de bouw, is investeren in je eigen toekomst die je zo veilig stelt. Dat kan met deze herstelmaatregelen en in het bijzonder de btw-verlaging. Daarnaast is onze sector perfect in staat om werkgelegenheid te creëren. Daarom moeten de maatregelen van het herstelplan er snel komen:

  • BTW-verlaging van 21% naar 6% op de eerste schijf van 50.000 euro voor alle nieuwbouw op de woningmarkt.
  • De uitbreiding naar heel België van de btw-verlaging van 21% naar 6% bij slopen en heropbouw van woningen. Tot nu is deze maatregel beperkt tot 32 stedelijke centra.
  • De verlaging van 12% naar 6% btw voor publieke sociale woningbouw.
  • De uitbreiding van de energiebesparende investeringen (bijv. isolatie van muren en vloeren) die recht geven op een mooi belastingvoordeel."

Geert Maes, organisator Batibouw

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Geert Maes
  

"De alomtegenwoordigheid van 'duurzaam bouwen', dat is positief, en zijn 'energieklonen' en dat is dan weer negatief. Elke fabrikant/producent overgiet zijn product met een groen en ecologisch sausje en denkt dat dat voldoende is, maar creëert zodoende een 'eco-fatigue', een zekere vermoeidheid bij consumenten. Het echte duurzaam bouwen is geen sausje, maar een bewuste en doorgedreven houding.
Daarnaast was - tegen het einde van het jaar - vooral de crisis merkbaar. Een grote en fundamentele crisis waarvan we met z’n allen nooit hadden gedacht dat ze mogelijk was en waarvan we allemaal de gevolgen zullen voelen."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"Eerst en vooral: een schitterend feest. Batibouw viert immers zijn 50ste editie en dat kan niet onopgemerkt voorbij gaan. Zowel exposanten, bezoekers als alle anderen zullen geweten hebben dat deze beurs op die 50 jaar is uitgegroeid tot hét monument van de sector.
Aan de andere kant vrees ik dat er in de sector weinig reden tot feestvieren zal zijn. De (in oorsprong) kredietcrisis zal ons land in een echte recessie dompelen. En de bouwsector – als groot exponent van de algemene economie – zal hier ook in de klappen delen. Vanaf de tweede helft voorspellen alle analisten echter een kentering. En ik voorzie dan ook heel snel vormen van alternatieve en experimentele werkgelegenheid in bepaalde, nieuwe niches van de (ver)bouwsector."

Bob Christiaens, verantwoordelijke organisatie BIS-beurs, Bouw & Reno, Sfeer, Cocoon...

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Bob Christiaens
  

"Het beeld van 2008 is duidelijk. De verbouwsector bleef status quo. Sommigen uit de renovatiesector zoals trappenbouwers, vloerders... gingen er zelfs op vooruit. De nieuwbouw kende dan weer een felle daling. Idem voor de immosector die je eigenlijk tweezijdig moet bekijken. Het aantal woningen dat gekocht werd als investering bleef stabiel, maar het aantal kopers van een eerste woning kende een forse daling."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"De nieuwbouw gaat zeker in het eerste kwartaal nog een scherpe daling ondergaan. Steeds meer mensen hebben schrik om te lenen. Daarnaast konden jonge investeerders de voorbije jaren ook veel rekenen op financiële steun van hun ouders. Maar het zijn net zij die met de financiële crisis veel geld verloren hebben. Ook is er nog het sociale gegeven dat jongeren steeds langer bij de ouders blijven wonen. Toch wil ik positief eindigen, want ik verwacht in het najaar een heropleving van de bouwsector."

Hilde Masschelein, gedelegeerd bestuurder Bouwunie

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Hilde Masschelein
  

"De tweede helft van 2008 werd ook de bouwsector geconfronteerd met de gevolgen van de financiële crisis. Nieuwe ondertekende offertes komen maar met mondjesmaat binnen en de kandidaat-bouwers aarzelen of zetten een rem op hun bouwplannen. De bouwbarometer zakt onder de gezonde grens van 100 punten en staat op zijn laagste peil sinds vijf jaar. En dit na jaren van hoogconjunctuur. Er heerst zware ongerustheid binnen de bouwsector en extra maatregelen van de regering om het vertrouwen opnieuw op te krikken zijn noodzakelijk.
Het duurzaam bouwen heeft verder ingang gevonden en bouwen wordt nog meer specialistenwerk dan vroeger."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"De toekomst wordt met bezorgdheid tegemoet gezien en de ondernemers verwachten dat 2009 minder goed zal zijn dan 2008. Bouwbedrijven hopen hun personeel te kunnen houden, want vakbekwaam personeel vinden is zeer moeilijk. Er wordt meer oneerlijke concurrentie verwacht vanuit het zwarte circuit, zeker door de invoering van tijdelijke werkloosheid in een aantal industriële sectoren. Door de daling van de rente voor hypotheekleningen en de extra financiële stimulansen van de overheid hopen we dat de bouwbedrijven het hoofd boven water kunnen houden. Duurzaam bouwen wordt de norm. Aannemers moeten zich verder specialiseren om hier een antwoord op te bieden."

To Simons, directeur Centrum Duurzaam Bouwen

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

To Simons

Foto Centrum Duurzaam Bouwen
  

"Een belangrijke evolutie is de toenemende aandacht voor duurzaam bouwen. Duurzaam bouwen wordt een speerpunt in de Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling, de Vlaamse regering werkt aan een maatstaf duurzaam bouwen (een soort definitie om haar beleid aan op te hangen), en alle partijen in de bouw werken samen in een groot koepelproject 'transitiemanagement duurzaam wonen en bouwen' om te komen tot een duurzamer bebouwd Vlaanderen. Op het terrein blijft er de versterkte aandacht voor energie. Het gemiddelde E-peil in Vlaanderen ligt ergens rond de 88.
Ook de boom van de zonne-energie zette zich verder door. Dit werd wel geholpen door een zeer hoge prijs van de aardolie, even afwachten wat de 'normalisering' van deze prijs voor effect zal hebben.
Daarnaast is er natuurlijk de economische crisis, die zich al zeer snel laat voelen in de bouw."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"Ik verwacht wel wat van de overheid. Het Vlaamse plan voor versnelde bouw van scholen en het verlaagde btw-tarief moeten de sector toch een boost geven.
Op langere termijn zie ik enkele interessante projecten ontstaan van duurzame wijkontwikkeling. Het project tweewaters in Leuven (een totaalconcept, CO2-neutraal maar ook qua inrichting, mobiliteit, waterbeheer een duurzaam ontwerp); de gasmeterssite in Gent (met o.m. een aantal passiefwoningen), projecten in Ieper en Sint-Niklaas zijn voorlopers van de manier waarop we in de toekomst zullen omgaan met wijken. Verder zal ook het energiebeheer van woningen meer aandacht vragen. Het E-peil zal verder naar beneden gaan; ontwikkelingen in passiefbouw dienen zich aan, ..."

Bart Verstraete, directeur Vlaamse Architectenorganisatie NAV

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Bart Verstraete
  

"In 2008 konden we uitersten ervaren. Aan de ene zijde konden we de naweeën ervaren van een oververhitte bouwsector, snel gevolgd door een bouwsector die zich verslikte door de kredietcrisis. Het kan verkeren. In 2008 konden we ook ervaren dat energiezuinig bouwen een blijvende impact zal hebben op de bouwsector. Dit is vooral ook te danken aan een consistent politiek beleid met als voortrekster minister Crevits."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"2009 wordt geen gemakkelijk jaar, maar ons wentelen in pessimisme zou een verkeerde zet zijn. De recente relancemaatregelen zijn alvast positief te noemen: inhaalbeweging sociale huisvesting, scholenbouw en btw-verlaging. Bovendien zullen een lagere rente en meer haalbare materiaalprijzen de bouwsector ook een duwtje in de rug geven. Ten slotte zal er bij de architecten en de bouwbedrijven meer aandacht gaan naar een goed bedrijfsbeleid en kwaliteit. Allemaal belangrijke elementen die de bouwsector op iets langere termijn opnieuw in de goede richting zullen stuwen."

Soetkin Goris, publiekswerking Kamp C

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Soetkin Goris
  

"Duurzaam bouwen en wonen vindt meer en meer ingang in de bouwsector. Niet alleen de overheid maakt er een prioriteit van om energiezuinige maatregelen te promoten en te ondersteunen, ook de particuliere bouwers en verbouwers zijn overtuigd van de voordelen die een duurzame woning biedt.
Duurzaam bouwen is hip en niet enkel voor 'geitenwollensokkers'."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"In de toekomst zal een groter deel van de wereldbevolking in een stedelijke omgeving wonen. Terwijl de focus vandaag sterk op duurzaam energiegebruik ligt, verwacht ik dan ook een verhoogde interesse voor andere deelthema’s van duurzaam bouwen: het gebruik van de ruimte, duurzaam watergebruik en duurzame materialen.
Doordat ook professionelen in de bouwsector zich bewust zijn van de noodzaak om duurzaam te (ver)bouwen, verwacht ik een tendens waarbij het bouwproces anders georganiseerd wordt en er van bij aanvang meer interactie is tussen de verschillende actoren, met name aannemer, architect en bouwheer."

Vittorio Simoni, architect van onder meer Living Tomorrow 3

Wat was volgens u de belangrijkste evolutie/tendens in de bouwsector in 2008?

Foto Vittorio Simoni
  

"De hype rond energiebewust bouwen."

Wat verwacht u van de bouwsector in 2009 en in de verdere toekomst?

"Minder appartementsbouw en hopelijk ook meer aandacht voor levensbestendig wonen."

11 dingen die je moet weten over duurzaam en levenslang wonen


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/hoe-wil-ik-wonen/duurzaam-en-levenslang-wonen/eindejaarsvraagjes/